واکاوی میثاق بندگی در نخستین فطرِ پس از عروج

در صحن دانشگاه، جایی که اساتید و دانشجویان دوشادوش قشرهای مختلف مردم صفوف نماز را شکل داده بودند، سرمای لطیف بهاری با گرمای ایمان گره خورده بود اما امسال، عید فطر طعم دیگری داشت؛ تقارن بهار طبیعت با بهار قرآن و البته، نخستین عید فطر پس از شهادت جانسوز رهبر حکیم و فرزانه انقلاب(ره)، فضای پردیس را به کانون تپنده میثاق با آرمان‌های رهبر شهید(ره) تبدیل کرده بود.

از خیمه مقاومت تا صفوف بندگی
دانشگاه امام رضا(ع) که در روزهای گذشته با برپایی خیمه مقاومت در میدان فلسطین، نبض تپنده تبیین اندیشه‌های انقلابی در سطح شهر بود، حالا ثمره آن مجاهدت‌های تبیینی را در شکوه نماز عید جست‌وجو می‌کرد. دانشجویانی که تا دیروز در سنگر پلاکاردها و کرسی‌های آزاداندیشی از مظلومیت فلسطین می‌گفتند، امروز در قنوت‌های سبز خود، اهل الکبریاء و العظمه را فریاد می‌زدند.
با استقرار حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا پناهیان در جایگاه خطابه، سکوتی سرشار از اشتیاق بر فضای پردیس حاکم شد. او که همواره با زبان نو و تحلیل‌های دقیقش، مخاطب دانشجو را به وجد می‌آورد، سخن را از سنگ‌بنای تحول آغاز کرد: تزکیه نفس.

سلوک رهبر شهید(ره)؛ الگویی برای زیست دانشجویی
پناهیان با اشاره به سوره اعلی و شمس که در رکعات نماز قرائت شد، پیوند عمیقی میان بندگی و تحول اجتماعی برقرار کرد. او با بیانی که آمیخته به حسرت و غبطه بود، از سیره معنوی رهبر شهید(ره) پرده برداشت؛ رهبری که حتی در سنگین‌ترین مشغله‌های حکومتی و تقابل‌های بین‌المللی، از نافله عشا نمی‌گذشت. این بخش از سخنان وی، پیامی روشن برای قشر دانشجو داشت: سنگر دانش و سیاست، بدون شب‌زنده‌داری و توسل، کالبدی بی‌روح است. 
خطیب مراسم، محبت به این امام شهید(ره) را نه یک احساس زودگذر، بلکه عاملی انگیزه‌بخش برای رشد معنوی و علمی توصیف کرد. برای دانشجویانی که در فضای دانشگاه بین‌المللی امام رضا(ع) نفس می‌کشند، الگوگیری از رهبری که علم و عبادت را در عالی‌ترین سطح پیوند زده بود، مأموریتی تازه تعریف کرد؛ مأموریتی برای عصمت اکتسابی و بلندهمتی.

بلندهمتی؛ از میز مطالعه تا میدان‌های جهانی
در خطبه دوم، لحن سخن از فرد به جامعه و از دانشگاه به جهان تسری یافت. پناهیان با تکیه بر مفاهیم دعای قنوت عید، تاکید کرد که مومنِ واقعی و دانشجوی طراز انقلاب، نمی‌تواند به افق‌های کوچک رضایت دهد. او تصریح کرد: اگر روحیه بلندهمتی در حیات اجتماعی جاری شود، جامعه به کمتر از نابودی ظلم در جهان رضایت نخواهد داد.
این سخنان در فضای دانشگاهی که مزین به بین‌المللی بودن است، طنینی دوچندان داشت. پناهیان به زیبایی تبیین کرد که نبردهای امروز ایران، صرفاً دفاع از مرزهای جغرافیایی نیست، بلکه حرکتی استراتژیک است برای نجات بشریت از بردگی استکبار جهانی.
او با انتقاد از نگاه‌های محدود به منافع ملیِ صرف، به دانشجویان یادآور شد که امنیت پایدار ملی ما در گرو تلاش برای آزادی تمام انسان‌هاست و این همان نقطه تلاقی دیپلماسی علمی و تفکر انقلابی است که دانشگاه امام رضا(ع) طلایه‌دار آن است.

