برگزاری چهارمین پیش‌نشست همایش استاد فقید آیت‌الله محمد واعظ‌زاده خراسانی

به گزارش گنجینه رضوی، این پیش‌نشست تخصصی، ۲۳ دی‌ماه ۱۴۰۴، با همکاری سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی و بنیاد پژوهش‌های اسلامی این آستان مقدس، با حضور جمعی از مدیران و کارشناسان این دو مجموعه، در تالار «اندیشه» کتابخانه مرکزی حرم مطهر رضوی، اجرا شد.

محمد واعظ‌زاده خراسانی (۱۳۰۴ - ۱۳۹۵ش)، نویسنده و متفکر اسلامی، استاد دانشگاه فردوسی مشهد، مؤسس دانشگاه مذاهب اسلامی و نخستین دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی بود که مجموعه‌ای از منابع مکتوب خود شامل کتاب‌های چاپی، مجلات و اسناد مکتوب را در سال ۱۳۹۲، به آستان قدس رضوی، اهدا کرد.

زوایای مختلف شخصیت علمی واعظ‌زاده خراسانی

علی جان سکندری، پژوهشگر بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، در این مراسم ضمن ارائه گزارشی از روند برگزاری همایش استاد فقید آیت‌الله محمد واعظ‌زاده خراسانی، اظهار کرد: بیش از ۱۰ نهاد فرهنگی و آموزشی در برگزاری این همایش مشارکت دارند که از جمله این نهادها در مشهد مقدس، می‌توان از دانشگاه فردوسی و مجموعه آستان قدس رضوی، نام برد.

وی با اشاره به همکاری سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی از جمله بنیاد پژوهش‌های اسلامی این آستان مقدس در برگزاری این همایش، افزود: ۶ عنوان کتاب با محوریت آیت‌الله محمد واعظ‌زاده خراسانی، قرار است منتشر شود و در دسترس اهل علم و پژوهش قرار گیرد.

سکندری در ادامه با اشاره به شاخصه‌های علمی دانشمندان، به معرفی شخصیت علمی این استاد فقید از ۶ زاویه اعم از دیدگاه‌های علمی، سیاسی و دینی وی، تألیفات، استادان، اجازات(روایی و اجتهادی)، افتخارات و همچنین دیدگاه دانشمندان جهان اسلام، شخصیت‌های سیاسی، فرهنگی و مدیریتی، پرداخت.

وی درباره عناوین و القاب استاد واعظ‌زاده خراسانی از منظر دانشمندان و شخصیت‌های مختلف به مواردی همچون «آگاه به مقتضیات جهان اسلام»، «استاد متفکر»، «اندیشمند فرزانه»، «دانشمند عالیقدر»، «الشیخ محمد»، «نظریه‌پرداز»، «خادم امام رضا (ع)» و...، اشاره کرد.

این پژوهشگر در بخش پایانی سخنانش نیز طی پرسش‌وپاسخ به بررسی چرایی ناشناخته بودن دانشمندان خراسان از جمله آیت‌الله واعظ‌زاده خراسانی پرداخت.

فهرست‌نویسی اسناد اهدایی استاد

همچنین محمد سياح، كارشناس طبقه‌بندی و فهرست‌نويسی اسناد سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی در این برنامه بیان کرد: مجموعه اسناد اهدایی استاد واعظ‌زاده خراسانی به آستان قدس رضوی، اردیبهشت ۱۴۰۴، از بنیاد پژوهش‌های اسلامی این آستان مقدس به اداره اسناد این سازمان، منتقل شد.

وی با اشاره به اینکه این مجموعه اسناد شامل ۴۰ هزاربرگ سند می‌شود که در مدت ۳ ماه، تفکیک اولیه آنها انجام شده است، افزود: حدود ۳۲ هزاربرگ سند این مجموعه شامل آثاری همچون مقالات و یادداشت‌های آیت‌الله واعظ‌زاده خراسانی، شامل مقالات و پایان‌نامه‌های دانشجویان وی می‌شود.

سیاح گفت: در این میان، نزدیک به ۸ هزاربرگ از این مجموعه اسناد برای فهرست‌نویسی در اداره اسناد آستان قدس رضوی، انتخاب شد که دربردارنده سه حوزه موضوعی است.

وی ادامه داد: این سه حوزه شامل فعالیت‌های این استاد فقید در دانشگاه فردوسی و سایر دانشگاه‌ها، فعالیت‌های وی به‌عنوان دبیر کل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و احکام استاد، می‌شود.

این کارشناس اسناد آستان قدس رضوی تصریح کرد: این اسناد، منابع ارزشمندی در حوزه فعالیت‌های دانشگاهی از جمله جایگاه استادان، شیوه ارزشیابی آنها و همچنین سیر تحولات آموزش عالی کشور بوده و پس انجام مراحل اسکن و ثبت آنها، در دسترس پژوهشگران قرار می‌گیرد.

واعظ‌زاده خراسانی یک مدیر تراز بود

ابوالفضل حسن‌آبادی، پژوهشگر بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی نیز در ادامه این مراسم، گفت: طبق مصاحبه‌ای که در سال ۱۳۸۰، با استاد واعظ‌زاده خراسانی در اداره اسناد این آستان مقدس انجام دادم و در حقیقت، آزادی این شخصیت علمی در گفتار، مورد توجه‌ام قرار گرفت.

وی بیان کرد: آیت‌الله واعظ‌زاده خراسانی، یک مدیر تراز است که در تمام دوران فکری و کاری خود، هم فکر و هم عمل کرده است.

حسن‌آبادی افزود: واعظ‌زاده خراسانی در فروردین ۱۳۵۰، زمانی که فقط یک استاد دانشگاه بود، «کنگره شیخ طوسی» را برگزار کرد که سه سال برای آن برنامه‌ریزی کرده بود. وی در‌ این راستا، با اندیشمندان بسیاری مذاکره کرده بود که توانست این کنگره را با حضور مراجع تقلید و مهمانان خارجی بسیاری، برگزار کند.

این پژوهشگر ادامه داد:این استاد فقید، از دهه ۴۰، به دنبال بحث تقریب بود و با علمای مختلف، مباحثه و گفت‌وگو کرده بود. به عبارتی، ۵۰ سال در این حوزه فعالیت کرده است.

وی با اشاره به برخی از فعالیت‌های آیت‌الله واعظ‌زاده خراسانی در بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی از جمله در حوزه علوم قرآنی، گفت: بی‌تردید با گذشت زمان، این استاد فقید و فعالیت‌هایش بیشتر شناخته خواهد شد.

رمضان علی ایزانلو، مدیر مخطوطات سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی نیز در پایان برنامه، خاطرنشان کرد: استاد واعظ‌زاده خراسانی به دلیل دغدغه‌هایش به دنبال کارهای اجرایی رفت. وی همچنین فردی متواضع و فروتن بود.

گفتنی است، کلیپی از تولیدات بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی با محوریت معرفی شخصیت، فعالیت‌ها و آثار استاد فقید آیت‌الله واعظ‌زاده خراسانی نیز در این مراسم پخش شد.