آموزش به‌مثابه مبارزه سیاسی در سیره امام صادق (ع)

به گزارش آستان نیوز، در نخستین نشست بین‌المللی «سحرگاه سرخ»، از سلسله‌نشست‌های واکاوی ایستادگی مردم در برابر طوفان که به همّت دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، انجمن علمی علوم اجتماعی و معاونت پژوهشی دانشگاه علوم اسلامی رضوی به زبان عربی برگزار شد، دکتر علی‌اکبر رستمی با تشریح جایگاه قرآن کریم در حیات سیاسی رهبر شهید انقلاب اسلامی (رحمت‌الله علیه) تأکید کرد: تعلیم و تفسیر اصیل قرآن، محور مبارزات فکری و اجتماعی ایشان را، شکل می‌داده است.

در نشست مجازی «سحرگاه سرخ»، دکتر علی‌اکبر رستمی، عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی، به تبیین ابعاد سیاسی و مبارزاتی حیات امام صادق (ع) از منظر رهبر معظم انقلاب (رضوان‌الله تعالی علیه) پرداخت و تصریح کرد: نهضت علمی امام، یک اقدام صرفاً آموزشی نبود، بلکه نقشی تعیین‌کننده در مقابله با تحریف‌های دینی و بی‌صلاحیتی دستگاه‌های حاکم اموی و عباسی داشت.

رستمی با اشاره به اینکه، مکتب جعفری فقط یک اختلاف‌نظر فقهی ساده با فقهای زمانه نیست، گفت: امام صادق ((ع) با بنیان‌گذاری جریان علمی اصیل، هم عدم صلاحیت حاکمان را آشکار ساخت و هم تحریف‌های فقهای درباری را برملا کرد.

به گفته او، این جریان اصیل بر پایه امانت‌داری نسبت به دین و عدم مصلحت‌اندیشی سیاسی شکل گرفت و همین ویژگی آن را در تقابل مستقیم با قدرت‌های زمان قرار داد.

این پژوهشگر تاریخ اسلام، تاریخ فقه و حدیث را به دو جریان اصلی تقسیم کرد و گفت: یکی جریان وابسته به قدرت که با ابزارهایی، چون قیاس، احکام را در راستای منافع حاکمان تغییر می‌داد و دیگری جریان اصیل صادقی که هیچ‌گاه حاضر نشد دین را در خدمت سیاست‌های قدرت قرار دهد.

دکتر رستمی تشکیل گسترده‌ترین حلقه‌های علمی توسط امام صادق (ع) در مدینه و کوفه را اقدامی سیاسی و هدفمند دانست و توضیح داد: آموزش در مکتب امام صادق (ع) یک حرکت مبارزاتی بود؛ حرکتی که مشروعیت دینی خلفا را از ریشه به چالش می‌کشید.

او افزود: حضور امام در مسجد کوفه و تربیت شاگردان متعدد، باعث نگرانی شدید منصور دوانیقی شد، زیرا این جنبش علمی مرجعیت دینی دستگاه خلافت را زیر سؤال می‌برد.

‌به گفته رستمی، فشار‌های مداوم منصور بر امام صادق (ع)، ناشی از درک همین واقعیت بود.

وی ادامه داد: منصور تلاش داشت با گردآوردن فقهای مشهور در پایتخت و ایجاد یک مرجعیت دینی تحت کنترل، صدای امام (ع) را محدود کند؛ اما عمق و خلوص مکتب صادقی مانع تحقق کامل این هدف شد.

در پایان این سخنرانی، دکتر رستمی با تأکید بر پیوند ناگسستنی میان رهبری فکری و رهبری سیاسی در سیره امام صادق (ع) گفت: امام (ع) با احیای امر اهل‌بیت (ع) از طریق تعلیم معارف اصیل، نهضتی آرام، اما ریشه‌دار علیه ظلم، تحریف و جهل ایجاد کرد.