ماراتن طراحی بازیهای قرآنی در حرم رضوی برگزار شد
در دارالتفسیر حرم مطهر رضوی، هفتمین دوره رویداد «بازیتن»، با محوریت طراحی بازیهای بردگیم قرآنی، برای کودکان ۵ تا ۷ سال برگزار شد.
به گزارش آستاننیوز، در «ماراتن طراحی بازیهای قرآنی» که توسط مرکز امور قرآنی آستان قدس رضوی برگزار شد، طراحان حرفهای از سراسر کشور حضور داشتند تا با بازی، خردسالان را با مفاهیم قرآن و عترت آشنا کنند و تجربهای جذاب و آموزشی برای آنها، رقم بزنند.
بازی و معنویت؛ تلفیق خلاقیت با آموزش قرآنی
در حاشیه برگزاری ماراتن طراحی بازیهای قرآنی در حالی که فرآیند طراحی بازیها در حال اجرا بود، حجتالاسلام والمسلمین سید مسعود میریان، مدیر مرکز امور قرآنی آستان قدس رضوی گفت: خداوند متعال را شاکریم که در ایام پیروزی انقلاب اسلامی و ماه مبارک شعبان، این توفیق فراهم شد تا از چندین گروه متخصص و طراح بازی در عرصه ملی دعوت کنیم و رویداد «بازیتن» را برای نخستین بار در مشهد مقدس، برگزار کنیم.
وی افزود: در این رویداد، طراحی اسباببازیها و بازیهای قرآنی ویژه کودکان پیشدبستانی با محور معنویت و محبت به حضرت رضا (ع) انجام میشود و امیدواریم پس از داوری متخصصان و اساتید این حوزه، این آثار به مرحله تولید انبوه برسد و در اختیار مخاطبان مرکز امور قرآنی، بهویژه کودکان مهدالرضا (ع) و ابناء رضوی قرار گیرد.
مدیر مرکز امور قرآنی آستان قدس رضوی تصریح کرد: رویکرد تجاری و بازرگانی این طرح نیز مدنظر قرار داردو تلاش میکنیم در عرصه بازیسازی و تولید اسباببازیهای معنوی و قرآنی، در سطح ملی و بینالمللی بهعنوان قطب تولید شناخته شویم و توانمندیهای مرکز امور قرآنی آستان قدس رضوی در این حوزه به اثبات برسد.
حجتالاسلام میریان، ادامه داد: با توجه به شبکه توزیع گسترده و حضور سالانه میلیونها زائر در حرم مطهر رضوی، این بازیها میتوانددر سبد محصولات فرهنگی خانوادهها و بهعنوان سوغات زائر جایگاه مناسبی پیدا کند و در شهرهای مذهبی و زائرپذیر داخل و خارج از کشور، عرضه شود.
مدیر مرکز امور قرآنی آستان قدس رضوی بیان کرد: در رویداد نخست، تمرکز بر گروه سنی چهار تا هفت سال است، اما در رویدادهای آینده، طراحی بازی برای گروه سنی نوجوان نیز در دستور کار قرار دارد و در ادامه، ورود به حوزه بازیهای رایانهای، موبایلی و آنلاین نیز دنبال خواهد شد تا کودکان و نوجوانان از طریق این ابزارها با معارف قرآن کریم و سیره امام رضا (ع) آشنایی بیشتری پیدا کنند.
ماراتنی برای تولد بازیهای هدفمند
محمد فائق، مسئول اجرایی هفتمین دوره «بازیتن» با اشاره به برگزاری این رویداد گفت: «بازیتن» یک ماراتن طراحی بازی است که در آن طراحان بازی حول یک محور مشخص رقابت میکنند تا بهترین بازی تولید شود. این رویداد تاکنون شش دوره را پشت سر گذاشته و در تمامی دورههای گذشته، بازیهای طراحیشده به محصول نهایی و مورد تأیید نهاد سفارشدهنده رسیدهاند.
وی با اشاره به اینکه در هفتمین دوره اجرای «بازیتن» تمرکز اصلی بر مفاهیم دینی و قرآنی است، اظهار کرد: این دوره برخلاف بسیاری از بازیهای حرکتی کودکانه، بر طراحی بازیهای رومیزی و فکری متمرکز شود.
