از مردمی‌سازی خدمت و نوآوری فرهنگی تا حرم هوشمند و ارتقای کیفیت زیارت

به گزارش آستان نیوز، رضا خوراکیان، مدیر عالی حرم مطهر رضوی، ضمن تشریح رویکردها، اقدامات و برنامه‌های سازمان حرم مطهر رضوی و دستاورد‌های سال گذشته، افق فعالیت‌های این سازمان در سال ۱۴۰۴ را ترسیم کرد و مردمی‌سازی خدمات، نوآوری فرهنگی، تحول دیجیتال، تنوع‌بخشی به خدمت‌رسانی و تمرکز بر کیفیت زیارت را، از مهم‌ترین محور‌های راهبردی حرم مطهر رضوی برشمرد.

وی با تأکید بر اینکه، ارائه گزارش عملکرد سازمانی در قالب آمار و ارقام، تصویر کاملی از حقیقت خدمت در حرم مطهر ارائه نمی‌دهد، بیان کرد: برای خادمان زائران حضرت رضا (ع)، بهترین گزارش، آرامش، رضایت و حال خوش زائری است که پس از زیارت، با خاطره‌ای معنوی و تجربه‌ای کریمانه از این آستان نورانی بازمی‌گردد.

استمرار رویکرد‌ها و تکامل تجربه‌های پیشین

مدیر عالی حرم مطهر رضوی، با اشاره به پیشینه برخی برنامه‌ها، تصریح کرد: بخش قابل‌توجهی از رویکرد‌های فعلی، ریشه در دوره‌های گذشته دارد و در دوره کنونی با بهره‌گیری از تجربه‌ها، ظرفیت‌ها و نگاه تحولی، به مرحله تعالی و تثبیت رسیده است.

مردمی‌سازی خدمت

خوراکیان، تعامل و جلب مشارکت مردم، تشکل‌ها، هیئت‌ها و خدام را نخستین و مهم‌ترین رویکرد سازمان حرم مطهر رضوی دانست و گفت: در سال گذشته تلاش شد تا مردم نه صرفاً دریافت‌کننده خدمت، بلکه شریک و همکار در فرایند خدمت‌رسانی باشند.

وی اجرای طرح‌هایی همچون «خدمت در بهشت» را از جلوه‌های عینی این نگاه عنوان کرد و افزود: این طرح بستری برای مشارکت داوطلبانه عاشقان خدمت از اقشار مختلف فراهم کرده و آثار تربیتی، اجتماعی و معنوی گسترده‌ای به همراه داشته است.

این مقام مسئول، برگزاری مراسم عزاداری سنتی اقوام ایرانی و شیعیان کشور‌های مختلف در قالب حسینیه حرم، فعالیت چایخانه‌های حرم با مشارکت نذورات مردمی، برپایی مواکب مردمی به‌ویژه در دهه پایانی صفر، تأمین نیرو برای خدماتی نظیر صندلی چرخ‌دار با همراهی هیئت‌ها، برگزاری جشنواره‌های سرود محلی و تشکیل نشست‌های مشورتی خدام را از دیگر مصادیق مردمی‌سازی خدمات در حرم مطهر رضوی عنوان کرد.

نوآوری و توسعه در برنامه‌های فرهنگی و معنوی

مدیر عالی حرم مطهر رضوی، در ادامه با اشاره به رویکرد نوآوری همراه با صیانت از سنت‌ها، گفت: برگزاری اعتکاف ماهانه در طول سال، در کنار اعتکاف رجبیه، امکان بهره‌مندی گروه‌های مختلفی از دانش‌آموزان، دانشجویان، طلاب و کارکنان را از این سنت معنوی فراهم کرده است، درحالی‌که استقبال گسترده از ثبت‌نام‌ها، نشان‌دهنده عطش معنوی جامعه است.

وی افزود: میزبانی از جلسات سنتی قرآن کریم شهر مشهد در قالب جلسات نور در حریم قدس، برگزاری مراسم دفاع از پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلی در مدرسه تاریخی دودرب و اجرای برنامه‌های ویژه برای بانوان، کودکان و نوجوانان، از دیگر اقدامات توسعه‌ای حرم مطهر بوده است.

