میراث ۳۰۰ ساله تعزیه نیشابور در حرم رضوی به نمایش درآمد

به گزارش آستان نیوز، چند دقیقه مانده به آغاز مراسم شب پنجم محرم ۱۴۰۵، صحن قدس حرم مطهر رضوی حال و هوایی متفاوت به خود گرفته بود. علم‌های بلند و سیاه‌پوش هیئت‌های عزاداری نیشابور در کنار یکدیگر صف کشیده بودند و عزادارانی که از دیار فرهنگ، حدیث و ارادت آمده بودند، در سکوتی آمیخته با اشک و دلدادگی، خود را برای عرض تسلیت به امام مهربانی‌ها آماده می‌کردند. صدای نوحه و زمزمه‌های حسینی در فضای صحن می‌پیچید و کاروان نیشابور، بار دیگر پیوند دیرینه خود با حریم رضوی را به نمایش می‌گذاشت.

جلوه آیین دینی، عشق مردم نیشابور به فرهنگ

حضور پرشور مردم نیشابور در این مراسم، جلوه‌ای از عشق دیرینه مردمانی بود که نام شهرشان با حدیث شریف سلسله‌الذهب و خاطره عبور حضرت علی بن موسی الرضا (ع) گره خورده است. در حاشیه مراسم، حجت‌الاسلام والمسلمین یعقوبی، امام جمعه نیشابور، با اشاره به این پیشینه معنوی گفت: امسال توفیق یافته‌ایم همراه با مردم مومن و ولایتمدار نیشابور، قدمگاه رضوی و دیار فرهنگ، هنر و ایمان، در جوار بارگاه ملکوتی امام رضا (ع) به عزاداری سیدالشهدا (ع) بپردازیم.

وی با یادآوری واقعه تاریخی حضور امام رضا (ع) در نیشابور و بیان حدیث سلسله‌الذهب، این رخداد را منشا برکات فراوان برای منطقه دانست و تاکید کرد: نیشابور به برکت حضور نورانی امام رضا (ع)، به یکی از کانون‌های مهم فرهنگ اهل‌بیت (ع) و معارف شیعی تبدیل شده است.

تجدید عهد عاشورایی در جوار امام مهربانی‌ها

امام جمعه نیشابور حضور و برگزاری آیین‌های عزاداری مردم در حرم مطهر رضوی را نشانه تجدید عهد با امام رضا (ع) و ابراز ارادت به حضرت اباعبدالله الحسین (ع) دانست و گفت: فرهنگ عاشورا امروز بیش از گذشته در متن زندگی مردم جاری شده و حضور گسترده عزاداران در مراسم‌های محرم، گویای درک عمیق‌تر جامعه از پیام قیام حسینی است.

تعزیه‌خوانی؛ جلوه‌ای از فرهنگ عاشورایی نیشابور

در گوشه‌ای دیگر از صحن قدس، هنرمندان تعزیه‌خوان نیشابور برای اجرای تعزیه خوانی آماده می‌شدند. سید احمد اسماعیلی، تعزیه‌خوان باسابقه و بازیگر نقش شمر از روستای فدیشه، با چهره‌ای آمیخته به هیجان و معنویت از تجربه حضور در حرم رضوی سخن گفت.

او که حدود سه دهه در مجالس تعزیه ایفای نقش کرده است، اجرای تعزیه در جوار بارگاه امام رضا (ع) را توفیقی بزرگ دانست و اظهار کرد:از زمان اعلام این برنامه، شور و شوق خاصی در میان اعضای گروه شکل گرفته بود.

اسماعیلی با اشاره به پیشینه تعزیه در فدیشه گفت: این روستا سال‌هاست به عنوان یکی از کانون‌های مهم تعزیه و آیین‌های عاشورایی شناخته می‌شود و هر سال در روز عاشورا میزبان جمعیت عظیمی از عزاداران حسینی است.

روایت فرهنگ عاشورایی نیشابور در صحن قدس

همزمان با مراسم عزاداری، نمایش آیینی «سلسله‌الذهب» نیز بخشی از فرهنگ و سنت‌های محرم نیشابور را برای زائران روایت می‌کند، نجارزاده سرپرست و کارگردان این اثر، هدف از اجرای برنامه را معرفی بخشی از میراث ناملموس و آیین‌های عاشورایی نیشابور عنوان کرد.

به گفته وی، این نمایش جلوه‌هایی از تعزیه، علم‌گردانی، علم‌خبر و روایت کتابت حدیث سلسله‌الذهب را در قالبی هنری به تصویر می‌کشد. نجار همچنین از حضور حدود ۳۰۰ نفر از نیشابور در این برنامه خبر داد و گفت: ۳۵ نفر از آنان در اجرای نمایش نقش‌آفرینی می‌کنند.

در میان خیل زائران، صادقی از اهالی نیشابور نیز حضور در مراسم عزاداری حرم رضوی را تجربه‌ای سرشار از معنویت توصیف کرد: شب‌های محرم در جوار امام رضا (ع) حال و هوایی وصف‌ناپذیر دارد و فرصتی ارزشمند برای تجدید عهد با آرمان‌های اهل‌بیت (ع) فراهم می‌کند.

فدیشه؛ خاستگاه تعزیه و آیین علم‌سلام

حجت‌الاسلام علیرضا بلوکی، امام جماعت روستای فدیشه، نیز با اشاره به جایگاه این روستا در آیین‌های عاشورایی گفت: فدیشه پس از حرم مطهر رضوی میزبان یکی از بزرگ‌ترین اجتماعات عزاداری روز عاشورا در شمال شرق کشور است و هر سال ده‌ها هزار عزادار در این مراسم حضور می‌یابند.

وی از سابقه بیش از ۳۰۰ ساله تعزیه در این منطقه سخن گفت و آیین‌های «علم‌بندی» را از مهم‌ترین سنت‌های مذهبی نیشابور برشمرد؛ آیین‌هایی که در آن علمداران هیئت‌ها به نشانه ارادت به حضرت ابوالفضل (ع) به عزاداری می‌پردازند.

شب پنجم محرم در صحن قدس، تنها یک مراسم عزاداری نبود، روایت پیوند عاشورا، فرهنگ نیشابور و ارادت مردمانی بود که با علم‌های برافراشته، نوای تعزیه و اشک‌های حسینی، بار دیگر عشق خود را به اهل‌بیت (ع) در جوار امام مهربانی‌ها به نمایش گذاشتند.