دشمن با برجسته‌سازی اختلافات مذهبی، انسجام جامعه اسلامی را هدف گرفته است

به گزارش آستان نیوز، ویژه‌برنامه نقشه دشمن، به مناسبت هفته وحدت شامگاه دوشنبه ۱۰ شهریورماه با حضور دکتر علی غلامی، پژوهشگر مسائل بین‌الملل، در دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع) برگزار شد و در این برنامه، ابعاد مختلف وحدت اسلامی، ظرفیت‌های مشترک مسلمانان و شیوه‌های دشمن برای ایجاد شکاف و تضعیف انسجام جامعه، مورد بررسی قرار گرفت.

وحدت، ناظر به مسئولیت امروز جامعه اسلامی

دکتر علی غلامی در این مراسم، با تأکید بر ضرورت نگاه صحیح به مسئله وحدت، اظهار کرد: آنچه امروز اهمیت دارد، شناخت شرایط موجود و تشخیص وظیفه جامعه اسلامی در برابر تهدید‌های مشترک است و نباید با بازخوانی اختلافات تاریخی، زمینه دشمنی میان مسلمانان در زمان حاضر را فراهم کرد.

وی افزود: اختلافات تاریخی باید در جایگاه تاریخی خود بررسی شوند و نمی‌توان با تکرار این اختلافات، واقعیت‌های امروز جامعه اسلامی را نادیده گرفت. وظیفه ما این است که بدانیم در شرایط کنونی در برابر چه تهدیدی قرار داریم و چگونه باید به آن واکنش نشان دهیم.

این پژوهشگر مسائل بین‌الملل با اشاره به مفهوم وحدت در قرآن کریم بیان کرد: دعوت قرآن به چنگ‌زدن به ریسمان الهی و پرهیز از تفرقه، یک دعوت اجتماعی است و تحقق آن نیازمند مسئولیت‌پذیری تک‌تک افراد جامعه اسلامی است.

غلامی ادامه داد: یکی از آسیب‌های موجود این است که اختلاف‌نظر را به نزاع تبدیل می‌کنیم؛ درحالی‌که گفت‌و‌گو از شنیدن و فهم سخن طرف مقابل آغاز می‌شود و اگر به‌جای شنیدن، از ابتدا به دنبال یافتن اشکال و تناقض باشیم، اختلاف فکری به درگیری تبدیل خواهد شد.

اشتراکات مسلمانان، ظرفیتی فراتر از اختلافات

وی با تأکید بر گستردگی اشتراکات میان مسلمانان اظهار کرد: شیعه و اهل‌سنت در توحید، نبوت، قرآن، قبله، پیامبر اکرم (ص) و بسیاری از مبانی دینی اشتراک دارند و حتی در بسیاری از مسائل اجتماعی و منافع ملی نیز در یک جبهه قرار می‌گیرند؛ بنابراین نباید اختلافات محدود، این حجم از اشتراکات را تحت‌الشعاع قرار دهد.

غلامی با اشاره به تجربه حضور خود در مناطق سنی‌نشین کشور افزود: بخشی از تصورات ما درباره اهل‌سنت، محصول نبود شناخت و ارتباط مستقیم است. در بسیاری از این مناطق، محبت و ارادت به اهل‌بیت (ع) وجود دارد و نمی‌توان همه پیروان یک مذهب را با یک برداشت و قضاوت یکسان ارزیابی کرد.

وی با بیان اینکه وحدت باید در رفتار اجتماعی نیز نمود داشته باشد، گفت: پیامبر اکرم (ص) در دعوت پیروان ادیان الهی، سخن خود را از نقاط مشترک آغاز می‌کرد و بر توحید و نفی سلطه انسان بر انسان تأکید داشت؛ این شیوه می‌تواند الگویی برای تعامل امروز مسلمانان باشد.

رفتار‌های افراطی؛ خوراک تبلیغاتی دشمن

این پژوهشگر مسائل بین‌الملل با انتقاد از رفتار‌هایی که به اختلافات مذهبی دامن می‌زنند، اظهار کرد: هر اقدامی که با نیت دفاع از دین انجام شود، اگر نتیجه آن ارائه تصویری خشن و نادرست از اسلام باشد، نمی‌تواند اقدامی مطلوب تلقی شود.

غلامی افزود: رفتار‌های ما تنها در محدوده یک جمع باقی نمی‌ماند و ممکن است در فضای رسانه‌ای به تصویری جهانی از اسلام تبدیل شود؛ بنابراین باید نسبت به پیامد‌های اجتماعی و رسانه‌ای رفتار خودآگاه باشیم و اجازه ندهیم اقدامات افراطی به ابزار تبلیغاتی دشمن تبدیل شود.

وی با اشاره به آموزه‌های قرآن درباره پرهیز از توهین به مقدسات دیگران، بیان کرد: قرآن حتی درباره مشرکان نیز از رفتاری که زمینه توهین متقابل را فراهم کند، نهی کرده است؛ بنابراین در روابط میان مسلمانان که اشتراکات بسیار گسترده‌ای دارند، رعایت حرمت مقدسات یکدیگر اهمیت بیشتری دارد.

غلامی، ادامه داد: دشمن در مرحله‌ای تلاش می‌کند اختلافات مذهبی را برجسته کند و در مرحله‌ای دیگر، از جریان‌های افراطی برای ارائه تصویری خشن از اسلام بهره می‌گیرد؛ در چنین شرایطی، نباید با رفتار‌های نسنجیده، در زمین دشمن بازی کنیم.

