رسالت رسانه‌ها و نخبگان در گفتمان‌سازی امت واحده برای نقش‌آفرینی در معادلات جهانی

به گزارش آستان نیوز در این نشست، دکتر هاشم عصمت‌اللهی، مشاور رئیس جمهور اسبق افغانستان و از شخصیت‌های برجسته شیعه افغانستان، با اشاره به جایگاه امت واحده در قرآن کریم و آموزه‌های نبوی اظهار کرد: مفهوم امت واحده از مفاهیم بنیادین در اندیشه اسلامی است که در آیات قرآن کریم و سیره پیامبر اسلام (ص) مورد تأکید قرار گرفته و به عنوان یکی از اهداف مهم جامعه اسلامی، مطرح شده است.

وی با بیان اینکه جهان اسلام با جمعیتی نزدیک به دو میلیارد نفر از ظرفیت‌های انسانی فرهنگی و اقتصادی قابل توجهی برخوردار است، افزود: با وجود این ظرفیت‌ها هنوز وحدت و همگرایی واقعی در میان کشور‌های اسلامی به شکل مطلوب تحقق نیافته است و این موضوع ضرورت توجه جدی‌تر به گفتمان امت واحده را دوچندان می‌کند.

عصمت‌اللهی تأکید کرد: اندیشه وحدت اسلامی و شکل‌گیری امت واحده در دوران معاصر نیز مورد توجه جدی اندیشمندان اسلامی قرار داشته و امام خمینی (ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز همواره بر ضرورت تقویت وحدت میان مسلمانان و پرهیز از تفرقه در جهان اسلام تأکید کرده‌اند.

جهان در پیچ تاریخی تحولات

این استاد حوزه رسانه با اشاره به شرایط کنونی نظام بین‌الملل گفت: جهان امروز در حال عبور از یک پیچ تاریخی مهم است و بسیاری از معادلات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در حال تغییر و بازتعریف هستند. در چنین شرایطی کشور‌های اسلامی می‌توانند با تقویت همگرایی و همکاری‌های مشترک، نقش مؤثرتری در تحولات جهانی ایفا کنند.

وی افزود: اگر جهان اسلام بتواند بر ظرفیت‌های مشترک خود تکیه کند و با نگاه فراتر از مرز‌های قومی و ملی به مسائل جهان اسلام بنگرد، امکان شکل‌گیری یک قدرت فرهنگی و تمدنی در سطح جهانی فراهم خواهد شد.

عصمت‌اللهی همچنین نقش نخبگان، اندیشمندان و فعالان فرهنگی را در تبیین این گفتمان بسیار مهم دانست و اظهار داشت: تولید محتوا، فعالیت‌های رسانه‌ای و گفتمان‌سازی در فضای فکری و فرهنگی جوامع اسلامی می‌تواند نقش مهمی در تقویت اندیشه امت واحده داشته باشد.

سکولاریسم و قومیت‌گرایی؛ چالش‌های پیش‌روی وحدت اسلامی

در ادامه این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین علی شیخ‌زاده، مدیر مجموعه مهدوی انصارالقائم مشهد و استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به برخی موانع تحقق امت واحده بیان کرد: یکی از مهم‌ترین چالش‌هایی که امروز جهان اسلام با آن روبه‌رو است، گسترش نگاه سکولاریستی و تلاش برای جدایی دین از عرصه‌های اجتماعی و سیاسی است.

وی افزود: در کنار این مسئله تقویت قومیت‌گرایی و مرزبندی‌های ملی که ریشه در سیاست‌های استعماری دارد نیز از دیگر عواملی است که مانع شکل‌گیری وحدت و همگرایی در میان مسلمانان شده است.

به گفته وی، قدرت‌های استعماری در طول تاریخ تلاش کرده‌اند با ایجاد شکاف‌های مذهبی، قومی و سیاسی در میان مسلمانان، از شکل‌گیری یک قدرت واحد اسلامی جلوگیری کنند.

نقش نخبگان، روحانیت و رسانه‌ها در تحقق امت واحده

حجت‌الاسلام شیخ‌زاده در ادامه سخنان خود بر نقش نخبگان، دانشگاهیان، روحانیت و رسانه‌ها در تحقق این آرمان تأکید کرد و گفت: تحقق امت واحده نیازمند یک حرکت فرهنگی و فکری گسترده است و در این مسیر نخبگان فکری و علمی جامعه می‌توانند نقش مهمی ایفا کنند.

وی افزود: رسانه‌ها، نویسندگان، پژوهشگران و فعالان فرهنگی باید با تبیین صحیح مفهوم امت واحده و تأکید بر مشترکات میان مسلمانان، زمینه شکل‌گیری یک گفتمان فراگیر در جهان اسلام را فراهم کنند.

به گفته وی، تقویت ارتباط میان نخبگان کشور‌های اسلامی، برگزاری نشست‌های علمی و فرهنگی و توسعه تعاملات رسانه‌ای می‌تواند زمینه‌ساز نزدیکی بیشتر ملت‌های مسلمان و تقویت همگرایی اسلامی باشد.

در پایان این نشست نیز بر اهمیت نقش جوامع مسلمان، به‌ویژه شیعیان افغانستان، در تقویت پیوند‌های فرهنگی و مذهبی میان ملت‌های اسلامی تأکید شد و شرکت‌کنندگان بر لزوم استمرار چنین نشست‌هایی برای بررسی راهکار‌های تحقق امت واحده در شرایط کنونی جهان، تأکید کردند.