تلویزیون اینترنتی آستان نیوز
آیتالله العظمی سبحانی در جمع طلاب مدرسه دارالعلم:
مناظره راه پیامبران الهی و روش امامان معصوم (ع) است
آیتالله العظمی جعفر سبحانی، مرجع تقلید شیعه، در جمع پرشور طلاب علوم دینی مدرسه تابستانه دارالعلم، به شرح کتاب عیون اخبارالرضا(ع) پرداخت.
به گزارش آستان نیوز، این مرجع عالیقدر، در جلسه درس عیون اخبار الرضا(ع) مدرسه ادبیات و زبان شناسی، یکی از پنج مدرسه تخصصی دارالعلم، که به همت سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی در مدرسه میرزاجعفر حرم رضوی در حال برگزاری است، درباره «مباحثۀ امام رضا (ع) در مقابل ملحدان و غیرملحدان»،توضیحاتی ارائه کرد.
تعریف جدال احسن
آیتالله العظمی سبحانی در ابتدای جلسه، با قرائت آیۀ 125 سورۀ نحل «ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ....» به بیان این نکته پرداخت که جدال به دو نوع احسن و غیر احسن تقسیم میشود. جدال احسن به این معناست که دو نفر، دو رأی و اندیشه دارند و آن رأی و اندیشه را به هم عرضه میکنند، اما در پی این نیستند که گفتۀ خود را حتماً ثابت کنند و چه بسا ثابت شود که عقیدۀ اول باطل بوده و عقیده دوم را انتخاب کنند.
وی تاکید کرد: در جدال احسن طرفین حقیقتیاب هستند و این همان طریقهای است که قرآن میفرماید و انبیا نیز از این راه بهره گرفتهاند.
محاجۀ حضرت ابراهیم (ع) با نمرود
این عالم دینی با بیان اینکه انبیا اهل جدال بودند و حضرت ابراهیم (ع) طبق بیان قرآن دو بار محاجه کردند، افزود: قرآن کریم دربارۀ محاجۀ حضرت ابراهیم (ع) با نمرود میفرماید: « آيا از آن كس كه چون خدا به او پادشاهى داده بود دربارۀ پروردگار خود با ابراهيم محاجّه كرد، خبر نيافتى؟ آنگاه كه ابراهيم گفت: «پروردگار من همان كسى است كه زنده مىكند و مىميراند.» گفت: «من زنده مىكنم و مىميرانم.» ابراهيم گفت: «خدا خورشيد را از خاور برمىآورد، تو آن را از باختر برآور.» پس آن كس كه كفر ورزيده بود مبهوت ماند. و خداوند قوم ستمكار را هدايت نمىكند.»
آیتالله العظمی سبحانی، با اشاره به اینکه از آن رو که نمرود به دنبال حقیقت نبود، محاجۀ حضرت ابراهیم (ع) با او سودی نبخشید، افزود: محاجۀ دیگر حضرت ابراهیم (ع) با ستارهپرستان بود. حضرت ابراهیم (ع) سه مجادله با ستارهپرستان دارد که قرآن از این جدالها به «جدال احسن» تعبیر میکند. مجادلههایی که کارگر افتاد، زیرا مخاطبان عنادی با حق نداشتند.
خالقیت و ربوبیت از آنِ خداست
این مرجع تقلید با تأکید بر توحید ربوبی و توحید خالقی، تصریح کرد: در اینجا دو مسئله وجود دارد که یکی ربوبیت و دیگری مسئلۀ خالقیت است. در تاریخ بشر کسی مدعی خالقیت نبوده،اما همواره مدعیان ربوبیت، وجود داشتهاند.
وی، تصریح کرد: خالقیت مربوط به آفریدگاری و ربوبیت به کردگاری مربوط است. حضرت ابراهیم (ع) با عدهای مواجه بود که به خالقیت خدا باور داشتند اما ربوبیت را به ستارگان داده بودند، از طرف دیگر معارض با حق نبودند؛ از این رو محاجۀ حضرت ابراهیم (ع) با آنها به نتیجه رسید و آنها را به این باور رساند که خالقیت و ربوبیت، در دست خداوند متعال است.
