چراغ برات، جلوه‌ای از فرهنگ زیارت اهل قبور در حرم مطهر رضوی

به گزارش آستان نیوز، آیین سنتی «چراغ برات»، در روز‌های دوازدهم، سیزدهم و چهاردهم ماه شعبان، با حضور گسترده مردم مؤمن و خداجوی، در بهشت‌های ثامن‌الائمه (ع) واقع در صحن‌های جمهوری اسلامی، قدس و آزادی و همچنین در رواق‌های دارالحجه و حضرت زهرا (س) حرم مطهر رضوی، در حال برگزاری است.

این آیین که ریشه‌ای عمیق در فرهنگ دینی و اجتماعی مردم خراسان دارد، هر ساله در آستانه نیمه شعبان و میلاد حضرت صاحب‌الزمان (عج) برگزار می‌شود و طی آن، افراد با حضور بر سر آرامستان‌ها و قبور، یاد و خاطره درگذشتگان خود را گرامی می‌دارند.

خطه خراسان، با پیشینه تاریخی غنی و تنوع قومی و مذهبی، همواره خاستگاه آیین‌ها و سنت‌هایی بوده است که بازتاب‌دهنده هویت فرهنگی مردم این دیار است. «چراغ برات» یکی از شاخص‌ترین این آیین‌هاست که افزون بر جنبه مذهبی، حامل خرده‌فرهنگ‌ها و سنت‌های محلی نیز به شمار می‌آید.

اگرچه آیین چراغ برات در مناطق مختلف کشور و گاه در شب‌های خاصی مانند شب‌های قدر یا شب یلدا نیز برگزار می‌شود، اما در شرق کشور، به‌ویژه خراسان رضوی، این سنت پیوندی ناگسستنی با ایام منتهی به نیمه شعبان یافته است؛ ایامی که مردم با حضور بر سر قبور درگذشتگان، برای آرامش اموات و تعجیل در فرج امام‌زمان (عج) دعا می‌کنند.

بهشت‌های ثامن‌الائمه (ع) شامل؛ بهشت ثامن‌الائمه یک در طبقه زیرین صحن آزادی، بهشت ثامن‌الائمه دو در طبقه زیرین صحن قدس و بهشت ثامن‌الائمه سه در طبقه زیرین صحن جمهوری اسلامی و همچنین رواق حضرت زهرا (س) و رواق دارالحجه، میزبان زائران این آیین معنوی است.ساعات بازگشایی بهشت‌های ثامن از طلوع تا غروب آفتاب اعلام شده است.

معاونت اماکن متبرکه حرم مطهر رضوی باهدف حفظ نظم، سلامت و ارائه خدمات شایسته به زائران، تمهیدات ویژه‌ای را برای ایام چراغ برات در روز‌های ۱۲، ۱۳ و ۱۴ بهمن‌ماه در نظر گرفت. براین‌اساس، ورود و توزیع مواد غذایی، میوه، شیرینی و حلوا ممنوع اعلام شد و همچنین تأکید شده است که افراد از آوردن تاج و سبد گل، قاب‌های شیشه‌ای، تابلو شاسی‌های بزرگ، بند و استند خودداری کنند.

در راستای ارتقای بهداشت محیط و تسهیل حضور زائران، بهشت‌های ثامن‌الائمه (ع) به‌صورت روزانه ضدعفونی شد، نظافت کف و دیوار‌ها انجام گرفت و با افزایش حضور خدام و نیرو‌های خدمات‌رسان، شرایط مطلوب‌تری برای زیارت اهل قبور فراهم شده است.

همچنین معاونت تبلیغات اسلامی حرم مطهر رضوی با فضا آرایی معنوی در بهشت‌های ثامن و رواق حضرت زهرا (س) و پخش مستمر صوت قرآن کریم در تمامی ساعات این ایام، حال‌وهوایی معنوی و آرامش‌بخش برای زائران ایجاد کرد.