تلویزیون اینترنتی آستان نیوز
در گفتوگو با نویسنده کتاب جدید انتشارات به نشر عنوان شد:
«پیشانیهای پینه بسته»؛ روایت مظلومیت امام علی(ع) و دسیسههای خوارج
نویسنده کتاب «پیشانیهای پینه بسته» معتقد است؛ شاخصترین مظلوم دوران، امام علی(ع) هستند، باید لحظه به لحظه، به مصاف تک تک رویدادها و دسیسههای پیرامون امام رفت تا متوجه شد ایشان در دوران سخت مواجهه با خوارج، تا چه حد و میزان، سختی و مشقت تحمل کردهاند.
به گزارش آستاننیوز، «پیشانیهای پینهبسته»، کتابی جدید از انتشارات به نشر و تازهترین کتاب کامران پارسینژاد است. کتابی که به اعتقاد نویسنده به روایت گوشهای از دوران سخت و حساس امام علی(ع) و دسیسهها و نیرنگهای دشمنان ایشان اختصاص دارد. روایت این کتاب، از جنگ جمل آغاز شده و در ادامه به ماجراهای جنگ صفین و در نهایت به جنگ نهروان میرسد.
رمان «پیشانیهای پینه بسته»، جزو مجموعه داستانهای تاریخی و دینی است که توسط انتشارات بهنشر، پیرامون زندگی ائمه معصومین(ع) و صحابه به تدریج منتشر میشود.
کامران پارسینژاد، نویسنده این کتاب تاکنون آثار مختلفی در حوزه ادبیات داستانی نوشته و در این حوزه از صاحب نظران است. وی در کتاب جدید خود تلاش کرده تا تصویری روشن از تاریخ صدر اسلام و زندگی امام علی(ع) ارائه دهد.
همزمان با عید سعید غدیر خم و به بهانه انتشار این کتاب، با کامران پارسینژاد، نویسنده آن به گفتوگو نشستیم.
ابتدا بفرمایید کتاب «پیشانیهای پینه بسته» به روایت چه موضوعی اختصاص دارد؟
رمان «پیشانیهای پینه بسته» به بیان حسب حال طغیان، شورش و نافرمانی گروهی از به ظاهر یاران امام علی (ع) که به «خوارج» معروف شدند اختصاص دارد . ظهور نامحسوس این گروه یاغی از جنگ جمل آغاز شد.
در این جنگ خوارج که هنوز به صورت یک تشکل متحد در نیامده بودند، خواستار تصاحب زنان و اموال کشته شدگان بودند. از آنجایی که کشته شدهها مسلمان بودند امام با آنها مخالفت کرد و این اتفاق عاملی شد تا این گروه یاغی بنای نافرمانی و هرج و مرج را برپا کنند.
امام علی(ع) به در خواست آنان توجه نکرد و همین شد که در جنگ صفین به صورت آشکارا سرکشی و علنی علیه امام علی(ع) طغیان کردند. این گروه باعث شدند تا امام نتواند معاویه را شکست دهد و تن به حکمیت بدهد.
داستان دارای پنج فصل است. در هر فصل به فرد حقیقی خاصی اشاره شده که به عنوان شخصیت اصلی نقش آفرینی میکند. عناوین فصلها شامل ام سلمه ، محمد بن ابی بکر ، اشعث بن قیس ، مالک اشتر نخعی ، حرقوص بن زهیر ، ابوقتاده انصاری و امام علی (ع) است.
داستان با مجروح شدن عایشه و به یاد آوردن جنگ جمل آغاز میشود. در هر فصل، جدای رویدادهای تاریخی، مخاطب با شخصیتهای بسیاری، خاصه افرادی که نام فصل به آنها اختصاص دارد آشنا میشود.
اشعث بن قیس در جریان حکمیت و نجات معاویه از مرگ نقش مهمی را ایفا کرده است. میبایست گذشته او مطرح میشد. تمام عقدهها و آرزوهایش به نمایش گذاشته میشد تا مخاطب باور کند؛ چرا که در بزنگاه حساس تاریخی پس از بر نیزه کردن قرآنها او اینگونه امام را مجبور به پذیرش حکمیت کرد.
