ترسیم افق‌های روشن؛ آینده‌پژوهی در مدیریت رضوی

در این کارگاه علمی، آموزشی که با تدریس دکتر محمدمهدی ذوالفقارزاده برگزار شد، ضمن بررسی تمایز‌های رویکرد‌های اکتشافی و هنجاری، ضرورت گذار از دغدغه‌های روزمره به‌سوی افق‌های بلندمدت تمدنی، موردتأکید قرار گرفت.

به گزارش آستان نیوز، حمید قربانی مدیر توانمندسازی و آموزش منابع انسانی آستان قدس رضوی در حاشیه برگزاری این رویداد، به تشریح برنامه‌های این حوزه پرداخت و بیان کرد: این سلسله جلسات آموزشی، ویژه مدیران میانی و ارشد طراحی شده است و تلاش می‌کند بر اساس نظام شایستگی‌های سازمانی، نیاز‌های مهارتی مدیران را برطرف سازد.

وی در ادامه با اشاره به ماهیت کارگاه کنونی افزود: دوره آموزشی فعلی با محوریت آینده‌پژوهی برگزار می‌شود که پیوند مستقیمی با شایستگی برنامه‌ریزی مدیران در پهنه وسیع آستان قدس رضوی دارد. مخاطبان این دوره را مدیران ارشد و میانی سازمان مرکزی، بنیاد‌ها و مؤسسات تابعه آستان قدس رضوی تشکیل می‌دهند.

قربانی درباره دوره‌های فصلی و میزان استقبال از آنها اظهار داشت: در هر فصل علاوه بر دوره‌های عمومی، چند دوره تخصصی با ظرفیت‌های متنوع و کارگاه‌های گسترده با حضور بیش از هشتاد نفر از مدیران برگزار می‌شود. باتوجه‌به نظرسنجی‌های مستمر، بالاترین کیفیت آموزشی در این جلسات ارائه می‌شود که رضایت حداکثری و تکمیل سریع ظرفیت ثبت‌نام خود گواهی بر استقبال و رغبت فراوان مدیران به این مباحث تحولی است.

وی همچنین درباره علت برگزاری کارگاه در مجتمع باغ بیلدر تصریح کرد: برای دستیابی به اثربخشی بیشتر آموزش‌ها، نیاز بود مدیران برای مدتی کوتاه از فضای پرفشار کاری فاصله بگیرند تا در محیطی آرام و بانشاط علمی، با دغدغه ذهنی کمتری مطالب را فرابگیرند.

تمایز چارچوب‌ها و روش‌ها در نظام تصمیم‌سازی آینده

دکتر محمدمهدی ذوالفقارزاده دانشیار دانشکده مدیریت دانشگاه تهران به‌عنوان مدرس این دوره به تبیین دقیق مفاهیم کلیدی این حوزه پرداخت و اظهار داشت: شناخت تفاوت‌های ساختاری میان چارچوب‌ها، رویکرد‌ها و روش‌ها نخستین گام در طراحی مسیر آینده است. چارچوب‌های آینده‌پژوهی کل چرخه عمر یک طرح را از ابتدا تا انتها پوشش می‌دهند، درحالی‌که روش‌ها ابزار‌های خردتری هستند که درون این چارچوب‌ها قرار می‌گیرند.

وی در تشریح تفاوت رویکرد‌های اکتشافی و هنجاری بیان کرد: رویکرد اکتشافی به دنبال رصد روند‌های نوظهور و شناسایی وقایع در حال شکل‌گیری است، درحالی‌که رویکرد هنجاری بر ترسیم آینده مطلوب و چگونگی دست‌یافتن به آن تمرکز دارد. برای رسیدن به یک برنامه‌ریزی جامع، ترکیب هوشمندانه این دو رویکرد ضرورت دارد.

تحلیل لایه‌ای علت‌ها؛ نفوذ به اعماق تحولات تمدنی

دانشیار دانشگاه تهران با معرفی روش تحلیل لایه‌ای علت‌ها به‌عنوان یکی از کارآمدترین ابزار‌های سنجش آینده اظهار داشت: تحلیل مسائل نباید به سطوح ظاهری محدود شود. در این روش، ما از لایه سطحی رویداد‌ها عبور کرده و به لایه‌های عمیق‌تری همچون تحلیل‌های ساختاری، جریان‌های گفتمانی و در نهایت استعاره‌ها و اسطوره‌های تمدنی می‌رسیم.

ذوالفقارزاده در پایان سخنان خود با اشاره به الگو‌های عملیاتی در سطح بین‌المللی از جمله مدل‌های اتحادیه اروپا و تجارب پروژه هزاره یادآور شد: باوجود تفاوت در نام‌گذاری‌ها، اکثر چارچوب‌های معتبر جهانی از منطق مشترکی پیروی می‌کنند که با پویش محیطی آغاز شده و به برنامه‌ریزی راهبردی و اقدام ختم می‌شود. مدیران آستان قدس رضوی باید با بهره‌گیری از این ابزارها، مدیریت راهبردی را از قالب نظری به تصمیم‌های اثرگذار و تمدن‌ساز تبدیل کنند.