شور عاشورا در دانشگاه امام رضا (ع)

دانشگاه در سوگ سیدالشهدا(ع)

با فرارسیدن دهه نخست محرم، فضای دانشگاه بین‌المللی امام رضا(ع) رنگ و بوی دیگری به خود گرفت. سیاه‌پوشی محیط دانشگاه، برپایی کتیبه‌ها و پرچم‌های عزا و حضور پرشور دانشجویان و خانواده‌ها، حال و هوایی متفاوت در این مجموعه علمی ایجاد کرده بود. دانشگاه که در روزهای عادی محل رفت‌وآمد دانشجویان است، در این شب‌ها به حسینیه‌ای بزرگ تبدیل شده بود؛ حسینیه‌ای که هر شب میزبان جمع زیادی از عزاداران حضرت اباعبدالله الحسین(ع) بود. مراسم عزاداری دهه نخست محرم از ۲۵ خرداد تا ۴ تیرماه به مدت ۱۱ شب برگزار شد و در آن دانشجویان، استادان، کارکنان دانشگاه و خانواده‌های آنان در کنار یک‌دیگر در آیین‌های سوگواری سیدالشهدا(ع) حضور یافتند. استقبال گسترده مخاطبان از این برنامه‌ها، نشان‌دهنده جایگاه فرهنگ عاشورا در میان جامعه دانشگاهی و علاقه نسل جوان به حضور در محافل مذهبی بود.

خادمانی از جنس دانشجو

پیش از آغاز مراسم، کافی بود نگاهی به گوشه و کنار محل برگزاری بیندازی تا حضور پررنگ دانشجویان به چشم بیاید. از بخش پذیرایی گرفته تا انتظامات و امور اجرایی، همه جا دانشجویانی دیده می‌شدند که از روزها قبل برای خدمت در این مراسم ثبت‌نام کرده بودند و حالا با شوق و انگیزه در حال خدمت بودند.

در میان رفت‌وآمد عزاداران، دانشجویان خواهری که با لبخند و احترام از مهمانان پذیرایی می‌کردند و در بخش‌های مختلف به نظم و اجرای بهتر برنامه‌ها کمک می‌رساندند، فضای قسمت خواهران را صمیمانه‌تر کرده بود. فضای صمیمی میان خادمان و شرکت‌کنندگان، حس یک مراسم رسمی را به جمعی خانوادگی و دوستانه تبدیل کرده بود؛ جمعی که همه اعضای آن برای برپایی مجلس عزای سیدالشهدا(ع) سهمی بر عهده داشتند.

یکی از خادمان دانشجو که در بخش پذیرایی فعالیت می‌کرد، درباره حضورش در این مراسم می‌گوید: «شاید کاری که ما انجام می‌دهیم خیلی کوچک به نظر برسد، اما همین که بتوانیم خدمتی هرچند ناچیز در مجلس امام حسین(ع) داشته باشیم، برایمان ارزشمند است. از چند روز قبل برای خادمی ثبت‌نام کرده بودیم و از اینکه در کنار دوستانمان بخشی از این مراسم هستیم، حس خوبی داریم.» او می‌گوید فضای همدلی میان دانشجویان یکی از جذاب‌ترین بخش‌های این شب‌هاست؛ شب‌هایی که بسیاری از دانشجویان، فارغ از رشته و مقطع تحصیلی، در کنار یک‌دیگر برای برگزاری هرچه بهتر مراسم تلاش می‌کنند.

حضور پررنگ خادمان دانشجو سبب شده بود مراسم علاوه بر جنبه‌های مذهبی، جلوه‌ای از مشارکت اجتماعی، مسئولیت‌پذیری و کار جمعی را نیز به نمایش بگذارد. تجربه‌ای که برای بسیاری از دانشجویان، فراتر از یک فعالیت اجرایی و نوعی مشارکت در ترویج فرهنگ عاشورا به شمار می‌رفت.

حسینیه کودک؛ جایی برای کوچک‌ترین عزاداران

در گوشه‌ای از محل برگزاری مراسم، صدای خنده و بازی کودکان با حال و هوای محرم درهم آمیخته بود. «حسینیه کودک» از بخش‌های پررونق این شب‌ها بود؛ فضایی که بسیاری از خانواده‌ها با آسودگی خاطر فرزندان خود را به آن می‌سپردند تا بتوانند در برنامه‌های سخنرانی، روضه و عزاداری حضور پیدا کنند.

