در روزگاری که منطقه غرب آسیا همچنان شاهد جنگ، جنایت و شهادت زنان و کودکان بیگناه است و ملتهای مختلف در برابر فشارها و تهدیدها از هویت و آرمانهای خود دفاع میکنند، بازخوانی نسبت میان حوادث امروز و آموزههای عاشورا بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است.
در همین راستا، مهدی گنجی مهنه، پژوهشگر حوزه اقتصاد و سیاست و عضو دبیرخانه خدمت علمی آستان قدس رضوی، در یادداشتی به بررسی پیوند میان فرهنگ عاشورا، جریان مقاومت و مظلومیت کودکان در امتداد تاریخ پرداخته و تلاش کرده است جلوههای معاصر این مکتب را در تحولات امروز منطقه تبیین کند.متن کامل این یادداشت را در ادامه میخوانید:
هر سال در ماه محرم، وظیفه زنده نگه داشتن قیام حسینی شکلی تازه پیدا میکند،اما محرم امسال برای مردم ایران، جبهه مقاومت و همه آزادگان جهان، رنگ و بویی دیگر دارد؛ رنگ خون شهیدی که سالها سکاندار انقلاب اسلامی ایران بود و شهادت کودکانی که در میناب، در غزه، در لبنان و در هر جای سرزمینهای اسلامی، یاد علیاصغر حسین(ع) را زنده کردند.
محرم امسال دارای چند ویژگی منحصربهفرد است که آن را از محرمهای سالهای گذشته و از زمان وقوع قیام عاشورا برای ملت ایران متمایز میکند.
شهادت رهبر فرزانه انقلاب(رضوان الله تعالی علیه) و جمعی از یاران صدیق ایشان، جامعه ایران را در سوگی آشنا با واقعه «طَفّ» کربلا نشاند؛ جایی که اصحاب باوفای حسین(ع) یکی پس از دیگری به شهادت رسیدند، اما نه عقبنشینی کردند و نه در هدف تردید داشتند.
رهبری که دههها پرچم مقاومت و مبارزه شجاعانه را برافراشته بود و همچون جدش حسین(ع) چراغ هدایتی برای امت اسلام و آزادگان جهان بود؛ درحالیکه دشمن استنباط کرده بود اسلام و ایران با حضور او قویتر و بدون او آسیب خواهند دید، به قتل ناجوانمردانه آن مجاهد راه حق اقدام ورزید.
محاسبات دشمن بر این فرضیه استوار بود که جامعه ایران پس از چنین فقدانی دچار فروپاشی خواهد شد، اما با استعانت از خداوند، مردم ایران مبعوث شدند و این خونهای پاک تقدیمشده به اسلام، جهشی بزرگ در همبستگی ملت ایران پدید آورد؛ بهگونهای که موجب مباهات مردم جهان شد.
مردم ایران، به برکت مکتب عاشورا و عظمت راه امام حسین(ع)، در این بزنگاه تاریخی آنچنان خوش درخشیدند که تحسین بسیاری از آزادگان جهان را به همراه داشت.
اگر از منظر راهبرد نظامی به تحولات چند سال اخیر منطقه غرب آسیا بنگریم، بیشک با شروع «طوفانالاقصی» و همچنین جنگهای تحمیلی سهگانه بر ملت ایران و پیروزیهای بیسابقه محور مقاومت در سراسر جغرافیای غرب آسیا، از یمن و فلسطین تا لبنان، عراق و ایران، مواجه خواهیم شد؛ رخدادهایی که بسیاری از ناظران آن را از مهمترین تحولات معاصر منطقه میدانند.
در شرایطی که نابرابری قدرت نظامی، دشمن را به پیروزی سریع در این جبههها امیدوار ساخته بود و تحلیلگران نظامی معتقد به پیروزی سریع و قاطع در تمامی این جبههها بودند، مکتب عاشورا و بصیرت حسینی که مقاومت و شهادت را از سازش با دشمن گواراتر میدید، سرلوحه این مقاومت تاریخی شد.
حتی در غزه، شعارهای حسینی در سختترین لحظات مبارزه با صدای رسا فریاد زده شد و این جهانشمولی قیام حسینبنعلی(ع) را در تربیت نسلهای مختلف به نمایش گذاشت؛ امری که بسیاری از محاسبات دشمن را از تسلیم غزه تا رؤیای نامشروع «اسرائیل بزرگ» بر باد داد.
این روح بلند عزت و مقاومت، نشأتگرفته از تعالیم عاشورا، موجب شد جبهه مقاومت با کمترین امکانات مادی اما با بیشترین سرمایه معنوی، معادلات قدرتهای استکباری و جنایتکار جهان را برهم بزند.
از نگاه تحلیلی، این پیروزیها حاصل تلفیق سه عنصر است: دانش بومی نظامی، اتکال به قدرت لایزال الهی در توازن قدرت و روحیه عاشورایی در میدان نبرد.
وجود این مؤلفههای عظیم که منبعث از قیام عاشورا و گفتمان انقلاب اسلامی مبنی بر اتکال به خداوند و نیز راهبردهای مبتنی بر خودباوری و تولید فناوریهای دفاعی بومی است، مثلث قدرت ملت ایران را در عرصه نظامی شکل داده است.
اما یک مؤلفه عظیم دیگر نیز وجود دارد؛ ملتی که با وجود همه هزینههای تحمیلشده بر او نشان داد «هیهات منا الذله» فقط یک شعار نیست، بلکه یک نظریه عملیاتی برای زیست عزتمندانه است.
این همبستگی جمعی نه در تئوریسازیهای مکاتب فکری غرب، بلکه در بطن هیئتهای حسینی و موکبهای خدمترسانی شکل میگیرد و به همین دلیل است که دشمنان همواره درباره ملت ایران دچار خطای محاسباتی و شناخت ناکافی بودهاند.
شاید دردناکترین، ولی در عین حال زیباترین پیوند این مکتب، مظلومیت کودکان آن باشد؛ مظلومیتی که از علیاصغر حسین(ع) و سایر کودکان کربلا آغاز شد و تا به امروز که در میناب، غزه، لبنان و دیگر نقاط محور مقاومت قابل مشاهده است، ادامه دارد.
آن طفل ششماهه که در آغوش پدر تیر خورد، امروز در قاب هزاران کودک شهید تکرار میشود و این سندی برای اثبات حقانیت جبهه حق و نشان دادن ماهیت خبیث دشمن در طول قرنهاست.
کودک شهید در فرهنگ عاشورا، روایت یک نظریه مقاومت برای نسلهاست؛ نسلی که در عین مظلومیت هرگز نمیمیرد، بلکه بالنده میشود، ماهیت دشمن را آشکار میکند و در نسلهای بعد دوباره به میدان بازمیگردد.
محرم امسال، فضای متفاوت و مناسبی برای فهم این حقیقت است که مکتب عاشورا، مکتبی جاری و زنده است. این جریان در طول قرنها، سرمشق و معیار انتخاب میان ذلت و آزادگی برای ملتها بوده است و امروز نیز جلوههای آن را میتوان در اراده ملتها برای ایستادگی در برابر ظلم و دفاع از عزت و کرامت انسانی مشاهده کرد.
ما پیروان مکتب عاشورا خواهیم ماند و این راه، همچنان الهامبخش آزادگان جهان خواهد بود.
تلویزیون اینترنتی آستان نیوز