از بوی چوب تا افتخار خدمت در حرم؛ ۱۹ سال همراهی با آرایه‌های معماری رضوی

به گزارش آستان‌نیوز، سرپرست بخش چوب شرکت آرایه‌های معماری رضوی با اشاره به ۱۹ سال فعالیت در این مجموعه گفت: علاقه‌ای که از کودکی به چوب داشتم، امروز به افتخار مشارکت در اجرای آثار ماندگار معماری اسلامی-ایرانی در حرم مطهر رضوی تبدیل شده است.

جواد ظریفیان، از جمله کارکنانی است که نزدیک به دو دهه از فعالیت حرفه‌ای خود را در مسیر تولید و اجرای آثار چوبی سپری کرده است.

ظریفیان، معتقد است این فعالیت فراتر از یک شغل معمولی، یک مسیر اعتقادی است که با دانش، مهارت و تعهد، به بهره‌وری در این مجموعه منجر شده است.

از این رو به شرکت آرایه‌های معماری رضوی رفتیم تا از نزدیک به گفت‌و‌گو با سرپرست چوب این شرکت بپردازیم:

آقای ظریفیان، از روز‌های نخست ورودتان به این مجموعه و حال و هوای آن زمان بگویید.

اولین روزی که وارد کارخانه شدیم، همه همکاران کنار هم صلوات خاصه می‌خواندند. این فضا از همان ابتدا برای من حس متفاوتی داشت و نشان می‌داد فعالیت در این مجموعه، تنها یک کار معمولی نیست. علاقه من به کار با چوب از کودکی شکل گرفت. بوی چوب، جنس آن و قابلیت‌هایی که برای ساخت و خلق آثار مختلف دارد، همیشه برایم جذاب بود؛ به همین دلیل، در دوره دبیرستان نیز رشته‌های فنی مرتبط با صنایع چوب را انتخاب کردم و اکنون دارای مدرک فوق‌دیپلم صنایع چوب هستم.

در این ۱۹ سال، شاهد چه تحولاتی در فرایند تولید بوده‌اید؟

جابه‌جایی محل شرکت و توسعه روش‌های تولید از مهم‌ترین تغییرات سال‌های فعالیت من بوده است. در سال‌های گذشته، بخشی از فرایند‌های ساخت به‌صورت دستی انجام می‌شد؛ اما به‌تدریج با توسعه تجهیزات و ماشین‌آلات، بسیاری از کار‌ها با دقت و سرعت بیشتری به روش ماشینی انجام می‌شود. البته فناوری جای تجربه را نمی‌گیرد. در کار چوب، باید شناخت دقیقی از جنس چوب، نوع برش، نحوه شکل‌دهی و قابلیت تبدیل یک فرایند دستی به فرایند ماشینی وجود داشته باشد تا کیفیت نهایی کار حفظ شود.

روند تولید در بخش چوب چگونه است؛ از زمانی که پروژه‌ای ابلاغ می‌شود تا نصب، چه مراحلی طی می‌شود؟

فعالیت در بخش چوب کاملاً گروهی است. پس از ابلاغ یک پروژه، نقشه‌ها، ابعاد، جزئیات و روش اجرا بررسی می‌شود. سپس چوب یا الوار موردنیاز با توجه به مشخصات فنی از انبار دریافت و وارد خط تولید می‌شود. برش‌های اولیه و ثانویه، شکل‌دهی، کلاف‌سازی، مونتاژ و آماده‌سازی برای رنگ، مراحلی است که یک محصول چوبی پیش از نصب طی می‌کند. در نهایت نیز محصول آماده برای رنگ‌آمیزی و اجرای نهایی تحویل می‌شود.

یکی از مباحث مهم، بحث اقلیم و کیفیت چوب است؛ این موضوع چقدر در پروژه‌های شما لحاظ می‌شود؟

مهم‌ترین عامل در کیفیت محصولات چوبی، تناسب نوع چوب با محیط بهره‌برداری است. چوب فقط یک متریال نیست؛ ماده‌ای زنده است که نسبت به رطوبت و شرایط پیرامونی واکنش نشان می‌دهد. اگر میزان رطوبت چوب با رطوبت محیط سازگاری نداشته باشد، احتمال ترک‌خوردگی، پیچیدگی، شکستگی یا کپک‌زدگی افزایش می‌یابد. برای مثال، چوبی که برای محیط خشک مشهد آماده شده، ممکن است در اقلیمی با رطوبت بالاتر دچار تنش شود. به همین دلیل، مواردی، چون رطوبت، وزن مخصوص، مقاومت در برابر فشار، سایش و حشرات، و یکنواختی بافت پیش از ورود چوب به خط تولید کاملاً کنترل می‌شود.

اجرای مقرنس‌های چوبی به عنوان یک فرم معماری اسلامی، چه تفاوت‌هایی با سایر کار‌ها دارد؟

اجرای سقف‌ها و مقرنس‌های چوبی از چالش‌برانگیزترین تجربه‌های حرفه‌ای ماست. اجرای در و چهارچوب با وجود ظرافت و حساسیت، تجربه‌ای تکرارپذیر است؛ اما ساخت سقف با ابعاد گسترده و فرم‌های معماری اسلامی مسئله‌ای متفاوت است. در اجرای مقرنس چوبی، با سطح صاف روبه‌رو نیستیم و هر قطعه، زاویه، فرم و روش نصب ویژه خود را دارد. اجرای آن با چوب، به طراحی دقیق، آزمون‌های متعدد، تجربه اجرایی و استفاده درست از ماشین‌آلات نیاز دارد.

بهترین خاطره کاری خود در جوار مضجع شریف رضوی را تعریف کنید

بهترین خاطره، فعالیت گروهی در جوار مضجع شریف امام رضا (ع) بود؛ جایی که چند روز مشغول اجرای دیوار‌های جداکننده مسیر زائران بودیم. کار فشرده و دشوار بود، اما همه همکاران فارغ از مسئولیت‌های اداری کنار هم کار می‌کردند و این همدلی خستگی را از بین می‌برد. خدمت در حرم برای من با باور گره خورده است؛ وقتی اذن دخول می‌خوانیم باید به جایگاه خود توجه، داشته باشیم.

به عنوان پرسش پایانی، چشم‌انداز و افق پیش روی این مجموعه را چگونه ترسیم می‌کنید؟

آینده این مجموعه روشن است؛ شرکت آرایه‌های معماری رضوی ظرفیت آن را دارد که به قطبی برجسته در تولید و اجرای آثار هنری، به‌ویژه در حوزه چوب و معماری اسلامی-ایرانی، تبدیل شود. آرزو داریم توانمندی‌های این مجموعه در معرفی هنر ایرانی، اسلامی و شیعی، تنها به چند پروژه محدود نشود و در دیگر اماکن و کشور‌های اسلامی نیز به کار گرفته شود؛ به‌گونه‌ای که نام آرایه‌های معماری رضوی یادآور کیفیت، هنر و توان اجرای آثار فاخر معماری اسلامی باشد.

گفتنی است، جواد ظریفیان، سرپرست بخش چوب شرکت آرایه‌های معماری رضوی، با بیش از ۱۹ سال سابقه فعالیت مستمر در این مجموعه، نقشی کلیدی در حفظ و ارتقای استاندارد‌های فنی و هنری اجرای مصنوعات چوبی در اماکن متبرکه رضوی، ایفا کرده است.