دانشگاه، سنگر اول آزادی‌خواهی
پناهیان در فراز پایانی سخنانش بر حقیقت مهمی پای فشرد: «امروز جهان نقش پیشرو ایران را در آزادی‌خواهی پذیرفته است.» این جملات، غروری مقدس را در دل دانشجویان حاضر در پردیس رضوان زنده کرد. پیامی که از دل این دانشگاه به جهان مخابره شد، روشن بود: سنگر دانش، نه گوشه‌نشینی و انزوا، که خط مقدم صیانت از ارزش‌های والای انسانی و اسلامی است.
با پایان نماز، مصافحه دانشجویان و اساتید در حیاط دانشگاه، بوی عید و عهد می‌داد. پردیس رضوان شاهد بود که چگونه نسل جوان نخبه، با چشمان گریان از فراق رهبر شهید(ره) و اراده‌ای پولادین برای ادامه راه او، سال تحصیلی و تقویم معنوی خود را آغاز کردند. 

این نماز، تنها یک مراسم مذهبی نبود؛ یک رزمایش معرفتی بود. دانشگاه بین‌المللی امام رضا(ع) نشان داد که در دوران جدید و در مسیر تمدن‌سازی که میراث گرانبهای رهبر شهید(ره) است، آگاهی و بندگی دو بال جدایی‌ناپذیرند. خروج دانشجویان از صحن دانشگاه، نه به معنای پایان مراسم، بلکه آغاز جریانی بود که از قنوت عید شروع شده و قرار است به اقامه عدل جهانی پیوند بخورد. 

از شب‌های بیداری در «خیمه مقاومت» تا قنوت علم در پردیس رضوان
در حاشیه صفوف نماز، «نیلوفر» دانشجوی سال سوم که چهره‌اش از شب‌زنده‌داری‌های تبیینی در خیمه مقاومت میدان فلسطین آشناست، با لبخندی از سر رضایت به فضای پردیس نگاه می‌کند. او که شب‌های گذشته را به گفتگو با مردم درباره اندیشه‌های رهبر شهید(ره) و آرمان‌های انقلابی‌اش گذرانده، حالا سجاده‌اش را در جایی پهن کرده که هر روز در آن کتاب به دست می‌گیرد. نیلوفر می‌گوید: «برای من، این نماز تداوم همان مسیری است که در خیمه مقاومت داشتیم. آنجا از حقانیت می‌گفتیم و اینجا در پیشگاهِ حق سر به سجده می‌گذاریم. پیوند عجیبی است وقتی در همان فضایی که امتحان می‌دهی و علم می‌آموزی، نماز عید می‌خوانی؛ انگار علم و بندگی در این فضا یکی شده‌اند. ما یاد گرفتیم که دانشجو بودن یعنی حضور در سنگر تبیین، و امروز این بندگیِ جمعی، خستگی تمام آن شب‌های بیداری را از تنمان به‌در کرد.»

مشقِ بندگی پدر و پسر
کمی آن‌سوتر در بخش برادران، «هادی» فارغ‌التحصیل سال‌های دور پردیس اسرار یعنی واحد برادران دانشگاه امام رضا(ع)، دست در دست پسر خردسالش، «علی»، ایستاده است. هادی که حالا به‌عنوان یک متخصص در بازار کار فعالیت می‌کند، آگاهانه تصمیم گرفته تا نماز عید را به جای مساجد محل، در فضای دانشگاهی خود اقامه کند. او در حالی که با مهر به قد و بالای علی نگاه می‌کند، می‌گوید: «من بهترین سال‌های جوانی‌ام را در اتمسفر علمی این دانشگاه نفس کشیده‌ام و شخصیت انقلابی‌ام در همین کلاس‌ها شکل گرفته است. امروز علی را با خودم آوردم تا از همین کودکی، ریه‌هایش با هوای آمیخته به علم و معنویت پر شود. می‌خواهم پسرم ببیند که پدرش در چه محیطی قد کشیده و بداند که دانشگاه برای ما فقط جای مدرک گرفتن نبود، بلکه کانونِ عهد بستن با آرمان‌هایی بود که رهبر شهیدمان(ره) تا آخرین لحظه برایشان ایستاد.»

امروز در پردیس رضوان، عطر فطر با بوی خوش پایداری درآمیخت تا ثابت شود که راه شهیدان، در کرسی‌های درس و صفوف نماز، پویاتر از همیشه ادامه دارد و این است شکوهِ ایمانی که از دل دانش برمی‌خیزد و اقتداری که ریشه در بندگی خالصانه دارد.
مهسا دانشمند