ضرورت توجه فیلم‌سازان به داشته‌های سینمای دفاع مقدس در تولید آثار جدید

به گزارش آستان نیوز، با ورود به حیاط مؤسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی، صندلی‌های چیده شده در اطراف محوطه و حضور علاقه‌مندان به سینما آن هم در یک عصر پاییزی مکان برگزاری دومین نشست عصر سینما را به ما نشان می‌داد، نشستی که به همت مؤسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی برگزار شد و میزبان احمدرضا درویش از کارگردانان به نام عرصه سینمای دفاع مقدس بود.

این هنرمند یکی از نویسندگان و کارگردانان بزرگ و باتجربه ایرانی به شمار می‌آید که طی چهل سال فعالیت خود در عرصه سینما موفق شده فیلم‌های مهم تأثیرگذاری را بر روی پرده سینما ببرد و بخش زیادی از این آثار با محوریت پرداختن به دوران دفاع مقدس بوده که ازآن‌جمله می‌توان به آخرین پرواز، کیمیا، دوئل، رستاخیز، سرزمین خورشید و... اشاره کرد.

وجود بارگاه منور امام هشتم (ع)؛ ظرفیتی بزرگ برای فیلمسازان خراسانی

درویش با اشاره به اینکه همیشه خودم را خادم امام رضا (ع) دانسته‌ام، گفت: وجود بارگاه منور امام هشتم (ع)، ظرفیتی بزرگ برای فیلم‌سازان خراسانی است که می‌توانند محور تولید آثار خود قرار دهند.

این کارگردان سینما ادامه داد: سینمای دفاع مقدس تنها یک‌گونه سینمایی برای روایت جنگ نیست، ازاین‌رو این‌گونه سینما را نمی‌توان صرفاً در چارچوب روایت یک جنگ یا یک دوره تاریخی بررسی کرد. در این راستا، بخشی از دغدغه‌های من در بستر سینمای جنگ شکل‌گرفته، این موضوع برای من، عنایت و لطف خداوند است و بسیار خوشحالم که در دوره‌ای زندگی می‌کنم که می‌توانم چیز‌هایی را ببینم که توانسته‌اند بر من و دیگران اثر بگذارند.

وی با تأکید بر اینکه بسیاری از فیلم‌سازان بزرگ ابتدا جهان‌بینی و نگاه خودشان را دارند و بعد سراغ عناصر خارجی، کلاسیک و تجربه‌های دیگر می‌روند و آنها را بافرهنگ خودشان ترکیب می‌کنند، متذکر شد: اینکه می‌گوییم سینمای دفاع مقدس بخشی از داشته‌های سینمای ایران است، این موضوع به این معناست که این داشته‌ها از منظر روایت، هم از منظر انسان، معرفت، فرهنگ و هم از نظر تجربه‌های فنی و اجرایی، بخشی از مسیر سینمای ایران را شکل داده است.

درویش با اشاره به تعدادی از فیلم‌های سینمای جنگ خارجی، یادآور شد: در این نوع آثار باید به این توجه کنیم که بسیاری از فیلم‌سازان بزرگ ابتدا جهان‌بینی و نگاه خودشان را دارند و بعد سراغ عناصر خارجی، کلاسیک و تجربه‌های دیگر می‌روند، سپس آنها را بافرهنگ خودشان ترکیب می‌کنند.

سینما؛ مجموعه‌ای از تمام هنر‌ها

این کارگردان سینما با اشاره به ورود فناوری‌های جدید به زندگی بشر و هنر‌هایی همچون سینما، اضافه کرد: بسیاری از این امکانات و تجربه‌ها در سینمای ایران به واسطه ساخت آثار جنگی و دفاع مقدس شکل‌گرفته و توسعه پیدا کرده‌اند؛ بنابراین نمی‌توان سینمای دفاع مقدس را صرفاً در چارچوب روایت یک جنگ یا یک دوره تاریخی بررسی کرد؛ چراکه این فناوری‌ها ویژگی‌های جدید و پیشرفت‌های بسیاری را وارد سینما کرده که ازآن‌جمله می‌توان به پیشرفت‌های حاصل شده در صدابرداری، جلوه‌های ویژه و... اشاره کرد.

درویش، سینما را مجموعه از تمام هنر‌ها دانست و گفت: معمولاً گفته می‌شود، آهنگ‌سازی به دلیل این‌که با اصوات مختلف روبه‌روست و آهنگ‌ساز باید مجموع احساسات حاصل از فیلم سینمایی ساخته شده را از طریق ساخت اصوات به مخاطبان منتقل کند، ازاین‌رو این هنریکی از سخت‌ترین کار‌ها در سینما محسوب می‌شود؛ اما به نظرم کارگردانی از آهنگ‌سازی سخت‌تر است؛ زیرا کارگردان باید حواسش به تمام ارکان ساخت فیلم از جمله بازی‌ها، نحوه اجرای فیلمنامه، صدابرداری تصویربرداری و... باشد.

وی اضافه کرد: در حال حاضر که فناوری‌های نوین به سینما وارد شده است، فیلم‌ساز نمی‌تواند؛ مانند گذشته با نگاتیو فیلم خود را بسازد، در مقابل ورود این فناوری‌ها به‌جای اینکه موجبات رشد کیفی‌سازی در آثار سینمایی را فراهم کند، کمّی‌سازی را موردتوجه برخی از فیلم‌سازان قرار داده و شاید به این خاطر است که منتقدان نقد‌های بیشتری به برخی از تولیدات ساخته شده در سینمای دفاع مقدس و گونه دیگر هنر هفتم دارند.

درباره فیلم‌هایی که نقطه عطفشان هنوز در ذهن مخاطبان وجود دارد

این کارگردان سینما با اشاره به فیلم‌های سینمایی «بازمانده» ساخته زنده‌یاد سیف‌الله داد و «دیده‌بان» به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا، افزود: در فیلم بازمانده، تصویر یکی مانده به آخر فیلم را همه دیده‌اند؛ جایی که صفیه در قطار حضور دارد. این سکانس به نظرم یکی از نقاط درخشان سینمای ایران است. این سکانس، یک نقطه نهایی برای قصه و یک نقطه رهایی و گره‌گشایی مهم در داستان است، بسیار باشکوه اجرا شده و به نظرم از دلپذیرترین صحنه‌های سینمای ایران است.

وی با اشاره به اینکه این آثار را بچه‌های انقلاب ساختند و این شکوه بر اساس ممارست، کار و تلاش شکل‌گرفته است، تصریح کرد: در فیلم سینمایی دیده‌بان، یک نیروی بسیجی باید خودش را به خط مقدم برساند؛ اما در همین مسیر و در زیر آتش دشمن، اتفاقات دیگری رخ می‌دهد که به نظرم این نگاه که یک انسان زیر آتش دشمن قرار می‌گیرد و قرار نیست الزاماً شهید شود و درعین‌حال دستی از بالا مسیر اتفاقات را هدایت می‌کند، بسیار قابل‌توجه است.

درویش با تأکید بر اینکه در چنین صحنه‌هایی، سینما به معنای واقعی شکل می‌گیرد و همه عناصر در خدمت یک روایت قرار می‌گیرند، ضمن اینکه فیلم تنها به نمایش جنگ و تجهیزات محدود نمی‌شود، خاطرنشان کرد: یکی از کار‌هایی که تحلیل‌گران و صاحب‌نظران می‌توانند انجام دهند این است که بررسی کنند اگر این داستان‌ها و داشته‌ها را نداشتیم، چه اتفاقی می‌افتاد.