فائق با اشاره به مراحل برگزاری این رویداد گفت: بازیتن در چهار بخش زمانی برگزار میشود؛ بخش نخست، افتتاحیه و معرفی اهداف، مسائل و منابع است و در بخش دوم که هماکنون در حال برگزاری است، مرحله طراحی قرار دارد که خود شامل ایدهپردازی، انتخاب موضوع، طراحی داستان یکخطی و سپس تطبیق داستان با مکانیزمهای بازی است.
به گفته فائق، بیشتر تیمها از مرحله ایده عبور کرده و وارد طراحی گرافیکی و بازی، تست شدهاند تا میزان جذابیت، کارایی و تناسب بازی با رده سنی خردسال، سنجیده شود.
وی با تأکید بر حساسیت طراحی بازی برای کودکان ۵ تا ۷سال بیان کرد:در این رده سنی امکان استفاده از متن بسیار محدود است و بازیها باید ساده، تصویرمحور و فاقد پیچیدگیهای اضافی باشند. هرچه بازی پیچیدهتر شود، ارتباط کودک با آن، کمتر خواهد شد.
فائق، خاطرنشان کرد:در بازیتنها همواره تأکید میشود که مفاهیم آموزشی لزوماً نباید در لایه اول و بهصورت مستقیم روی کارتها دیده شوند، بلکه این مفاهیم در مکانیزم بازی و نوع تفکری که ایجاد میشود، منتقل خواهند شد.
به گفته وی، پس از پایان مرحله طراحی، بازیها وارد فرآیند داوری میشوند و در مرحله نخست، تیمها بهصورت داخلی و با بازیکردن آثار یکدیگر، ارزیابی اولیه انجام میدهند. سپس منتورهای تخصصی شامل یک طراح بازی و دو کارشناس حوزه محتوا، بازیها را بررسی میکنند و نظر یک داور خارجی نیز در ارزیابی نهایی لحاظ خواهد شد.
فائق با اشاره به تیمهای حاضر در این دوره گفت: چهار تیم تخصصی «تاسینو»، «دانادل»، «جیرو» و «رطب» هرکدام متشکل از دو طراح بازی و یک روانشناس، در این بازیتن حضور دارند.
وی درباره خروجی این رویداد، اظهار کرد: هر تیم یک بازی طراحی میکند و پس از داوری، بسته به کیفیت آثار، امکان تولید یک یا چند بازی در تیراژ بالا وجود دارد و برآورد اولیه، تولید حدود چهارده هزار نسخه بازی است، اما در صورت موفقیت آثار، این عدد میتواند افزایش یابد.
نظارت روانشناسی و مذهبی بر طراحی بازیهای قرآنی
در این رویداد نیز علی ادریسزاده، دبیر هیئتمدیره خانه طراحان بازی ایران، با تأکید بر مسئلهمحور بودن این رویداد گفت: بازیتن یک رویداد طراحی مسئلهمحور است که کارفرما در آن نقش محوری دارد و طراحان صرفاً طراح بازی نیستند، بلکه طراح حل مسئلهاند. در این رویکرد، مهمترین نکته شناخت نیاز کارفرماست و طراحی باید بر اساس همان نیاز واقعی، شکل بگیرد.
ادریسزاده بیان کرد:ما با دو تیم «جیرو» و «تاسینو» در این ماراتن حضور داریم و در مجموع، بر روی طراحی سه بازی کار میکنیم که هرکدام از نظر ایده و ساختار متفاوت هستند و تلاش کردهایم ذائقهها و نیازهای متنوع کارفرما را پوشش دهند.
وی با اشاره به تفاوت طراحی بازی برای کودکان پیشدبستانی گفت: طراحی بازی برای گروه سنی پنج تا هفت سال، چالش کاملاً متفاوتی نسبت به طراحی برای بزرگسالان دارد.