جایگاه مناظره در مذهب امامیه
آیتالله العظمی سبحانی در ادامه به سخن شیخ مرتضی، از شاگردان شیخ مفید اشاره کرد و اظهار داشت: شیخ مرتضی به شیخ مفید عرضه داشت که من هرگاه میخواهم مناظره کنم، میگویند مناظره در امامیه حرام است. شیخ مفید فرمود: به آنها بگو به خطا رفتهاید. ائمۀ ما و شاگردان ایشان،اهل مناظره بودهاند.
این مرجع عالیقدر، سپس به اهمیت مناظره در مذهب امامیه اشاره کرد و یادآور شد: مرحوم کلینی در کتاب شریف کافی نقل میکند که امام صادق (ع) نشسته بودند. مردی از شام وارد شد و گفت: من در فقه و کلام و ادب دست بالایی دارم و کسی را یارای مناظره با من نیست، آمدهام تا با شاگردان شما مناظره کنم. چهار تن از شاگردان امام صادق(ع)، از جمله هشام بن حکم برای مناظره با شامی آماده شدند. هنگامی که هشام وارد شد امام صادق برای وی جا باز کردند و فرمودند: اهلاً به جوانی که با زبان و بیان از ما دفاع میکند. هرگاه یاران امام (ع) بر شامی غلبه میکردند امام (ع) لبخندی میزدند.
بیان امام عسکری (ع) در معنای جدال احسن
این عالم برجسته حوزه علمیه قم با اشاره به سخن امام حسن عسکری (ع) در معنای جدال احسن، خاطرنشان کرد: به فرمودۀ امام عسکری (ع) آن که رأی دارد مطلب خود را عرضه میکند و برای مطلب خود باطلی را امضا و حقیقتی را انکار نمیکند. چنانکه وقتی اسلام به صورت مخفیانه در مکه در حال انتشار بود، سران کفر نزد رسولالله (ص) آمدند و به ایشان گفتند تو باعث اختلاف
مغلوب شدن یحیی برمکی در جدال با هشام
آیتالله سبحانی، سپس به جدال یحیی برمکی با هشام در حضور هارون اشاره کرد و یادآور شد: روزی یحیی برمکی در حضور هارون برای اینکه هشام را مقهور هارون کند، از وی سؤالی پرسید. سؤال این بود که آیا میشود دو نفر جدال کنند، به صورتی که یکی در مقام اثبات و دیگری در مقام نفی باشد؟
هشام پاسخ داد که اجتماع ضدین محال است. یحیی ادامه داد که، چگونه است امیرالمؤمنین و عباس نزد ابوبکر آمدند و ادعای ارث پیغمبر(ص) کردند.
هشام با توسل به آیات قرآن در ماجرای حکمیت حضرت داوود پاسخ داد و گفت: هر دو حق بودند زیرا اصل ارث را مسلم گرفته و مطالبۀ آن را داشتند؛ مانند دو ملکی که بر داوود حضور یافتند و مسئلهای را مطرح کردند که در آن هر دو محق بودند. در این مجادله یحیی مغلوب شد و هارون هشام را تحسین کرد.
ابتهال؛ معجزۀ جاودان پیامبر اسلام (ص)
این مرجع تقلید در ادامه، به روایت شیخ مفید از قول امام صادق (ع) اشاره کرد و گفت: امام صادق (ع) فرمودند: با این افراد مخاصمه کنید و هدایت را برایشان روشن کنید و دربارۀ امیرالمؤمنین (ع) از راه مباهله وارد شوید که خداوند در آیۀ 61 آل عمران میفرماید: «پس هر كه در اين [باره] پس از دانشى كه تو را [حاصل] آمده، با تو محاجه كند، بگو: «بياييد پسرانمان و پسرانتان، و زنانمان و زنانتان، و ما خويشان نزديك و شما خويشان نزديك خود را فرا خوانيم؛ سپس مباهله كنيم، و لعنت خدا را بر دروغگويان قرار دهيم.»
آیتالله العظمی سبحانی در پایان، ذکری از علامه طباطبایی به میان آورد و خاطر نشان کرد: از این رو است که وقتی به علامه طباطبایی ایراد گرفتند که تنها معجزۀ جاودان پیامبر اعظم (ع) قرآن است، ایشان فرمودند که ابتهال،معجزۀ جاودان پیامبر اسلام (ص) است؛ این گوی و این هم میدان؛ زیرا هر لحظه میتوان از آن بهره برد.
ارسال نظرات
- پربازدیدترین
- آخرین اخبار
پخش زنده
پویش ها
