پاتوق دخترانه «علیا» در مشهد افتتاح شد

پاتوق دخترانه «علیا» به‌عنوان یکی از مراکز فرهنگی ـ تربیتی مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی در محل مجتمع دانشجویی امام رضا(ع)، از مراکز تابعه این مؤسسه، راه‌اندازی شده تا به فضایی دائمی برای ارتباط، گفت‌وگو و فعالیت‌های فرهنگی دختران نوجوان و جوان تبدیل شود؛ فضایی که قرار است میزبان دخترانی از گروه‌ها، سنین و سلیقه‌های مختلف، چه زائر و چه مجاور باشد.

افتتاحیه نخستین کافه گفت‌وگوی دخترانه امیرالمؤمنینی ایران در چهار سانس متوالی برگزار شد و از ساعت ۱۵ تا حدود ۱۹:۴۵ ادامه داشت. در مجموع نزدیک به ۴۵۰ نفر از دختران و بانوان مشهدی در این برنامه حضور یافتند؛ مخاطبانی که بخش قابل توجهی از آن‌ها را دختران دهه هشتادی دوره «بی‌نهایت» و اعضای مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی تشکیل می‌دادند.

در هر چهار سانس، سناریوی برنامه یکسان بود اما مخاطبان تغییر می‌کردند. شرکت‌کنندگان پس از ورود، می‌توانستند در چالش‌های مختلفی که در فضای کافه طراحی شده بود، حضور پیدا کنند. برای هر فردی که حداقل در یکی از این چالش‌ها شرکت می‌کرد، امکان حضور در قرعه‌کشی و دریافت هدایا فراهم بود؛ هدایایی همچون سنگ متبرک حرم مطهر امیرالمؤمنین(ع)، بسته‌های فرهنگی و حتی کمک‌هزینه سفر به نجف اشرف، انگیزه مضاعفی برای مشارکت در بخش‌های مختلف برنامه ایجاد کرده بود.

یکی از بخش‌های پرمخاطب افتتاحیه، چالش «مدح مولا» بود؛ جایی که دختران احساس و ارادت خود را نسبت به امیرالمؤمنین(ع) بیان می‌کردند. در بخش دیگری از برنامه، مجموعه‌ای از کتاب‌های مرتبط با سیره و شخصیت حضرت علی(ع) در اختیار مخاطبان قرار گرفته بود. شرکت‌کنندگان بخش‌هایی از این کتاب‌ها را مطالعه می‌کردند و سپس درباره آنچه خوانده بودند با مربی‌ها به گفت‌وگو می‌نشستند.

«نامه‌هایی برای روزهای ابری» نیز از دیگر بخش‌های مورد توجه افتتاحیه بود. نامه‌هایی که توسط فروشگاه علیا طراحی شده بود و مخاطبان پس از انتخاب یکی از آن‌ها، درباره مضمون و مفاهیم مطرح‌شده در آن با یک‌دیگر و در حضور مربی‌ها صحبت می‌کردند.

چالش ساخت خوشه‌های انگور نیز از بخش‌های پرطرفدار افتتاحیه بود. دخترها با استفاده از سنگ‌های زینتی، خوشه‌هایی را می‌ساختند که الهام‌گرفته از نقوش انگور در ضریح مطهر امیرالمؤمنین(ع) بود.

آنچه در میان همه این بخش‌ها به چشم می‌آمد، تلاش برای پیوند دادن گفت‌وگوهای صمیمی دخترانه با مفاهیم و معارف اهل‌بیت(ع) بود؛ رویکردی که به نظر می‌رسد در طراحی کلی این مجموعه نیز دنبال شده است. «علیا» قرار است معارف دینی را نه در قالب برنامه‌های مناسبتی و مقطعی، بلکه از طریق ارتباطی مستمر، حضوری و متناسب با زبان و زیست دختران نوجوان و جوان دنبال کند.

در تمام این بخش‌ها، چند مربی جوان کنار مخاطبان حضور داشتند؛ دخترانی از خود مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی که نه‌تنها اجرای برنامه را برعهده داشتند، بلکه گفت‌وگوها را می‌شنیدند و شرکت‌کنندگان را در انجام چالش‌ها همراهی می‌کردند.

شاید یکی از نکات جالب توجه افتتاحیه همین بود که بخش عمده طراحی، برنامه‌ریزی و اجرای مجموعه توسط دختران جوان انجام شده بود. از ایده‌پردازی برای چالش‌ها و طراحی فضای کافه گرفته تا همراهی مخاطبان و اجرای برنامه‌ها، ردپای یک تیم جوان در همه جزئیات دیده می‌شد؛ موضوعی که باعث شده بود فضا بیش از آنکه شبیه یک برنامه رسمی باشد، به یک پاتوق صمیمی و خودمانی شباهت داشته باشد.

