«راز باران»؛ رمانی متفاوت با روایتی از امام سجاد (ع)

به گزارش آستان نیوز، رمان «راز باران»، نوشته معصومه عیوضی از آثار منتشرشده انتشارات به نشر است که در نشستی با حضور نویسنده و حمید بابایی، منتقد ادبی، در دفتر خبرگزاری مهر تهران بررسی شد.

عیوضی درباره شکل‌گیری این اثر گفت: ایده نگارش «راز باران» از طرحی شکل گرفت که قرار بود ۱۰ نویسنده درباره ۱۰ امام معصوم (ع) کتاب بنویسند و من برای نگارش اثری درباره امام سجاد (ع) انتخاب شدم.

او درباره روایت اصلی رمان توضیح داد: داستان بر اساس روایتی تاریخی درباره یک غلام حبشی شکل‌گرفته که پس از رسیدن به خانه امام سجاد (ع)، تحت تربیت ایشان قرار می‌گیرد و به مقام مستجاب‌الدعوه می‌رسد. در دوره قحطی هفت‌ماهه مدینه، غلام برای بارش باران دعا می‌کند و پس از دعای او باران می‌بارد.

نویسنده «راز باران» درباره شیوه تبدیل این روایت کوتاه تاریخی به رمان اظهار کرد: من این روایت را به ساختار یک رمان تبدیل کردم و بخش مهمی از داستان را به گذشته شخصیت اختصاص دادم. در این اثر، ۱۷ سال از زندگی امام سجاد (ع) در قالب خاطرات و ماجرا‌های گذشته روایت می‌شود و زمان حال داستان نیز با ماجرا‌هایی برای غلام همراه است.

نویسنده «راز باران» با اشاره به شیوه مبارزه امام سجاد (ع) گفت: روش مبارزاتی امام سجاد (ع) متناسب با شرایط زمانه، اشک و نیایش بود و امام با دعا و نیایش تلاش کردند جریان شیعه را در شرایط سخت آن دوران حفظ کنند.

عیوضی افزود: تلاش کردم تصویر متفاوتی از امام سجاد (ع) ارائه کنم؛ زیرا معمولاً در روایت‌های عمومی بیشتر بر بیماری، گریه و اندوه ایشان تأکید می‌شود؛ درحالی‌که امام با اشک و نیایش، شیعیان را در یکی از دشوارترین دوره‌های تاریخی حفظ کردند.

او درباره روند نگارش کتاب نیز گفت: «راز باران» چندین بار بازنویسی شد و نگارش آن دست‌کم شش سال طول کشید و در این مدت کارشناسان مختلف اثر را بررسی کردند.

نقد روایت و شخصیت‌پردازی در رمان «راز باران»

حمید بابایی، منتقد ادبی، در نقد این رمان گفت: در رمان تاریخی باید مخاطب بتواند هم با داستان همراه شود و هم اطلاعات تاریخی دریافت کند، اما در «راز باران» ابهام‌های تاریخی، زبان شاعرانه و ساختار غیرخطی در بخش‌هایی دنبال‌کردن قصه را دشوار کرده است.

او با اشاره به حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ صفحه ابتدایی رمان افزود: در این بخش، ابهام زیادی وجود دارد و شخصیت‌ها برای مخاطب به‌درستی قابل‌تشخیص نیستند و روایت خطی می‌تواند بخشی از این ابهام را کاهش دهد.

بابایی همچنین قصه اصلی را برای حجم رمان کم‌حجم دانست و بر ضرورت بازنگری در برخی جزئیات تاریخی، کنترل شاعرانگی و حذف تکرار‌های غیرضروری تأکید کرد.

این منتقد ادبی درعین‌حال، تلاش نویسنده برای تجربه فرم متفاوت و انتخاب شخصیت غلام به‌عنوان محور روایت را از ویژگی‌های قابل‌توجه اثر دانست و گفت: رمان دینی باید بتواند میان گذشته تاریخی و مخاطب امروز ارتباط برقرار کند.