وحدت، در میدان عمل معنا پیدا می‌کند

وی با اشاره به نمونه‌هایی از رفتار وحدت‌پور در کشور گفت: در جریان سفر رهبرشید انقلاب به کردستان، علمای اهل‌سنت درخواست کردند در مناطقی که اکثریت جمعیت را اهل‌سنت تشکیل می‌دهند، اذان اهل‌سنت از رسانه‌های محلی پخش شود و این درخواست، مورد موافقت قرار گرفت.

این پژوهشگر مسائل بین‌الملل، افزود: نمونه دیگر را می‌توان در مقابله با داعش در عراق مشاهده کرد؛ در آن مقطع، این حساسیت وجود داشت که مقابله با داعش به درگیری شیعه و سنی تبدیل نشود و به همین دلیل، حتی در استفاده از ظرفیت‌های نظامی نیز، این ملاحظه موردتوجه قرار گرفت.

غلامی با اشاره به نقش آیت‌الله سیستانی در مقابله با داعش ادامه داد: در این حرکت، شیعیان، اهل‌سنت و حتی برخی مسیحیان در کنار یکدیگر قرار گرفتند و این تجربه نشان داد که تهدید مشترک می‌تواند زمینه همگرایی میان پیروان ادیان و مذاهب مختلف را، فراهم کند.

دشمن، روی شکاف‌های اجتماعی سرمایه‌گذاری می‌کند

غلامی با تأکید بر اینکه دشمن نقاط ضعف جامعه را به‌دقت شناسایی می‌کند، اظهار کرد: دشمن معمولاً یک گام جلوتر به نقاط ضعف جامعه نگاه می‌کند و می‌داند که ایجاد شکاف میان مردم می‌تواند قدرت یک جامعه را کاهش دهد.

وی با اشاره به جنگ اخیر و نقش انسجام مردم در ناکامی محاسبات دشمن افزود: دشمن تصور می‌کرد با ایجاد فشار و حمله، صفوف مردم از یکدیگر جدا می‌شود؛ اما این اتفاق رخ نداد و وحدت مردم، محاسبات آنها را تغییر داد.

این پژوهشگر مسائل بین‌الملل تصریح کرد: اگر با وحدت حرکت کنیم، از تهدید‌ها عبور خواهیم کرد و اگر اختلافات را به نقطه‌ای برسانیم که انسجام جامعه را از بین ببرد، هم در برابر دشمن آسیب می‌بینیم و هم در عرصه دینی و اجتماعی هزینه خواهیم داد.

غلامی با اشاره به نقش نخبگان در حفظ انسجام جامعه گفت: یکی از خطر‌ها این است که برخی نخبگان با نوع ادبیات و موضع‌گیری خود، به‌جای تقویت امید و انسجام، بر اختلافات و ضعف‌ها تأکید کنند. هر سخن و رفتاری که انسجام جامعه را تضعیف کند، باید بادقت و مسئولیت‌پذیری بیشتری موردتوجه قرار گیرد.

محبت به اهل‌بیت (ع) بدون توهین به مقدسات

وی با اشاره به مناسبت‌های مذهبی و ضرورت رعایت حرمت پیروان مذاهب اسلامی اظهار کرد: محبت به اهل‌بیت (ع) نباید بهانه‌ای برای توهین به مقدسات دیگران شود. باید میان باور قلبی، مباحث علمی و رفتار اجتماعی تفاوت قائل شویم و از اقداماتی که موجب تحریک و ایجاد شکاف میان مسلمانان می‌شود، پرهیز کنیم.

غلامی با اشاره به آموزه‌های اهل‌بیت (ع) در زمینه تعامل با اهل‌سنت گفت: در روایات متعددی بر ارتباط با اهل‌سنت، عیادت از بیماران آنان و حضور در تشییع‌جنازه‌هایشان تأکید شده است و این آموزه‌ها نشان می‌دهد که حفظ ارتباط و برادری اسلامی، بخشی از سیره اهل‌بیت (ع) است.

تقدیر از خانواده شهید رئیسی

در بخش پایانی این مراسم، دکتر غلامی با اشاره به ارتباط و همکاری چندین‌ساله خود با شهید آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی، از روحیه خدمتگزاری و دغدغه‌مندی ویژه وی نسبت به مسائل مردم، یادکرد.

وی گفت: در سال‌های همکاری با شهید رئیسی، پیگیری مستمر امور و دغدغه جدی ایشان برای حل مسائل مردم برای من برجسته بود؛ اگر موضوعی را برای خدمت به مردم مهم می‌دانست، تا رسیدن به نتیجه آن را رها نمی‌کرد.

غلامی با اشاره به تواضع و روحیه خدمتگزاری شهید رئیسی افزود: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آن شهید، دلسوزی و اهتمام جدی برای خدمت به مردم بود و امیدوارم خداوند ایشان را در جوار پیامبر اکرم (ص) و اهل‌بیت (ع) محشور کند.

در ادامه، به مناسبت هفته دولت و هفته وحدت از خانواده شهید آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی تقدیر و تابلوی یادبود به ایشان اهدا شد.

گفتنی است، پس از سخنرانی و آیین تقدیر نیز به مناسبت میلاد پیامبر اکرم (ص) و امام جعفر صادق (ع)، برنامه مولودی‌خوانی برگزار شد و حاضران در فضایی شاد و معنوی، این مناسبت فرخنده را گرامی داشتند.