زیارت و خدمت به زائران اهلبیت (ع)، مرزها را پشت سر گذاشته و به یکی از مهمترین جلوههای پیوند میان ملتهای ایران و عراق تبدیل شده است؛ پیوندی که در حرمهای مطهر امام حسین (ع) و امام رضا (ع) بیش از هر جای دیگری خود را نشان میدهد.
«عباس» خادمی که از دوران کودکی در کنار پدر در فضای حرم مطهر امام حسین (ع) مشق خدمت به زائران اباعبدالله الحسین علیه السلام کرده است و اکنون خود سالهاست توفیق پوشیدن لباس شریف خادمی حرم مطهر سیدالشهدا علیهالسلام را دارد و حالا در ایام اربعین تدفین رهبر شهید زائر خاص امام رئوف شده، از شور و حال تشییع قائد شهید در کربلا برایمان روایت میکند. با ما در این گفت گوی صمیمی همراه باشید.
لطفاً برای آغاز گفتوگو، کمی از خودتان و اینکه چطور شد خادم حرم مطهر امام حسین علیهالسلام شدید، بگویید.
بله. پدرم از همان ابتدا خادم حرم مطهر ای مطهر امام حسین (ع) و حضرت ابوالفضل (ع) بود و من نیز از دوران کودکی همراه ایشان به حرم میرفتم. در حقیقت از همان کودکی در فضای حرمهای مطهر بزرگ شدم و بهتدریج با فرهنگ خدمت به زائران و محبت به اهلبیت (ع) انس گرفتم. اکنون این ارتباط برای من فقط یک شغل یا مسئولیت نیست، بلکه بخشی از زندگی و هویت من است.
با توجه به داشتن این سابقه خادمی، چه ارتباطی با حرم مطهر رضوی دارید؟
هر سال چندین بار برای زیارت امام رضا (ع) به مشهد میآیم و همیشه مشتاق زیارت ایشان هستم. نکته جالب این است که وقتی از مشهد برمیگردیم، باز هم دلتنگ زیارت امام رضا (ع) هستم و دوست دارم دوباره به اینجا برگردم.
شما هنگام تشییع رهبر شهید در کربلا حضور داشتید. فضای کربلا در آن روز چگونه بود؟
فضای کربلا بسیار حزنانگیز بود و مردم غمگین بودند. این ناراحتی فقط به دلیل اینکه ایشان رهبر ایران بودند نبود؛ مردم عراق ایشان را رهبر دلهای شیعیان میدانستند و به همین دلیل در این غم شریک بودند. حال و هوای کربلا نشان میداد که این اتفاق، مردم را فراتر از مرزهای جغرافیایی تحتتأثیر قرار داده است.
حضور مردم در این مراسم چگونه بود؟
ازدحام بسیار زیاد بود؛ بهگونهای که کربلا شبیه ایام اربعین حسینی شده بود. مردم از استانهای مختلف عراق آمده بودند و جمعیت بسیار گستردهای در کربلا حضور داشتند. احساس میکردیم اتفاقی افتاده و مردم آن را مانند شهادت یکی از بزرگان و شخصیتهای محبوب خودشان تلقی کردهاند.
این حضور گسترده چه برداشتی از پیوند مردم ایران و عراق به شما میدهد؟
محبت اهلبیت (ع) چیزی نیست که مرز بشناسد. مردم ایران و عراق در محبت امام حسین (ع)، امام رضا (ع) و دیگر اهلبیت (ع) مشترک هستند و همین محبت باعث شده روابط میان دو ملت عمیق باشد. در طول تاریخ تلاشهای زیادی برای ایجاد اختلاف میان ایران و عراق صورت گرفته، اما این پیوند از بین نرفته است؛ چون ریشه آن در محبت اهلبیت (ع) و حرکت در مسیر امیرالمؤمنین (ع) است.
حاجقاسم سلیمانی و شهدای جبهه مقاومت چه جایگاهی در این پیوند دارند؟
حاجقاسم سلیمانی برای ما یک الگو و نماد است؛ همانطور که همه شهدایی که در مسیر دفاع از اسلام و شیعیان در ایران، عراق، لبنان و یمن به شهادت رسیدهاند، برای ما ارزشمند هستند. ما تلاش میکنیم مسیر شهدا را ادامه دهیم و یاد آنها را همیشه در قلب خود زنده نگه داریم.
اکنون که در ایام چهلم تدفیق رهبر شهید در مشهد و جوار مرقد ایشان حضور دارید چه احساسی دارید.
احساس عظیمی دارم و برای این توفیق، شاکر خدای متعال هستم.
شما به عنوان کسی که در بطن خدمت به زائران قرار دارید، اربعین حسینی را چگونه میبینید؟ آیا در عراق این رویداد صرفاً یک مراسم مذهبی تلقی میشود؟
اربعین برای ما فقط یک مراسم مذهبی نیست. وقتی جمعیت عظیمی را میبینید که با وجود گرما، خستگی و دشواری مسیر، از نقاط مختلف به سمت کربلا حرکت میکنند، متوجه میشوید که این اجتماع معنای بسیار بزرگتری دارد. اربعین، نماد وحدت، قدرت و انسجام شیعیان است و میتواند مقدمهای برای ظهور باشد.
منظورتان از نمایش قدرت و انسجام شیعیان در اربعین چیست؟
در اربعین مردم بدون توجه به سختیهای مسیر حرکت میکنند و جمعیتی عظیم شکل میگیرد. این اجتماع نشان میدهد که محبت امام حسین (ع) چگونه میتواند میلیونها انسان را در یک مسیر قرار دهد. این جمعیت، فارغ از ملیت و زبان، یک هدف مشترک دارد و همین وحدت، یکی از مهمترین پیامهای اربعین است.
