دلدادگی به پیامبر (ص) سرچشمه بندگی خداست

چرا در مسیر آشنایی با دین، انس با شخص پیامبر اکرم (ص) نقش کلیدی و گام نخست در ارتباط قلبی با معارف الهی دارد؟

جایگاه توحید در عقاید ما کاملاً مشخص و روشن است؛ اما سخن ما درباره نحوه ورود دل انسان به عالم دین است. نخستین قدم عاطفی برای ارتباط با دین، شناخت شخص شخیص و نازنین پیامبر اعظم (ص) است. ما ابتدا باید باور کنیم این آقایی که می‌خواهد از خدا برای ما بگوید، چقدر انسان راستگو، شریف و قابل اعتمادی است. اگر انسان به شخصیت پیامبر (ص) جذب شود، ارتباط قلبی و عاشقانه‌اش با دین برقرار می‌شود. پیش از مواجهه خشک با احکام، ما نیازمند انس با خود پیامبر (ص) هستیم؛ چنان‌که قرآن کریم می‌فرماید: «لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ» (سوره احزاب، آیه ۲۱). انسان با شخصیت‌ها ارتباط برقرار می‌کند و پیامبر (ص)، والاترین الگوی بشریت است.

شخصیت فردی و منش اخلاقی پیامبر اکرم (ص) در دوران پیش از بعثت، چگونه دل‌های مردم مکه را تسخیر کرده بود؟

پیامبر گرامی اسلام (ص) پیش از بعثت، در مکه به عنوان جوانی امین، پاک و مورد اعتماد همگان شناخته می‌شدند. وقتی میان قبیله‌های مختلف اختلاف شدیدی بر سر نصب حجرالأسود به وجود آمد، همه توافق کردند که حکم هر کس از در وارد شود بپذیرند. وقتی ایشان آمدند، همه با فریاد گفتند که محمد امین آمد و هرچه بگوید قبول داریم. ایشان با تدبیری بی‌نظیر اختلاف را حل کردند. جوانان مکه ایشان را دوست داشتند. خلوت‌های ایشان در غار حرا نیز از جنس راز و نیاز خالصانه با خدا بود. مردم می‌دیدند او با همه فرق دارد، اما در عین حال با خلق خدا مهربان، خوش‌رو و سهل‌المحاوره است.

ارتباط عاطفی و قلبی با پیامبر اکرم (ص)، چگونه اجرای تکالیف دینی و معنوی را برای انسان شیرین و آسان می‌سازد؟

استدلال عقلی برای پذیرش دین لازم است، اما کافی نیست. جوانی که اصول دین را فقط به صورت فرمول‌های ذهنی خوانده، شاید خدا را با استدلال پذیرفته باشد، اما به آن عشق نمی‌ورزد. خدا زیباترین، خوش‌اخلاق‌ترین و خوش‌صفاترین انسان تاریخ را برگزید تا سفیر او باشد. اگر ما سیره نبوی را پیش از مباحث خشک دینی به نسل جوان معرفی کنیم، دینداری شیرین می‌شود. وقتی انسان می‌شنود که پیامبر (ص) رکوع و سجده‌های عاشقانه‌ای داشتند، حال عبادتش تغییر می‌کند. جوانی که به یک الگوی جذاب و بی‌نظیر دل ببندد، به راحتی به سمت بندگی کشیده می‌شود.

جایگاه والای پیامبر اکرم (ص) در کلام نورانی امیرالمؤمنین (ع) و معصومان (ع) چگونه تبیین شده است؟

برای این پاسخ باید به نهج‌البلاغه مراجعه کنید. امیرالمؤمنین (ع) در نامه ۳۱ به امام حسن مجتبی (ع)، وقتی می‌خواهند جوان را با خدا آشنا کنند، نخست از شخص پیامبر (ص) سخن می‌گویند. حضرت می‌فرمایند پیامبر (ص) را الگوی خود قرار بده و به او افتخار کن، چون هیچ‌کس به اندازه او از خدا خبر نیاورده است. جامعه شیعی ما به دلیل مظلومیت‌ها و حوادث تاریخ، بیشتر از غریبی فاطمه زهرا (س)، امام حسین (ع) و امام زمان (ع) گفته است؛ در حالی که همگی این بزرگان فدایی یک تار موی پیامبر (ص) هستند. خود ائمه اطهر (ع) مقام خود را در سایه بندگی پیامبر (ص) تعریف کرده‌اند.

چرا ذکر نام مبارک و صلوات بر پیامبر اکرم (ص) تا این اندازه در عبادات، ادعیه و نماز‌های ما جایگاه کلیدی دارد؟

شگفت‌انگیز است که خداوند در دین خود چقدر به پیامبرش وفادار است. شما در حال مناجات با خدا هستید، اما در تشهد نماز باید نام پیامبر (ص) را ببرید. حتی اگر در نماز اشتباهی رخ دهد و سجده سهو واجب شود، ذکر مستحب آن فرستادن صلوات بر پیامبر (ص) و آل اوست؛ یعنی برای جبران خطای نماز، به آستان پیامبر (ص) پناه می‌بریم. در دعا‌ها نیز سفارش شده است که پیش و پس از خواسته‌های خود صلوات بفرستید تا دعایتان مستجاب شود. دین ما دو بخش دارد؛ بخشی در قرآن کریم آمده و بخش عظیمی از آداب و احکام از زبان مبارک پیامبر (ص) به ما رسیده است؛ چنان‌که قرآن می‌فرماید: «وَمَا یَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْیٌ یُوحَى» (سوره نجم، آیات ۳ و ۴).

در این روز فرخنده، چگونه می‌توانیم این پیوند عاطفی و معرفتی با پیامبر اکرم (ص) و امام صادق (ع) را در سراسر زندگی جاری سازیم؟

اخلاق پیامبر (ص) آکنده از لطافت، لبخند و محبت بود. ایشان بسیار ساده می‌نشستند و با مردم گفت‌و‌گو می‌کردند. اصحاب می‌گفتند وقتی پیامبر (ص) در جمع ما می‌نشست، از دنیا و آخرت سخن می‌گفتیم و ایشان با نهایت محبت همراهی می‌کردند. امروز در سالروز میلاد پیامبر رحمت (ص) و امام صادق (ع)، بهترین فرصت است که کتاب‌های سیره نبوی مانند سنن النبی را باز کنیم، قصه زندگی و مهربانی‌های پیامبر (ص) را به نسل جوان بگوییم و دل‌های خود را با ابراز عاطفه و صلوات بلند، به این خورشید بی‌بایان رحمت متصل کنیم تا قساوت‌ها و کینه‌ها از دل‌ها رخت بربندد.