در بخش محتوایی برنامه، دکتر سهیلا پیروزفر، رئیس واحد خواهران دانشگاه علوم اسلامی رضوی، عضو هیئت علمی گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد و عضو هیئت مدیره مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی، در سخنانی با اشاره به واقعه مباهله و جایگاه امیرالمؤمنین(ع) و حضرت زهرا(س)، به یکی از ابعاد کمتر گفته‌شده شخصیت حضرت علی(ع) پرداخت.

وی با طرح این پرسش که «وقتی نام امیرالمؤمنین(ع) را می‌شنویم نخستین ویژگی‌ای که به ذهنمان می‌رسد چیست؟» گفت: بسیاری حضرت را با شجاعت و پهلوانی می‌شناسند؛ اما آنچه انسان‌ها را به ایشان نزدیک می‌کرد، محبت، مهربانی و شیوه مواجهه حضرت با مردم بود.

در بخش دیگری از برنامه نیز مژده لواسانی، نویسنده و مجری کشور، با حضور در جمع شرکت‌کنندگان، دل‌نوشته‌ها و متونی در مدح امیرالمؤمنین(ع) قرائت کرد و با اشتیاق و همراهی مخاطبان مواجه شد.

در میان رفت‌وآمد دخترها بین میزهای مختلف، از چند نفرشان درباره حس‌وحال افتتاحیه پرسیدم. اغلب پاسخ‌ها یک نقطه مشترک داشت؛ خوشحالی از اینکه بالاخره فضایی مخصوص دختران شکل گرفته که قرار نیست فقط محل برگزاری یک برنامه مقطعی باشد.

یکی از دختران دهه هشتادی که همراه دوستانش در افتتاحیه شرکت کرده بود، می‌گفت: «چیزی که برای من جذاب بود اینه که اینجا صرفاً یک فضای تفریحی نیست. هویت مشخصی داره و از اسمش معلومه قراره حول محور امیرالمؤمنین(ع) باشه. جالب‌تر این‌که که این موضوع فقط در اسم مجموعه نیست و توی جزئیات برنامه‌ها هم دیده می‌شه.»

شرکت‌کننده دیگری که در یکی از چالش‌ها حضور داشت، معتقد بود مشهد به چنین فضایی نیاز داشت. او می‌گفت: «معمولاً یا کافه هست یا برنامه فرهنگی؛ کمتر جایی پیدا می‌شه که این دو تا رو کنار هم داشته باشه. اینجا هم فضای شاد و دخترونه داره، هم آدم احساس می‌کنه قراره با یک موضوع عمیق‌تر ارتباط بگیره.»

دختر جوان دیگری که به تنهایی به پاتوق علیا آمده بود، بیش از هر چیز از ایده شکل‌گیری مجموعه استقبال می‌کرد: «وقتی شنیدم اسمش کافه گفت‌وگوی امیرالمؤمنینی هست، برام سوال شد که یعنی چی؟ امروز که اومدم فهمیدم منظور فقط برگزاری برنامه مذهبی نیست. انگار می‌خوان یه جایی باشه که دخترها دور هم جمع بشن، حرف بزنن، تجربه کنن و در عین حال با سیره حضرت علی(ع) هم آشنا بشن. این ایده به نظرم خیلی جذابه.»

کمی آن‌طرف‌تر، یکی از شرکت‌کنندگان در حالی که خوشه انگور دست‌سازش را نشان می‌داد، می‌گفت: «اینکه همه‌چیز رو خود جوون‌ها طراحی و اجرا کردن خیلی به دل می‌شینه. حس نمی‌کنی وارد یه برنامه رسمی شدی. فضا خودمونیه و آدم راحت ارتباط می‌گیره.»

شاید جمله‌ای که در میان صحبت‌های چند نفر از حاضران بیشتر تکرار می‌شد این بود: «امیدواریم اینجا ادامه داشته باشه.»

جمله‌ای که نشان می‌داد «علیا» توانسته در همان روز نخست، تصویری فراتر از یک برنامه مناسبتی در ذهن مخاطبان ایجاد کند؛ تصویری از یک پاتوق فرهنگی ـ تربیتی که می‌خواهد گفت‌وگو را نقطه آغاز یک ارتباط ماندگار با دختران نوجوان و جوان قرار دهد.