معرفی راه‌های ترویج فرهنگ مطالعه مستمر و یادگیری عمیق با شناخت ظرفیت‌های مغز

به گزارش آستان نیوز، این کارگاه آموزشی، شنبه، ۱۶ خردادماه ۱۴۰۵، با حضور جمعی از مدیران و کارشناسان سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی و سایر علاقه‌مندان، در تالار «اندیشه» کتابخانه مرکزی حرم مطهر حضرت رضا (ع) برگزار شد.

پارمیدا فیاض، کارشناس این سازمان در کارگاه، عنوان کرد: مغز انسان، عضوی زنده، پویا و دائماً در حال تغییر و نوسازی است. در واقع، می‌توان مغز را به شهری تشبیه کرد که هر روز در آن راه‌سازی انجام می‌شود.

وی در ادامه با ذکر منتخبی از یافته‌های دانشمندان علوم اعصاب در قالب مثال‌های مصداقی، گفت: پژوهش‌های علوم اعصاب نشان می‌دهد که سه عامل اعم از «توجه عمیق»، «تکرار در طول زمان» و «هیجان و معنا»، در ساخت مسیر‌های عصبی جدید نقش مهمی دارند.

مدرس کارگاه افزود: هر فکری که بار‌ها تکرار می‌شود، هر مهارتی که بار‌ها تمرین می‌شود و هر عادتی که هر روز انجام می‌شود، در حال تبدیل‌شدن به بخشی از معماری مغز است.

وی ضمن اشاره به تقسیم‌بندی ساده مغز، بیان کرد: مغز انسان، اطلاعات را صرفاً بر اساس منطق ذخیره نمی‌کند و احساسات در این امر بسیار دخیل است.

فیاض گفت: تلقین نیز بر روی یادگیری اثرگذار است. ترکیب تلقین و تخیل و تصویرسازی ذهنی به‌عنوان تجربه نورونی نیز در این امر بسیار قوی عمل می‌کند؛ به عبارتی، فرد با تصویرسازی ذهنی مکرر، مسیر‌های عصبی مربوط با آن فعالیت را می‌سازد.

بررسی روش‌های جلوگیری از پیری مغز

وی با ذکر این پرسش که «اگر مغز تغییرپذیر است، چرا تغییر عادت‌ها سخت است؟»، عنوان کرد: مغز آن چیزی را تغییر می‌دهد که تکرار می‌شود، نه چیزی که تصمیم گرفته می‌شود.

این کارشناس، افزود: در حقیقت، وقتی یک رفتار بار‌ها تکرار می‌شود، مغز برای صرفه‌جویی در انرژی، آن رفتار را خودکار کرده و به یک مسیر سریع تبدیل می‌کند. عادت‌های قدیمی با عدم تکرار ضعیف می‌شوند و عادت‌های جدید نیز با تمرین تقویت می‌شوند.

وی همچنین مطالبی با محوریت نقش توجه و پاداش در ساخت عادت جدید، شخصیت از نگاه مغز، چگونگی ساختن شخصیت جدید، ترسیم نقشه ذهنی برای تغییر عادت، لزوم تهیه برچسب‌ها و یادآوری‌های بصری، تغذیه مغز، روش‌های یادگیری عمیق و تقویت حافظه و مدیریت زمان برای یادگیری، در این کارگاه، بیان کرد.

فیاض در ادامه، از تحریک شناختی، ورزش هوازی، تغذیه و خواب و اجتماعی بودن، به‌عنوان روش‌های جلوگیری از پیری مغز، نام برد.

وی ضمن تعریف تفکر انتقادی نیز گفت: فعالیت‌های ذهنی پیچیده مثل تفکر انتقادی، می‌توانند مغز را در برابر زوال شناختی (به طور مثال با افزایش سن)، مقاوم‌تر کند.

مدرس این کارگاه در پایان خاطرنشان کرد: هیچ کس بی‌استعداد نیست و هیچ‌گاه برای یادگیری دیر نیست. به بیان دیگر، مغز تو، منتظر تو نیست و تو باید مغزت را بسازی.