نظریه پیوند زیارت‌ها؛ از مشهدالرضا (ع) تا کربلای معلی

به گزارش آستان‌نیوز، دکتر محمدرضا قائمی نیک در همایش دیپلماسی زیارت، با واکاوی حوادث یک سال اخیر و ریشه‌های پیوند عمیق میان دو ملت، بر ضرورت تبدیل این رویداد عظیم به یک گفتمان علمی و پژوهشی برای نسل‌های آینده، تاکید کرد.

حدیثی که چراغ راه شد

معاون پژوهشی دانشگاه علوم اسلامی رضوی در این همایش، سخنان خود را با حدیثی از امام رضا (ع) آغاز کرد و بیان کرد: خدا رحمت کند بنده‌ای که امر ما را زنده کند. پرسیدند: چگونه امر شما را زنده کند؟ فرمود: علوم ما را بیاموزد و به مردم بیاموزد، زیرا اگر مردم زیبایی‌های سخن ما را بدانند، حتما از ما پیروی خواهند کرد.

او با تکیه بر این حدیث تصریح کرد: دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی وظیفه دارند ابعاد مغفول مانده این پدیده انسانی را در بستر مطالعات میان‌رشته‌ای واکاوی کنند و آن را به گفتمانی علمی و مستند تبدیل سازند.

از شب عاشورا تا پیوند زیارت‌ها

قائمی نیک در ادامه به رخداد‌های یک سال گذشته میان ایران و عراق اشاره کرد و گفت: آنچه در این بازه رخ داد، صرفا یک رویداد سیاسی نبود بلکه پدیده‌ای تمدنی و نیازمند تحقیق بود.

وی یادآور شد: در شب عاشورای ۱۴۴۷، در حسینیه آیت الله سیدعلی حسینی خامنه‌ای، قائد شهید امت اسلامی (رحمت الله علیه)، سرودی حماسی برای مراسم انتخاب شد که پیوند میان امام رضا (ع) و امام حسین (ع) را احیا کرد.

او تصریح کرد: این انتخاب هوشمندانه به نقطه عطفی بدل شد که کمتر از یک سال بعد، در تشییع پیکر مطهر آن قائد شهید_رحمت الله علیه) و همزمان با مراسم عظیم اربعین حسینی، پیوندی ناگسستنی میان مشهدالرضا (ع) و کربلای حسین (ع) شکل گرفت.

صورت‌بندی نظریه پیوند زیارت‌ها

معاون پژوهشی دانشگاه علوم اسلامی رضوی این رخداد را از منظر پژوهش‌های تمدنی قابل صورت بندی دانست و اظهار کرد: می‌توان این رویداد را نظریه پیوند زیارت‌ها نامید؛ نظریه‌ای که در آن، مسیر نور، علم و معرفت از شرق ایران تا غرب عراق کشیده شده و همه اقشار جامعه را از نخبگان دانشگاهی تا عموم مردم به هم پیوند زده است.

وی تاکید کرد: این همایش، خود، حلقه‌ای از این زنجیره عظیم است و رسالت دانشگاه علوم اسلامی رضوی آن است که این پدیده اجتماعی را به یک گفتمان علمی و پژوهشی قابل دفاع تبدیل کند.

نقش تربیتی و تمدنی اربعین

قائمی نیک در بخش دیگری از سخنان خود نقش تربیتی اربعین را در بازسازی هویت جمعی، ترویج روحیه ایثار، همدلی و مقاومت و انتقال ارزش‌های اصیل دینی به نسل‌های جوان برجسته کرد و افزود: این عرصه نیازمند پژوهش‌های میدانی و مطالعات رفتاری عمیق است.

وی همچنین با اشاره به ابعاد تمدنی اربعین گفت: این حرکت عظیم الگویی نوین از هم‌زیستی مسالمت‌آمیز، دیپلماسی مردمی و قدرت نرم را به جهان عرضه می‌کند و می‌تواند پاسخگوی بسیاری از چالش‌های دنیای معاصر باشد.

مسئولیت دانشگاه در مستندسازی یک پدیده تمدنی

معاون پژوهش دانشگاه علوم اسلامی رضوی در پایان تاکید کرد: دانشگاه خود را متعهد می‌داند که با تولید علم و پژوهش‌های بنیادین، این مسیر را برای نسل‌های آینده مستند و ماندگار سازد.

وی افزود: این همایش نمونه‌ای از همان پیوند عمیق است؛ پیوندی که نه تنها دو ملت، بلکه همه آزادگان جهان را به تأمل در مسیر نور و حقیقت فرامی‌خواند و نویدبخش تمدنی مبتنی بر معرفت، عدالت و کرامت انسانی است.