بررسی پیامد‌های آزادسازی صادرات قند، آزادسازی صادرات قند؛ فرصت یا تهدید؟!

به گزارش آستان نیوز، هم زمان با اعلام مجوز صادرات قند، گمانه‌زنی‌های مختلفی درباره آثار این تصمیم بر بازار داخلی، سودآوری شرکت‌های قندی و همچنین اختلاف نرخ ارز واردات و صادرات مطرح شده است. برخی رسانه‌ها نیز با اشاره به تأمین بخشی از نیاز کشور از محل واردات شکر این تصمیم را زیر سؤال برده‌اند. از سوی برخی دیگر از احتمال افزایش سودآوری کارخانه‌های قند صحبت به میان آورده‌اند.

بااین‌حال، مدیران دو شرکت تولیدکننده اصلی شکر در خراسان رضوی یعنی قند تربت‌حیدریه و قند چناران معتقدند آثار این تصمیم باید با درنظرگرفتن ساختار فعلی صنعت قند و شکر تحلیل شود؛ ساختاری که در آن بسیاری از کارخانه‌های بزرگ دیگر قند تولید نمی‌کنند و سال‌هاست که فقط به تولید شکر می‌پردازند.

تولیدکنندگان بزرگ‌سال‌هاست قند تولید نمی‌کنند

حمیدرضا ناطقی، مدیرعامل شرکت قند تربت‌حیدریه، با اشاره به اینکه این شرکت تنها تولیدکننده شکر است، گفت: سال‌هاست تولید قند برای کارخانه‌های بزرگ صرفه اقتصادی ندارد. هزینه‌های نیروی انسانی، انبارداری، ضایعات و همچنین طولانی‌بودن دوره وصول مطالبات باعث شده اغلب کارخانه‌ها تولید قند را متوقف کنند و این فعالیت بیشتر در واحد‌های کارگاهی انجام شود.

وی افزود: ازآنجاکه شرکت قند تربت‌حیدریه تولیدکننده قند نیست، آزادسازی صادرات قند تأثیر مستقیمی بر درآمد و عملکرد مالی شرکت نخواهد داشت.

امیرحسین شریف ثانوی، مدیرعامل شرکت قند چناران، نیز با تأیید این موضوع اظهار کرد: شرکت‌های بزرگ تولیدکننده شکر از جمله قند چناران و قند تربت‌حیدریه نزدیک به دو دهه است که تولید قند را متوقف کرده‌اند؛ بنابراین صادراتی نیز از این محل نخواهند داشت.

چرا صادرات قند آزاد شد؟

مدیرعامل قند تربت‌حیدریه یکی از دلایل احتمالی آزادسازی صادرات قند را کاهش مصرف داخلی عنوان کرد و گفت: پس از افزایش قیمت‌ها، مصرف شکر در صنایع شیرینی و شکلات و همچنین بخش صنفی کاهش‌یافته است. ازسوی‌دیگر، شیرین، شکلات و سایر محصولاتی که ماده اولیه آنها قند است، کالای اساسی محسوب نمی‌شود و با کاهش تقاضای داخلی، امکان صادرات مازاد تولید فراهم شده است.

در همین زمینه، مدیرعامل قند چناران نیز معتقد است: به نظر می‌رسد که موجودی بالای انبار‌های تولیدکنندگان داخلی و نیاز کشور به تأمین ارز برای واردات سایر کالا‌ها از مهم‌ترین دلایل آزادسازی مشروط صادرات قند بوده است.

وی البته تأکید کرد که این مجوز به‌صورت مشروط صادر شده و به همین دلیل امکان برنامه‌ریزی بلندمدت برای تولیدکنندگان را فراهم نمی‌کند، هرچند ممکن است تقاضا برای خرید شکر به‌منظور تولید قند تا حدودی افزایش یابد.

به گفته ناطقی، آزادسازی صادرات قند ممکن است به طور غیرمستقیم بر بازار داخلی اثر بگذارد.

وی توضیح داد: اگر صادرات قند سودآور باشد، احتمال افزایش رقابت برای خرید شکر و رشد تقاضا وجود دارد، اما کارخانه‌های تولیدکننده شکر همچنان موظف هستند محصول خود را باقیمت مصوب و از طریق سامانه بازارگاه عرضه کنند و امکان فروش خارج از شبکه رسمی را ندارند.

مدیرعامل قند تربت‌حیدریه درعین‌حال هشدار داد که در صورت افزایش انگیزه‌های سوداگرانه، احتمال شکل‌گیری بازار غیررسمی نیز وجود دارد، هرچند کارخانه‌ها مجاز به عرضه خارج از ضوابط تعیین‌شده نیستند.

در مجموع، ارزیابی مدیران صنعت نشان می‌دهد که آزادسازی صادرات قند بیش از آنکه سودآوری شرکت‌های بزرگ بورسی را متحول کند، می‌تواند به مدیریت مازاد عرضه در بازار داخلی کمک کند. بااین‌حال، نحوه اجرای این سیاست، استمرار یا مقطعی بودن مجوز صادرات و همچنین نظارت بر بازار داخلی، عواملی هستند که میزان موفقیت این تصمیم را در ماه‌های آینده مشخص خواهند کرد.