غدیر؛ ظرفیتی تمدنی برای تقویت وحدت اسلامی و گسترش عدالت‌خواهی در جهان اسلام

به گزارش آستان نیوز، حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر حسینی زیدی، عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی، در گفت‌وگویی تفصیلی با تبیین ابعاد اعتقادی، اجتماعی و تمدنی واقعه غدیر، بر ضرورت بازخوانی این رویداد بزرگ اسلامی با رویکردی وحدت‌آفرین تأکید کرد.

وی با اشاره به اینکه غدیر از نگاه مکتب تشیع امتداد مسیر نبوت و جریان هدایت الهی است، اظهار کرد: غدیر در عین آنکه یکی از مهم‌ترین مبانی اعتقادی شیعه به شمار می‌رود، می‌تواند محور همگرایی امت اسلامی نیز باشد؛ زیرا همه مسلمانان بر فضیلت، جایگاه علمی و معنوی و عظمت شخصیت امیرالمؤمنین امام علی (ع) اتفاق‌نظر دارند.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی افزود: نقطه مشترک میان مذاهب اسلامی در واقعه غدیر، پذیرش مقام والای امام علی (ع) و ضرورت وجود مرجعیت علمی، معنوی و سیاسی برای امت اسلامی پس از پیامبر اکرم (ص) است؛ ازاین‌رو می‌توان غدیر را نماد ولایت‌مداری، عدالت‌خواهی و تمسک به سنت نبوی معرفی کرد.

وی با بیان اینکه حفظ مبانی اعتقادی تشیع منافاتی با تقویت وحدت اسلامی ندارد، تصریح کرد: شیعه می‌تواند با صراحت به اعتقاد خود درباره امامت و ولایت امام علی (ع) پایبند باشد، اما در عرصه تعامل با سایر مذاهب اسلامی، بر مشترکاتی همچون محبت اهل‌بیت (ع)، تمسک به قرآن کریم، دفاع از اسلام و احترام متقابل تأکید کند.

حسینی زیدی ادامه داد: در نگاه اهل‌بیت (ع)، وحدت به معنای کتمان عقاید نیست، بلکه به معنای پرهیز از توهین، تکفیر و ایجاد تنش میان مسلمانان است. بر همین اساس، غدیر می‌تواند زمینه‌ای برای تقویت همدلی و انسجام امت اسلامی باشد.

وی با اشاره به دیدگاه امامین انقلاب درباره نسبت میان ولایت‌مداری و وحدت‌گرایی اسلامی گفت: در این اندیشه، ولایت نه مانع وحدت بلکه ستون فقرات وحدت امت اسلامی است. نگاه تمدنی به غدیر و تمرکز بر ارزش‌هایی همچون عدالت، علم، معنویت، مقاومت در برابر ظلم و دفاع از محرومان، زمینه همگرایی بیشتر میان مسلمانان را فراهم می‌کند.

این استاد دانشگاه، عدالت علوی را مهم‌ترین ظرفیت غدیر برای تبدیل‌شدن به گفتمان مشترک جهان اسلام دانست و اظهار کرد: عدالت، اصلی قرآنی و مورد پذیرش تمامی مذاهب اسلامی است و می‌تواند محور مبارزه با فساد، تبعیض و فقر در جوامع اسلامی قرار گیرد.

پس از آن نیز مردم‌داری، کرامت انسانی و مبارزه با تفرقه از مهم‌ترین پیام‌های وحدت‌آفرین غدیر به شمار می‌روند.

وی با تأکید بر ضرورت عبور از نگاه صرفاً آیینی به غدیر افزود: اگر غدیر به‌عنوان یک راهبرد تمدنی موردتوجه قرار گیرد، می‌تواند الگویی برای حکمرانی عادلانه، تقویت سرمایه اجتماعی، گسترش همبستگی میان مسلمانان و مقابله با چالش‌های جهان اسلام باشد.

حسینی زیدی در بخش دیگری از سخنان خود، نقش حوزه‌های علمیه، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها و فعالان فرهنگی را در تحقق این هدف بسیار مهم ارزیابی کرد و گفت: تولید ادبیات علمی تقریبی، تبیین ابعاد تمدنی غدیر، برگزاری نشست‌های مشترک علمی، تولید محتوای رسانه‌ای وحدت‌آفرین و اجرای برنامه‌های فرهنگی مشترک میان مسلمانان از جمله اقداماتی است که می‌تواند غدیر را به گفتمانی فراگیر در جهان اسلام تبدیل کند.

وی تأکید کرد: حوزه‌های علمیه باید به تولید گفتمان تمدنی غدیر بپردازند، دانشگاه‌ها ابعاد علمی و اجتماعی آن را تبیین کنند، رسانه‌ها روایت‌های وحدت‌آفرین و اخلاق‌محور را جایگزین رویکرد‌های تنش‌زا کنند و فعالان فرهنگی نیز زمینه اجرای برنامه‌های مشترک اجتماعی و خیریه را فراهم آورند.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی در جمع‌بندی سخنان خود خاطرنشان کرد: تبدیل غدیر از یک مناسبت آیینی به یک راهبرد تمدنی وحدت‌ساز، نیازمند برنامه‌ریزی بلندمدت و همکاری نهاد‌های علمی، فرهنگی، رسانه‌ای و سیاسی جهان اسلام است.

در این مسیر باید حقیقت غدیر حفظ شود و درعین‌حال بر ارزش‌های مشترکی همچون عدالت، کرامت انسانی، اخلاق، عقلانیت و وحدت اسلامی تأکید شود.

وی افزود: غدیر زمانی می‌تواند نقش تمدنی خود را ایفا کند که در کنار حفظ هویت اعتقادی، به بستری برای گفت‌و‌گو، هم‌افزایی و همگرایی مسلمانان تبدیل شود و امت اسلامی را در مسیر تحقق آرمان‌های بلند اسلام یاری رساند.