پس از جنگ صفین ظهور خوارج و طغیان آنان در بستر داستان مطرح میشود و پس از پیروزی امام علی(ع) در جنگ نهروان و حضور ابوقتاده انصاری در منزل عایشه، داستان به پایان میرسد.
چه شد که به سراغ خلق اثری با موضوع خوارج و نحوه مواجهه امام علی(ع) با این گروه رفتید؟
حضرت امیر المومنین(ع) پیش از رویارویی با خوارج دورانهای سختی چون حضور در جنگهای صدر اسلام و خانهنشینی پس از رحلت رسول اکرم (ص) را سپری کردهاند، اما تمام رویدادهای گذشته، قابل قیاس با دسیسهبازی افراد منافق در کوفه و گردن کشی جمعی افراد فرصت طلب، جاهل و دد منش که به خوارج معروف شدند نیست.
در نظر من شاخصترین مظلوم دوران امام علی (ع) هستند. باید لحظه به لحظه به مصاف تک تک رویداد ها و دسیسه های پیرامون امام رفت تا متوجه شد در این دوران سخت امام تا چه حد و میزان سختی و مشقت،تحمل کردهاند.
به نظر شما رویارویی امام علی(ع) در مواجهه با خوارج چگونه بوده است؟
امام به راحتی میتوانستند تمام نیرنگهای شکل گرفته در کوفه را سرکوب کنند، اما این کار را نکردند. خود ایشان به صراحت گفتهاند که به راحتی میتوانستند با منافقین کوفه رویارو بشوند؛ اما ایشان تمام شداید روزگار را تحمل کردند و از اصول انسانی و معرفتی و دینی فاصله نگرفتند.
در واقع،مهمترین بخش جذاب داستان، تحمل تمام نیرنگها و دسیسههاست. امام با این کار، الگوی تمام عیاری از حکومت الهی مبتنی بر معرفت ، آزاد اندیشی و احترام به عقاید دیگران را ارائه دادند.
هدف اصلی ایشان همین بوده است و حفظ حکومت به هر قیمتی، در مرام و باور امام که مبتنی بر رعایت اصول و مضامین دینی است جای نداشته است.
تمام تلاش من این بود که امام را در بزنگاههای حساس تاریخی حاضر کنم و نشان دهم شیوه درست رویارویی با رویدادها چگونه باید باشد.
نوشتن رمان با موضوعی همچون خوارج با چه سختیهایی همراه بوده است؟
بیشک خلق رمان با چنین مضمون و درونمایهای به مراتب سختتر از دیگر دورهها بوده است. پیش از خلق رمان میبایست تحقیق کامل و جامعی پیرامون زندگی، شخصیت و باورهای امیر مومنان(ع) میشد.
همچنین رویدادهای مهم تاریخی دوران، علل ظهور خوارج، جریانهای سیاسی حاکم بر دوران، موقعیت جغرافیایی و سیاسی کوفه، فرهنگ و باورهای مردم ...میبایست به دقت بررسی میشد.
نکته مهم در این راستا استفاده از منابع معتبر و ارزشمند اهل تشیع و تسنن بود. باید این منابع با هم تطبیق داده میشد تا حقایق مطلق از دل آن استخراج بشود.
از آنجایی که قصد من خلق رمان بود میبایست برای دست یافتن به فضا سازی مناسب، پوشش، تغذیه، هنجارها، قبایل و فرهنگ مردم منطقه هم از دل کتب معتبر بدست میآمد.
جای تعجب ندارد که حدود دو سال تمام تحقیق و پژوهش در این راستا زمان برد. برای پرهیز از خطا دکتر سعید طاووسی مسرور که دکترای تشیع دارند در کنار من بودند و لحظه به لحظه مرا راهنمایی کردند. در ابتدای راه هم ایشان بودند که ذهن مرا متوجه خوارج و آن دوره پر مخاطره کردند. در رمان فوق، مخاطب شاهد سه جنگ بزرگ جمل، صفین و نهروان با ناکثین، قاسطین و مارقین است.
شخصیتهای داستان تمامی حقیقی هستند. رویدادهای تاریخی در بستر داستان در گذر زمان دنبال میشود؛ اما عنصر تخیل و خیال هم در بخشهایی از رمان آنجا که تاریخ سکوت کرده میدان داری، میکند.
