دیالوگ؛ عنصر پیش‌برنده روایت در داستان است

به گزارش آستان‌نیوز، هفتمین نشست ادبی «عصرانه داستان‌نویسی رضوی» به دبیری محمد خسروی‌راد، نویسنده و منتقد ادبی سه‌شنبه ۶ مرداد ساعت ۱۶ در فروشگاه مرکزی کتاب انتشارات به‌نشر برگزار شد.

در این نشست، محمد خسروی‌راد، دبیر عصرانه داستان‌نویسان رضوی به بیان مهم‌ترین اصول نگارش دیالوگ پرداخت و با تأکید بر اینکه «داستان خود یک دیالوگ است»، اظهار کرد: دیالوگ با مکالمه تفاوت دارد و تنها گفت‌وگویی ارزشمند است که مخاطب را به اندیشیدن و تأمل وادارد و در خدمت روایت قرار گیرد.

وی افزود: دیالوگ زمانی کارکرد واقعی خود را پیدا می‌کند که سه وظیفه اصلی را بر عهده داشته باشد؛ روایت را پیش ببرد، شخصیت‌ها را به مخاطب معرفی کند و با ایجاد فضای نمایشی، داستان را زنده و باورپذیر سازد.

به گفته خسروی‌راد، شخصیت‌پردازی باید از خلال سخنان شخصیت‌ها شکل بگیرد، نه اینکه صرفا راوی آن را توضیح دهد.

ایجاز، شرط ماندگاری یک اثر است

این مدرس داستان‌نویسی، پرهیز از کلمات و جمله‌های زائد را از مهم‌ترین اصول نگارش داستان دانست و گفت: نویسنده باید پس از پایان نگارش، متن خود را چندین بار بازخوانی کند؛ حتی خواندن داستان با صدای بلند می‌تواند بخش‌های اضافی را آشکار کند و زمینه حذف آنها را فراهم سازد.

وی تصریح کرد: نویسنده باید در حذف بخش‌های غیرضروری سخاوتمند باشد؛ زیرا انسجام، ایجاز و قرار گرفتن هر عنصر در جای درست خود، هارمونی اثر را شکل می‌دهد و بر تأثیرگذاری آن می‌افزاید.

معیار، نیاز روایت است نه طول دیالوگ

خسروی‌راد بیان کرد: برای کوتاه یا بلند بودن دیالوگ، قانون مشخصی وجود ندارد و این موضوع به اقتضای روایت و نگاه نویسنده بستگی دارد.

وی ادامه داد: گاهی یک داستان از ابتدا تا انتها بر پایه گفت‌وگوی دو شخصیت پیش می‌رود و گاهی نیز شخصیت با خود سخن می‌گوید که در اصطلاح «مونولوگ» نامیده می‌شود؛ بنابراین، آنچه اهمیت دارد، نقش دیالوگ در پیش برد داستان است، نه حجم اینکه حجم زیادی داشته باشد.

حقیقت؛ زیربنای هر روایت ماندگار

دبیر عصرانه داستان‌نویسان رضوی در بخش دیگری از سخنان خود با تبیین تفاوت «حقیقت» و «واقعیت» اظهار کرد: واقعیت، آن چیزی است که رخ می‌دهد؛ اما حقیقت، آن چیزی است که باید باشد. از این رو، هر داستان، حتی اگر در فضای سوررئال روایت شود، باید از حقیقتی درونی برخوردار باشد تا بتواند با مخاطب ارتباط برقرار کند.

وی خاطرنشان کرد: بسیاری از داستان‌ها از واقعیت الهام می‌گیرند و در مسیر روایت به حقیقت مورد نظر نویسنده می‌رسند؛ حقیقتی که به اثر معنا، انسجام و ماندگاری می‌بخشد.

نشست «نقد و آموزش داستان‌نویسی رضوی» با جمع‌بندی مباحث آموزشی، نقد آثار شرکت‌کنندگان و گفت‌وگوی تخصصی درباره شیوه بهره‌گیری از دیالوگ در داستان به پایان رسید.

گفتنی است، این نشست‌ها هر دو هفته یک‌بار روز‌های سه‌شنبه ساعت ۱۶ در فروشگاه مرکزی کتاب انتشارات به‌نشر با هدف ارتقای مهارت‌های داستان‌نویسی و تقویت جریان ادبیات رضوی برگزار می‌شود.