کودکان، هر یک با لباس‌های مشکی و نشانه‌هایی از سوگواری سیدالشهدا(ع)، در کنار یک‌دیگر مشغول برنامه‌های ویژه خود بودند. در میان آنان دختران خردسالی به چشم می‌خوردند که روسری‌های کوچک مشکی یا رنگ‌های تیره بر سر داشتند و در فضایی متناسب با حال و هوای محرم، نخستین تجربه‌های حضور در مجالس عزای حسینی را از سر می‌گذراندند. در این میان، خادمان دانشجو با حوصله و صمیمیت در کنار کودکان حضور داشتند و تلاش می‌کردند فضایی امن، شاد و در عین حال متناسب با فرهنگ عاشورا برای آنان فراهم کنند. همین حضور گرم و مسئولانه باعث شده بود خانواده‌ها با آرامش بیشتری در مراسم شرکت کنند و بی‌دغدغه به سخنرانی‌ها، روضه‌خوانی و آیین‌های عزاداری بپردازند.

شبی سرشار از شور حسینی

در طول شب‌های برگزاری مراسم، برنامه‌های مختلفی از جمله سخنرانی، روضه‌خوانی و عزاداری اجرا می‌شد. روضه‌خوانی حاج سیدرضا یعقوبی‌آل و مرثیه‌سرایی و عزاداری کربلایی سید پارسا حسینی، فضای مراسم را سرشار از شور و حزن حسینی کرده بود. نوای روضه و ذکر مصائب اهل‌بیت(ع)، اشک را بر چشمان عزاداران جاری می‌کرد و پس از آن، آیین سینه‌زنی با حضور گسترده دانشجویان و خانواده‌ها برگزار می‌شد. در این لحظات، جمعیت یک‌صدا در سوگ فرزند رسول خدا(ص) به عزاداری می‌پرداختند و جلوه‌ای از پیوند عاطفی نسل جوان با فرهنگ عاشورا را به نمایش می‌گذاشتند.

تقابل حق و باطل از نگاه عاشورا

بخش مهمی از برنامه‌های این شب‌ها به سخنرانی حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمدحسن وکیلی اختصاص داشت. وی در سلسله مباحث خود با موضوع «تقابل جبهه حق و باطل» به تبیین ابعاد مختلف این رویارویی در طول تاریخ پرداخت.

او با اشاره به معیارهای تشخیص حق و باطل، بر ضرورت شناخت حقیقت بر پایه آموزه‌های دینی، تحقیق، مراجعه به منابع معتبر و بهره‌گیری از نظر متخصصان تأکید کرد و یادآور شد که حق با اشخاص شناخته نمی‌شود، بلکه باید حق را شناخت تا اهل حق شناخته شوند. این استاد حوزه و دانشگاه همچنین به موضوع بصیرت در عرصه اجتماعی و سیاسی پرداخت و نقش آگاهی، تقوا و شناخت صحیح شرایط زمانه را در تصمیم‌گیری‌های فردی و اجتماعی مورد توجه قرار داد. وی در ادامه با تبیین مفهوم عزت در برابر دشمن، تأکید کرد که عزت به معنای نرسیدن دشمن به اهداف خود و حفظ استقلال و استواری در برابر فشارهاست.

حجت‌الاسلام وکیلی در بخش دیگری از سخنان خود به ویژگی‌های ولی فقیه، جایگاه ولایت در اندیشه شیعه، نسبت سیاست و معرفت دینی و همچنین ضرورت مشورت و تصمیم‌گیری صحیح در اداره جامعه پرداخت و با اشاره به اهداف انقلاب اسلامی، بر نقش حاکمیت ارزش‌های الهی و تحقق جامعه اسلامی تأکید کرد.

پیوند علم، فرهنگ و معنویت

در مراسم عزاداری دهه نخست محرم، حضور پرشور دانشجویان، مشارکت فعال آنان در خدمت‌رسانی، همراهی استادان و کارکنان دانشگاه و همچنین استقبال خانواده‌ها از این برنامه‌ها، تصویری از یک محیط دانشگاهی پویا و متعهد به ارزش‌های دینی ارائه داد؛ محیطی که در آن آموزه‌های عاشورا در قالب همدلی، مسئولیت‌پذیری و مشارکت اجتماعی نیز تجلی پیدا می کند.