بنابر فرمایش شما، در خلق این رمان، عنصر تخیل نقش مهمی دارد. لطفا بفرمائید چگونه میان واقعیت تاریخی و تخیل تعادل برقرار کردید تا هم نکات اساسی این روایتها حفظ شود و هم با استفاده از عنصر تخیل، اثری جذاب و خواندنی تولید شود؟
عنصر تخیل کمک میکند تا یک اثر، کاملا وجه داستانی پیدا کند. تخیل به کار رفته در داستان منافاتی با حقایق و مستندات ندارد و بر اساس آن است که شکل گرفته است. به طور مثال تاریخ درباره جنگ صفین صرفا اطلاعات آماری و کلی میدهد؛ اما اینکه لحظه به لحظه، شخصیتها به وقت جنگ چه کردند را تخیل سر و سامان میدهد.
بر این اساس، تاکید بر این مسئله ضروری است که اثر فوق کاملا قالب رمان دارد و تمامی عناصر داستان چون شخصیت پردازی، فضا سازی، ایجاد حالت تعلیق، حادثه، تخیل ...به کار گرفته شده است.
جدای از این، سعی شده تا با زاویه دید سوم شخص، به دنیای درون شخصیتهای اصلی داستان، خاصه افرادی که عنوان فصلها به آنها اختصاص دارد، رخنه کرد.
ورود به دنیای درون افراد و شرح مکنونات درونی آنها، خود عامل مهمی است تا هم اثر تاثیرگذارتر بشود و هم قالب اثر به رمان نزدیکتر. بیشک غالب مردم اطلاعاتی کلی درباره وقایع دارند؛ اما این اطلاعات کلی به درستی مشخص نمیکند امام علی (ع) تا چه میزان، مظلوم بودند.
با توجه به اینکه اصولا نوع روایت تاثیر عمیقی در جذب مخاطب میگذارد. دیگر داستانهای دینی که به سبک و سیاق قدیم روایتگر حوادث تاریخی بودند، برای مخاطب امروز جذابیت ندارد. در نگارش این اثر چه نکاتی را رعایت کردید که مخاطب با خوانش آن با روایتی تازه مواجه شود؟
برای جذب مخاطب، باید قالب ، ساختار و شیوه روایت داستان متناسب با سبک و سیاق روز و متناسب با سلیقه مخاطب امروز طراحی شود. اثر فوق منطبق با منابع دست اول اهل تسنن و تشیع است.
زاویه دید داستان سوم شخص است . راوی داستان با احتیاط کامل به امام نزدیک میشود. سعی شده هیچ گونه رفتار و حرکتی در قالب تخیل به امام نسبت داده نشود. تمام سخنان امام علی(ع) براساس نهج البلاغه و کتب معتبر تاریخی مطرح شده است. در این راستا مطالعه نهج البلاغه و تطبیق گفتارهای امام، متناسب با رویداد های تاریخی کاری سخت بود؛ چون باید تمام کتاب خوانده و طبقهبندی میشد و بعد از آن در جای مناسب مورد استفاده قرار میگرفت.
امام علی (ع) در زمانهای حساس حاضر میشوند و سخن میگویند. در پایان داستان در فصل آخر امام در مسجد کوفه حضور مییابند و جنجالیترین و مهمترین خطبه خود را عرض میکنند.
این اثر فارغ از تمام کلیشههایی که بر قالب داستان دینی پیش از این حاکم بوده از نوآوری در شیوه روایت برخوردار است.
همانطور که اشاره کردید، استنادات تاریخی و هویتی این اثر همواره مدنظر بوده است و تحقیق و پژوهش درباره آن، حدود دو سال زمان برده است. برای اطمینان از صحت تاریخی این کتاب، چه اقداماتی انجام دادهاید؟
من سالیان درازی است که در حوزه پژوهش و تحقیق فعالیت دارم. برای خلق رمان «پیشانیهای پینهبسته» حدود دو سال تمام تحقیق کردم و از جنبه صحت و دقت در روایت تاریخی،اطمینان خاطر داشتم.
اما وقتی نوشتههایم را به دکتر سعید طاووسی ارائه دادم، ایشان بارها اصلاحات متعددی را مطرح کردند که کاملا درست و بجا بودند. این تجربه نشان داد که این حوزه آنقدر پیچیده و چندلایه است که حتی نویسندهای که به کار خود اطمینان کامل دارد، بازهم ممکن است نیاز به بازنگری در اثر خود داشته باشد.