کودک سواد خواندن ندارد، احساسات متفاوتی دارد و حتی مفهوم برد و باخت برای او باید به شکل دیگری تعریف شود؛ بنابراین مکانیکها، روایت و نوع رقابت در این بازیها با حساسیت بیشتری، طراحی میشود.
این طراح بازی، ادامه داد: ترکیب تخصصی تیم ما شامل طراح بازی، روانشناس کودک، مشاور مذهبی، طراح گرافیک و تولیدکننده بازی است که حضور همزمان روانشناس کودک و مشاور مذهبی در کنار تیم طراحی، تجربهای متفاوت و ارزشمند برای ما ایجاد کرده و باعث شده هر ایده قبل از نهایی شدن، از فیلترهای تربیتی، روانی و روایی عبور کند؛ موضوعی که به شکلگیری سه ایده نهایی با ظرفیت بالا برای تولید و استفاده مخاطبان کودک انجامیده است.
رشد کودکان از طریق بازی
در ادامه این رویداد، سید علیاکبر نگهبان از مجموعه بازیسازی «رُطَب» با اشاره به سابقه ۶ ساله فعالیت این مجموعه در حوزه طراحی بازیهای رومیزی، فکری، محیطی، کتابهای سرگرمی، افزود: تاکنون بازیهای متعددی توسط گروه رُطَب از جمله «موکبدار»، «زینچین»، «پدرم قهرمان منه»، «نجات خلیج فارس»، «عملیات حلبچه» تولید و با استقبال خوبی مواجه شده است.
نگهبان با اشاره به تمایز این دوره بازیتن ادامه داد: در این دوره از طراحی بازی برای کودکان پیشدبستانی، انتقال مستقیم مفاهیم سنگین محتوایی مدنظر نیست، بلکه تمرکز بر لایه گرایشی و ایجاد ارتباط عاطفی کودک با مفاهیم قرآنی و اهلبیت (ع) است. در این مسیر، المانها و مکانیکهای بازی بهگونهای طراحی میشوند که ضمن تقویت مهارتهایی مانند حافظه، توجه و همکاری، ذهن و دل کودک به سمت مفاهیم ارزشی سوق پیدا کند.
وی افزود: در حال حاضر، تیم ما روی دو بازی با الهام از داستانهای قرآنی و فضایی بومی و ایرانی، تمرکز دارد که هر دو بر تقویت حافظه کودک بنا شدهاند.
چالشهای جدی بازار بازی ایران
در ادامه گفتوگوها، حسین عباسی، طراح و تولیدکننده بازی، اسباببازی و عروسک از مجموعه «دانادل»، اظهار کرد: مجموعه «دانادل» حدود ۱۷ سال است که در حوزه کودک و نوجوان فعالیت دارد و مبنای اصلی کار ما طراحی و تولید بازیهای آموزشی متناسب با سن و توانمندیهای کودکان و نوجوانان است.
این فعال حوزه بازیسازی بیان کرد: ما تلاش میکنیم بازیهایی طراحی کنیم که هم در فرآیند آموزش مفاهیم قرآنی کاربرد داشته باشد و هم در محیطهای خانوادگی و آموزشی خارج از مهد نیز قابل استفاده باشد.
وی با اشاره به اینکه یکی از چالشهای جدی بازار بازی ایران، کپی بودن بسیاری از محصولات موجود است، تأکید کرد: مجموعه «دانادل» همواره تلاش کرده از کپیکاری پرهیز کند و به سمت طراحی اصیل و بومی حرکت کند. هرچند این مسیر زمانبر و پرهزینهتر است، اما نگاه ما بلندمدت است. خوشبختانه تاکنون توانستهایم چند بازی ایرانی موفق را وارد بازار کنیم و امیدواریم در سالهای آینده نیز این روند با قدرت بیشتری ادامه پیدا کند.
گفتنی است، ماراتن طراحی بازیهای قرآنی توسط مرکز امور قرآنی آستان قدس رضوی از ۲۲ تا ۲۴ بهمنماه در حرم مطهر رضوی، مقبره شیخ طبرسی، جنب باغ رضوان برگزار شد.
گزارش _ وجیهه تقیزاده
تلویزیون اینترنتی آستان نیوز