به نظر شما ارتباط اربعین با زیارت امام رضا (ع) چگونه تعریف میشود؟
به اعتقاد من این موضوع تصادفی نیست. مناسبتهای مربوط به اهلبیت (ع) و مسیر زیارت آنها در یک زنجیره معنوی قرار دارد. بعد از اربعین، بسیاری از زائران راهی مشهد میشوند و به زیارت امام رضا (ع) میآیند. این مسیر را میتوان ادامه همان محبت و ارادت به اهلبیت (ع) دانست؛ گویی این حرکت، از کربلا تا مشهد در امتداد یک مسیر معنوی ادامه پیدا میکند.
نقش آستانهای مقدس را در تقویت این ارتباط چگونه ارزیابی میکنید؟
اگر آستانهای مقدس برنامهها و فعالیتهای خود را در مسیر مشترکی دنبال کنند، ظرفیت بسیار بزرگی برای معرفی و گسترش معارف اهلبیت (ع) ایجاد میشود. رسانهها نیز در این زمینه نقش مهمی دارند. وقتی حرمهای مطهر در زمینه زیارت، خدمت و برنامههای فرهنگی همکاری بیشتری داشته باشند، این ارتباط میان ملتها نیز تقویت خواهد شد.
شما «خدمت» را یکی از عوامل پیوند ایران و عراق دانستید. این موضوع در عمل چگونه اتفاق میافتد؟
خدمت به زائر خودش باعث ایجاد ارتباط میشود. در اربعین، انواع خدمات به زائران ارائه میشود؛ از آب و غذا گرفته تا دارو و دیگر نیازهای زائران. در حرم امام حسین (ع) برای زائر ایرانی، عراقی، هندی و دیگر کشورها تفاوتی وجود ندارد و همه با یک نگاه مورد خدمت قرار میگیرند. همین خدمت، محبت را بیشتر و ارتباط میان مردم را عمیقتر میکند.
شما که تجربه خادمی در حرم امام حسین (ع) را دارید، حال و هوای حرم امام رضا (ع) را چگونه توصیف میکنید؟
حال و هوای هر حرم و هر امام متفاوت است، اما امام رضا (ع) به «انیسالنفوس» معروف هستند. وقتی وارد حرم امام رضا میشویم، احساس میکنیم مشکلات و ناراحتیهای دنیا از دل ما پاک میشود و دوباره میتوانیم زندگی را از نو شروع کنیم.
علامه طباطبایی در یکی از صحبتهای خود گفته بودند، رأفت امام رضا (ع) حسی است، آیا شما هم این احساس را در حرم امام رضا علیهالسلام تجربه کردید؟
بله، این سخن را کاملاً احساس میکنم. وقتی وارد حرم میشویم، مهربانی و رأفت امام رضا (ع) را با تمام وجود حس میکنیم. این فقط یک احساس شخصی نیست و بسیاری از زائران چنین تجربهای دارند. انسان وقتی از حرم بیرون میآید، احساس میکند سبک شده و دوباره از نو متولد شده است.
از کرامات امام حسین (ع) یا امام رضا (ع) خاطرهای دارید؟
کرامات اهلبیت (ع) قابلشمارش نیست. یکی از نمونههایی که همیشه به آن فکر میکنم، خود اجتماع اربعین است. مسیرهای مختلفی از بغداد، نجف، حله و مسیرهای دیگر به کربلا میرسد و اگر در هر کدام از این مسیرها بایستید، سیل جمعیت را میبینید. بعد اینهمه جمعیت وارد کربلا میشوند، در حالی که ظرفیت حرم امام حسین (ع) محدود است. همین اجتماع عظیم را میتوان یکی از جلوههای کرامت امام حسین (ع) دانست.
ایرانیها معمولاً در عتبات احساس غربت نمیکنند و حرمها را خانه خود میدانند. آیا شما هم در مشهد چنین حسی دارید؟
بله. من به شهرها و استانهای مختلف ایران رفتهام، اما این احساس را فقط در مشهد دارم. وقتی در مشهد هستم، احساس میکنم در کربلا هستم و اطرافیانم، خانواده خودم هستند. اینجا احساس غربت نمیکنم و فکر میکنم همان محبتی که در کربلا وجود دارد، در مشهد هم جاری است.
تفاوت فرهنگ و پوشش خادمان دو حرم را چگونه میبینید؟
طبیعی است که لباس خادمان در ایران و عراق متفاوت باشد، چون هر کشور از سنت و فرهنگ خودش استفاده میکند؛ اما لباس هیچ تأثیری بر روابط و خدمترسانی ندارد. ممکن است ظاهر و پوشش متفاوت باشد، ولی هدف همه خادمان یکی است؛ خدمت به زائران اهلبیت (ع).
در پایان اگر بخواهید پیشنهادی برای تقویت ارتباط میان خادمان و دو ملت ایران و عراق ارائه دهید، چه میگویید؟
باید ارتباط میان خادمان و آستانهای مقدس بیشتر شود و برنامههای مشترک توسعه پیدا کند. خادمان امام رضا (ع) و امام حسین (ع) میتوانند از تجربههای یکدیگر استفاده کنند. همین خدمت مشترک، خودش یکزبان مشترک است و میتواند پیوند میان مردم ایران و عراق را عمیقتر کند. خادمان امام رضا (ع) نیز با رفتار و خدمت خود میتوانند الگویی برای دیگر خادمان باشند.
تلویزیون اینترنتی آستان نیوز