بسیاری از رمانهای دینی، روایتگر رویدادهای اشتباه هستند. بسیاری از رویدادهای داستانی سایر آثار با مستندات معتبر تاریخی همخوانی ندارد.
حضور یک ناظر تاریخی گام بزرگی از سوی انتشارات به نشر بود تا یک جریان تاثیر گذار و پایدار در حوزه خلق رمان دینی ایجاد کند. جریانی که منجر به جذب مخاطب بشود و خاصه بر نسل جوان تاثیر گذار باشد. بی شک جوانان امروز سوالات بیشماری دارند که جواب سوالات آنها باید نامحسوس در بستر داستان پاسخ داده بشود.
باید دید جوانان چه سوالات و دغدغههایی دارند. من تمام سوالات مهمی که جوان امروز درباره امام علی(ع) دارد را جمع آوری کرده و سعی کردم پاسخ قانع کنندهای برای آن، بیابم.
همین مسئله باعث میشود تا حالت تعلیق ایجاد شده و مخاطب با اثر رابطه حسی برقرارکند.
گفتید که رمان «پیشانیهای پینه بسته» یکی از رمانهای مجموعه رمانهای زندگی ائمه معصومین(ع) است که در انتشارات بهنشر منتشر میشود. انتشار این مجموعه از چه زمانی شروع شده است؟
از چهار سال گذشته، مجموعهای متفاوت از رمانهای زندگی معصومین(ع)، توسط انتشارت بهنشر با همکاری گروهی از نویسندگان و پژوهشگران برجسته و با نظارت من به عنوان کارشناس داستان راه اندازی شده است.
تاکنون چه تعداد اثر در این مجموعه منتشر شده است؟
تا کنون و در مرحله اول، پنج اثر از این مجموعه وارد بازار شدهاند. کتاب «به امید دیدار» نوشته مریم شریفزاده به زندگی حضرت فاطمه (س) اختصاص دارد.
کتاب «به دنبال ماه» شامل روایت زندگی امام موسی کاظم (ع) نیز توسط مهدیه ارطایفه خلق شده که به گفته ایشان، زندگی این امام آنقدر ظرفیت داستانی دارد که او را به نگارش ادامه این رمان ترغیب کرده است. اثر دیگر، کتابی با عنوان «مردی که همه چیز میدانست» است که به زندگی امام باقر(ع) پرداخته و به قلم مریم بصیری نگارش پیدا کرده است.
کتاب «پیشانیهای پینه بسته» نیز بامحوریت زندگی امام علی(ع) و با قلم اینجانب نوشته شده است. «صادقانه» نیز اثر دیگری است که توسط خانم سهیلا عبدالحسینی و با محوریت زندگی امام صادق(ع)،نوشته شده است.
در حال حاضر نیز رمانی درباره زندگی امام سجاد (ع) با نام «راز باران»،نوشته خانم معصومه عیوضی آماده انتشار است و به زودی وارد بازار کتاب میشود.
آیا انتشار این مجموعه رمانها درباره زندگی ائمه معصومین(ع) ادامه خواهد داشت؟
بله. در طرح جدید، برخی نویسندگان ارجمند تقبل زحمت کردهاند و قرار است آثاری درباره زندگی پیامبر اکرم(ص)، امامحسین(ع)، امام رضا(ع)، امام محمد تقی(ع)، امام علی نقی(ع)، امام حسن عسکری(ع)، امام مهدی(عج)، حضرت معصومه(س)، ابوذر غفاری، حضرت خدیجه(س)، میثم تمار، عمار یاسر، حذیفه بن یمان و امسلمه، به ترتیب به قلم سیدمیثم موسویان، اکبر صحرایی، منیژه آرمین، محمدرضا اصلانی، لیلا محمدی، محبوبه زارع، محبوبه معراجیپور، مریم راهی، محمد گودینی، مهناز فتاحی، مریم ابراهیمی، ولی الله سلیمی، قدسیه پایینی و فریبا طالشپور نوشته شود.
ارسال نظرات
- پربازدیدترین
- آخرین اخبار
پخش زنده
پویش ها
