تحلیل یک استاد دانشگاه از ماهیت براندازانه اعتراضات اخیر

به گزارش آستان نیوز، دکتر ابوالفضل اقبالی، عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا (س)، در این نشست، به تحلیل رخداد‌های اخیر پرداخت و ضمن اینکه اعتراضات خیابانی را نتیجه تلاقی «تولید نارضایتی داخلی» و «طراحی‌های خارجی» دانست، عنوان کرد: اگرچه ناکارآمدی‌های مدیریتی و فشار‌های معیشتی غیرقابل‌انکار است، اما ماهیت اعتراضات کنونی از دغدغه‌های صرفاً اقتصادی عبور کرده و با بهره‌گیری از بستر‌های اجتماعی، به سمت‌وسوی تغییرات ساختاری و سیاسی سوق داده شده است.

این استاد دانشگاه با تبارشناسی روند تغییرات اجتماعی ایران از دهه هفتاد تاکنون، به شکل‌گیری طبقه متوسط جدید شهری اشاره کرد و گفت: توسعه فضای رسانه‌ای و تغییرات اقتصاد سیاسی در دوران اصلاحات، منجر به پیدایش قشری شد که ارزش‌های متفاوتی نسبت به ارزش‌های سنتی و رسمی جامعه دارد. این طبقه که دارای سبک زندگی متمایز و ارزش‌های فردگرایانه است، به تدریج خود را در تقابل با الگو‌های رسمی تعریف کرد و در وقایعی مانند سال ۸۸، نمود عینی یافت.

از فشار‌های اقتصادی تا شکاف دولت و ملت

عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا (س) در ادامه به تشریح وضعیت اقتصادی دهه نود پرداخت و با اشاره به نوسانات شدید در بازار‌های ارز، مسکن و طلا، بیان کرد: تصمیمات مدیریتی در این دوره فشار مستقیمی بر سفره مردم وارد کرد و حتی در مقاطعی احساس شد که حاکمیت برای جبران کسری‌های خود به منابع مردمی و بورس متوسل شده است که این امر موجب تعمیق نارضایتی‌ها و بروز اعتراضات معیشتی در سال ۹۸ شد.

دکتر اقبالی با تشریح تفکیک میان «نارضایتی عمومی» و «پروژه براندازی»، تاکید کرد: تحولات سال ۱۴۰۱ و پس از آن، اگرچه بر بستری از نارضایتی‌های انباشته شکل گرفته، اما از نظر سازماندهی و اهداف متفاوت است.

وی افزود: در اعتراضات اخیر، با وجود اینکه جرقه‌های اولیه ممکن است اقتصادی باشند، اما شعار‌ها و رفتار‌ها به سرعت سیاسی شده و نشان‌دهنده یک طراحی پیچیده برای هدف قرار دادن اصل ساختار و نه صرفاً اصلاح امور معیشتی است.

این پژوهشگر اجتماعی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به اصل ۲۷ قانون اساسی، از کوتاهی در ایجاد بستر‌های قانونی و امن برای بیان اعتراضات مردمی انتقاد کرد و گفت: سیستم در سال‌های گذشته الگوی مشخصی برای اعتراض مسالمت‌آمیز ارائه نکرده است و همین خلاء باعث می‌شود تا صف معترضان دلسوز که دغدغه معیشت دارند، به سرعت با جریاناتی که اهداف دیگری را دنبال می‌کنند، در هم آمیخته شود.