زیست عفیفانه زیربنای شکل‌گیری تمدن اسلامی است

به گزارش آستان‌نیوز، این نشست به همت اداره پاسخگویی به سؤالات دینی آستان قدس رضوی و با همکاری دبیرخانه ستاد امر به معروف و نهی از منکر با هدف تبیین ابعاد نوین الگوی خانواده تراز اسلامی و بررسی مؤلفه‌های زیست عفیفانه در بستر گفتمان تمدن‌ساز نوین اسلامی طراحی و با حضور جمعی از پژوهشگران، نخبگان و فعالان فرهنگی صبح امروز چهارشنبه، ۲۰ آبان‌ماه ۱۴۰۵ در جوار بارگاه منور امام رضا (ع) برپا شد.

در این نشست حجت‌الاسلام والمسلمین حسین شریعتی‌نژاد معاون تبلیغات آستان قدس رضوی، حسین اکبری و محسن نوغانی از استادان و اعضای هیئت علمی گروه جامعه‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد و زینب برخورداری عضو هیئت‌علمی و استاد دانشگاه تهران به ارائه دیدگاه‌ها، نقد و تبادل نظر پیرامون ابعاد اجتماعی، روان‌شناختی و فقهی این موضوع پرداختند.

حجت‌الاسلام والمسلمین شریعتی، در ابتدای این نشست گفت: سبک زندگی عفیفانه، نه تنها یک ضرورت اخلاقی، بلکه زیربنای اصلی تمدن اسلامی است، از این رو بدون وجود یک زیست عفیفانه، تداوم سبک زندگی اسلامی و شکل‌گیری تمدن اصیل اسلامی امکان‌پذیر نخواهد بود.

وی با اشاره به چالش‌های موجود در حوزه حجاب و تغییرات در لایه‌های مختلف باور‌ها و رفتار‌های اجتماعی، گفت: آستان قدس رضوی علاوه بر وظایف زیارتی، نقش مهمی در مواجهه با این مسائل ایفا می‌کند.

معاون تبلیغات آستان قدس رضوی ادامه داد: این نشست با هدف بررسی این موضوع از منظر‌های مختلف از جمله جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، فرهنگ و علوم دینی طراحی شده است تا بتوانیم از دیدگاه‌های علمی و اعتقادی، راهکار‌های عملیاتی برای اصلاح آسیب‌های اجتماعی را ارائه دهیم.

وی ادامه داد: ما با اجرای این برنامه تخصصی قصد داریم با شناسایی دقیق ریشه‌های تغییر در باور‌ها و سیره اجتماعی، نقشه راهی اجرایی برای تقویت بنیان‌های عفیفانه در لایه‌های مختلف جامعه ترسیم شود تا بتوان در مواجهه با چالش‌های فرهنگی، اقدامات مؤثر و مستحکم انجام داد.

ضرورت گذار از اقدامات سنتی به برنامه‌های هدفمند و اورژانسی در حوزه ترویج عفاف و حیا

در ادامه زینب برخورداری، استاد دانشگاه تهران، بر لزوم تغییر رویکرد نهاد‌های فرهنگی و سازمان‌های مسئول در مواجهه با چالش‌های پیش‌رو تأکید کرد و گفت: هدف از این هم‌اندیشی، دستیابی به تصویری روشن از وضعیت فعلی سبک زندگی عفیفانه و فراتر از آن، استخراج راهکار‌های عملیاتی و گام‌های اجرایی است. با توجه به حضور مسئولان در این جلسه، انتظار می‌رود فراتر از بحث‌های نظری، به سمت اقدامات ملموس حرکت شود.

برخورداری با اشاره به نقش کلیدی سازمان‌های فرهنگی در این مسیر، خاطرنشان کرد: در شرایط حساس کنونی، نهاد‌های فرهنگی نباید به وظایف پیشین خود اکتفا کنند؛ بلکه ورود اورژانسی این نهاد‌ها به عرصه ترویج، یک ضرورت است و مسئولان نباید در برابر پیامد‌های اجتماعی وضعیت موجود، موضع انفعالی اتخاذ کنند.

این استاد دانشگاه در ادامه با اشاره به ظرفیت‌های بی‌بدیل آستان قدس رضوی در برقراری ارتباط با اقشار مختلف جامعه، افزود: آستان ملکوتی امام رضا (ع) به عنوان بزرگ‌ترین مرکز مخاطب‌محور در کشور، می‌تواند با طراحی برنامه‌های ویژه برای هر طیف از مخاطبان و زائران، نقش گره‌گشایی در بحران‌های فعلی ایفا کند.

وی تأکید کرد: در دل تهدیدها، فرصت‌های بزرگی نهفته است که بهره‌گیری از آنها مستلزم برنامه‌ریزی دقیق، تمرکز بالا و عبور از رویکرد‌های کلی و عمومی به سمت برنامه‌های تخصصی و مخاطب‌شناس است.

تبیین چالش‌های تمدنی؛ تقابل سبک زندگی، محور اصلی نبرد فرهنگی در عصر معاصر

در ادامه محسن نوغانی، عضو هیئت علمی گروه جامعه‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد با تحلیل ابعاد نبرد فرهنگی در جهان امروز، تقابل سبک زندگی را مهم‌ترین چالش تمدنی و عنصر اصلی برخورد فرهنگ‌ها در عصر رسانه دانست و بر نقش تعیین‌کننده رسانه در مدیریت این تقابل تأکید کرد.

وی با بررسی ماهیت تمدن‌ها، خاطرنشان کرد: تمدن‌ها برخورد با یکدیگر را نه از طریق جنگ‌های سنتی، بلکه از طریق جریان‌های ناخودآگاه فرهنگی و تقابل سبک زندگی تجربه می‌کنند.

نوغانی مدیریت هوشمندانه این تقابل‌ها را از وظایف اصلی نهاد‌های فرهنگی و رسانه‌ای دانست و گفت: چالش اصلی جوامع معاصر، برخورد با امواج فرهنگی است که از طریق رسانه‌ها و فضای مجازی به دنبال تغییر الگو‌های زیستی و رفتاری هستند.

این استاد دانشگاه تعریف دقیق «سبک زندگی اسلامی» را ضروری دانست و گفت: نباید تقابل‌های فرهنگی صرفاً در ابعاد جنسیتی مانند بحث حجاب محدود شود؛ بلکه باید آن را در سطح یک «جنبش فرهنگی و تمدنی» بازخوانی کرد.