برگزاری کارگاه آموزشی با محوریت «سندشناسی» در جوار حرم مطهر رضوی

به گزارش آستان نیوز، برگزاری این کارگاه از نیمه دی‌ماه ۱۴۰۴، با حضور جمعی از مدیران و کارشناسان مدیریت مرکز اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی با ارائه مباحث تئوری و عملی در اتاق آموزش این سازمان (اتاق ۱۱۷ در ساختمان بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی) آغاز شده است.

تاکنون دو جلسه از این کارگاه آموزشی در روز‌های ۱۶ و ۲۲ دی ماه سال جاری با تدریس الهه محبوب، رئیس اداره اسناد آستان قدس رضوی، به ترتیب با محوریت «پیشینه و مبانی سندشناسی»، «شناخت ویژگی‌های اسناد دیوانی و اداری» برپا شده است.

الهه محبوب در دومین جلسه این کارگاه، در خصوص دسته‌بندی اسناد گفت: از جمله اسناد موجود می‌توان به اسنادی که در دیوان تولید شده (دیوان انشا و دیوان استیفا) و اسنادی که توسط محکمه‌های شرعی و قضایی تولید شده است، اشاره کرد.

رئیس اداره اسناد آستان قدس رضوی افزود: همچنین می‌توان از اسناد تولیدی مشترک بین مردم و دولت (تمسک، قبض، استشهادنامه و...) و اسناد شخصی (اسناد دوستانه، دستخط‌ها، کارت‌ها و...)، نام برد.

وی در ادامه ضمن بیان مطالبی با محوریت دیوان انشا و دیوان استیفا، آداب نوشتن، زمان نوشتن و مکان کتابت، به معرفی آثاری اعم از «سواد/ رونوشت»، «مُسوده»، «مثنی» و «دفتر» در حوزه سندشناسی، پرداخت.

محبوب در خصوص اسناد سواد (رونوشت) گفت: از اسناد اصلی به‌منظور اهداف معینی، نسخه‌ای گواهی‌شده تهیه می‌شده که به طور رسمی به‌عنوان جانشین کامل سند اصلی پذیرفته می‌شد و به آن، رونوشت می‌گفتند. در زبان دیوانی به این اسناد، سواد می‌گویند.

وی با اشاره به مشخصات ظاهری اسناد اعم از کاغذ، قطع و خط، بیان کرد: بیشتر اسناد بر روی فرد‌های محاسباتی و با طومار تدوین شده است. فرد نیز که جمع آن افراد نامیده می‌شد، ورقه‌ای به مقدار نصف قطع خشتی بود که مستوفیان بر آن جمع و خرج ولایتی یا ایالتی یا خرج خاصی را می‌نوشته و زیر یکدیگر، دسته می‌کرده‌اند.

همچنین مدرس این دوره آموزشی ضمن ارائه نکاتی با محوریت کاغذ و شکل تربیع، ممتازنویسی، اسناد دیوانی، اجزای سند (فرامین) و...، به پرسش‌های حاضران پاسخ داد.

گفتنی است، مدیریت مرکز اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی، واقع در دوربرگردان طبرسی حرم مطهر رضوی در ساختمان بنیاد پژوهش‌های اسلامی این آستان مقدس، حافظ اسناد مکتوب و غیرمکتوب کم‌نظیری است که از طریق اهدا و خریداری و همچنین جمع‌آوری اسنادی که در چرخه امور اداری در این آستان مقدس موجود بوده، تهیه شده است.