چرخه تکاملی هوش مصنوعی مولد از هیجان تا تکامل

به گزارش آستان نیوز، دکتر مینایی، استاد دانشگاه علم و صنعت و دبیر ستاد هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین حوزه علمیه قم، در جمع حوزویان و دانشگاهیان در دانشگاه علوم اسلامی رضوی با اشاره به جایگاه کاربرد هوش مصنوعی در حوزه علوم‌انسانی به‌ویژه فقه و حقوق، گفت: ابتدا باید به این سؤال پاسخ داد که آیا می‌توان به هوش مصنوعی در مسائل فقهی اعتماد کرد و آیا می‌توان مسئولیت اعمال و تصمیمات را به آن نسبت داد؟

وی در ادامه، افزود: در مبنای حقوقی آمریکا و ژاپن اجازه نسبت داده شدن به غیر شخص یعنی ماشین را نمی‌دهد؛ اما ایران و فرانسه مسئولیت را متوجه شخص می‌دانند. در مورد هوش مصنوعی نیز اطمینانی که برای ما خلع مسئولیت بیاورد، پیدا نخواهیم کرد.

دکتر مینایی تصریح کرد: بر اساس نظر گاردنر، هوش مصنوعی مولد پس از یک دوره اوج‌گرفتن و فروکش‌کردن به فاز بلوغ و پایداری می‌رسد.

وی ادامه داد: سال ۲۰۲۶ دوره اوج ساخت و استفاده هوش‌های مصنوعی در زمینه‌های مختلف است و پیش‌بینی می‌شود در این سال، هوش‌های مصنوعی دستیار به اوج برسند؛ اما پس از آن مشابه آنچه در زمینه کامپیوتر رخ‌داده است، شاهد فرایند تثبیت و ثبات در این حوزه خواهیم بود.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: انتظار می‌رود پس از اینکه هیجان اولیه از استفاده هوش مصنوعی فروکش می‌کند می‌توان نقاط ضعف و قوت کاربرد هوش مصنوعی را ارزیابی کرد.

هوش مصنوعی؛ قاضی یاری مناسب

در این نشست حجت‌الاسلام‌والمسلمین حمید درایتی، استاد سطح عالی حوزه علمیه خراسان نیز، با اشاره به استفاده از هوش مصنوعی در نظام قضایی و چالش‌های فقهی این حوزه گفت: فقه به‌عنوان یک سیستم معرفتی در اسلام باید به سؤالاتی مسائلی نظیر هوش مصنوعی را در دادرسی از منظر جنبه‌های گوناگون شکلی و ماهوی بررسی کند. فقه قضاوت الگوریتمی درصدد پاسخگویی به این پرسش‌هاست که چگونه می‌توان از هوش مصنوعی در عرصه قضاوت و دادرسی به‌صورت ماهوی و شکلی استفاده کرد.

وی ادامه داد: در مباحث نوظهور تولیدات فقهی نداریم و باید در حوزه فقه نظارت الگوریتمی دنبال کشف حکم شرعی باشیم.

حجت‌الاسلام درایتی با تأکید بر اینکه پیوند سیستم قضایی با فناوری نوین ضروری است، اظهار کرد: باید به پرسش‌هایی که در زمینه هوش مصنوعی مطرح می‌شود به‌درستی پاسخ دهیم. این ابزار می‌تواند تحول پیدا کند؛ ازاین‌رو ضروری است که از جنبه‌های مختلف آن را مورد بررسی قرار دهیم.

این استاد دانشگاه افزود: قضاوت الگوریتمی شفافیت ندارد؛ چرا که هوش مصنوعی بر اساس داده‌های که به او داده می‌شود پردازش می‌کند و اگر داده‌ها ناقص یا معیوب باشد، نتیجه پردازش هم معیوب است.

وی به مزایای کاربرد هوش مصنوعی به‌عنوان قاضی یار اشاره کرد و افزود: مسئله قضاوت به دلیل نیاز به داده‌های زیاد و نحوه تصمیم‌گیری همیشه دغدغه بوده است و از آن جایی که هوش مصنوعی غفلت یا جانب‌داری ندارد و باتوجه‌به سرعت در پردازش و انتقال داده می‌تواند به‌عنوان قاضی یار کمک‌کننده باشد.

وی یادآور شد: تجربه نشان داده استفاده فراوان از هوش مصنوعی در طولانی‌مدت در زمینه‌های مختلف می‌تواند اعتماد و تکیه انسان را در زمینه فراگیری و تحلیل داده ضعیف کند.