خوراکیان به آیین غبارروبی اشاره کرد و گفت: برگزاری آیین غبارروبی با حضور فعالان اقتصادی، بانوان و خانواده‌های معظم شهدا، نشان‌دهنده نگاه فراگیر و اجتماعی حرم مطهر رضوی است.

توجه ویژه به کودک، نوجوان و خانواده

وی با اشاره به برنامه‌های اختصاصی برای نسل آینده افزود: اجرای برنامه جشن تکلیف «پرواز پروانه‌ها»، برنامه‌های روز جهانی کودک، طراحی مسیر‌های اختصاصی زیارت برای کودکان و توسعه رواق کودک و رواق نوجوان نیز نشان می‌دهد که حرم مطهر رضوی زیارت را از سنین کودکی به تجربه‌ای شیرین، آگاهانه و ماندگار تبدیل کرده است.

حرکت به‌سوی حرم هوشمند

مدیر عالی حرم مطهر رضوی، با تأکید بر تحول دیجیتال، تصریح کرد: حرم مطهر رضوی در مسیر تبدیل‌شدن به حرم هوشمند قرار دارد، رونمایی از دستیار هوشمند زیارت، طراحی داشبورد‌های مدیریتی با ۳۰ زیرسیستم، توسعه سامانه‌های الکترونیکی خدمت‌رسانی و پیگیری ایجاد شبکه پهن‌باند و وای‌فای سراسری، از جمله اقدامات این حوزه است.

خدمات متنوع برای زائران ایرانی و غیرایرانی

خوراکیان با اشاره به میزبانی گسترده از زائران غیرایرانی از کشور‌های مختلف جهان، گفت: ارائه خدمات فرهنگی، دینی و معرفتی به زائران غیرایرانی از حدود ۱۰۰ کشور، یکی از جلوه‌های بین‌المللی حرم مطهر رضوی است که با برنامه‌ریزی هدفمند دنبال می‌شود.

وی ادامه داد: برپایی موکب‌های خدام در شهر‌های مختلف کشور، اعزام خدام به خارج از کشور در مناسبت‌های مذهبی و حضور در رویداد‌های ملی و امدادی، بخشی از مسئولیت اجتماعی حرم مطهر رضوی است.

برنامه‌محوری، پژوهش و بهره‌گیری از نخبگان

مدیر عالی حرم مطهر رضوی، در ادامه با تأکید بر تصمیم‌سازی علمی، گفت: تعامل با دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی، انعقاد تفاهم‌نامه‌های علمی و بهره‌گیری از دیدگاه هزاران نخبه در تدوین برنامه‌های میان‌مدت و بلندمدت، پشتوانه‌ای برای حکمرانی فرهنگی و خدماتی در حرم مطهر رضوی است.

صیانت از معماری، هنر و توسعه زیرساخت‌ها

خوراکیان، در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات عمرانی حرم مطهر اشاره کرد و گفت: احداث و توسعه رواق‌ها، مرمت بنا‌های تاریخی، ساماندهی فضا‌های پیرامونی، توسعه فضا‌های خدمات زائر و اجرای پروژه‌های زیرسطحی، همگی باهدف صیانت از هویت تاریخی و ارتقای کیفیت حضور زائران انجام شده است.

وی ادامه داد: احداث رواق‌های امیرالمؤمنین (ع) و امام حسین (ع)، جابه‌جایی مناره صحن جمهوری اسلامی، افتتاح پروژه توسعه فضا‌های خدمات زائر و ساماندهی نمای میدان قبله حرم مطهر رضوی، مرمت و اصلاح زیرساخت‌های مدرسه دو درب و احداث سرویس بهداشتی در تراز زیرسطحی حرم مطهر برخی از اقدامات عمرانی حرم مطهر رضوی است.

تمرکز بر کیفیت زیارت

وی خاطرنشان کرد: اولویت اصلی سازمان حرم مطهر رضوی، ارتقای کیفیت زیارت، تسهیل تشرف، پاسخگویی به نیاز‌های ضروری زائران و تعمیق معرفت دینی است، مسیری که با مشارکت مردم، خدام، نخبگان و با عنایت حضرت رضا (ع)، در سال ۱۴۰۵ باقوت بیشتری ادامه خواهد یافت.