توجه به نخبگان و استفاده از توان علمی آنان برای حل مسائل، در جریان حضور این مدالآوران در آستان قدس رضوی مورد توجه قرار گرفت. آنها در کنار دیدار با تولیت آستان قدس رضوی، از بخشهایی از مراکز علمی و آموزشی و ظرفیتهای فناوری و رسانهای آستان بازدید کردند و با بخشی از فعالیتهای این مجموعه آشنا شدند.
محمدرضا درویشی، دانشآموز پایه دوازدهم از تربتحیدریه و دارنده مدال برنز جهانی هوش مصنوعی، بخش کاربردی فعالیتهای فناورانه آستان قدس را یکی از جذابترین بخشهای بازدید خود عنوان کرد.
او گفت: «بخشی که اتفاقاً برای من جذابتر بود، بخش کاربردی آن بود. ما در حال مطالعه هستیم و بخش زیادی از آن نظری و خلاقانه است، اما علاقهمند بودیم بدانیم این دانش در عمل چه میشود. تا زمانی که کاربرد عملی آن را ندانیم، آن علم فقط یک بازی و سرگرمی است و جذابیت این بخش، کاربرد عملی آن بود که مشاهده کردیم.»
درویشی درباره امکان پیوند هوش مصنوعی با فضای معنوی زیارت نیز به استفاده از دستیارهای هوشمند اشاره کرد؛ بهگونهای که زائر بتواند از طریق یک دستیار هوش مصنوعی در اپلیکیشن، درباره حرم مطهر، امام رضا (ع)، مسائل معنوی، نحوه سفر و مسیرهای مختلف اطلاعات دریافت کند.
او درباره تصویری که پیش از این سفر از فعالیتهای آستان قدس داشت نیز گفت: «پیش از این نمیدانستم آستان قدس در بخشی غیر از معنویات و علم نیز فعالیت دارد» و حالا با ظرفیتهای آستان در این حوزهها آشنا شدم برایش قابل توجه بود.
درویشی ظرفیت آستان قدس را از نظر نیروی انسانی، مالی و حتی معنوی بالا دانست و گفت: با جذب نیروهای بیشتر و محول کردن پروژه به آنها، میتوان در مسیر حل مشکلات مردم نیز گام برداشت.
او درباره دیدار با تولیت آستان قدس رضوی گفت: «ما متوجه شدیم که به ما اهمیت میدهد و خود تولیت نیز به ما توجه دارد و برای ما اهمیت قائل هست و اینکه ما تنها نیستیم، برای ما بسیار مهم بود.»
محمدامین نظمپرست، دارنده مدال نقره مسابقات جهانی هوش مصنوعی، نیز ظرفیتهای علمی و فناوری آستان قدس را قابل توجه دانست.
او گفت: «آستان قدس هم از نظر فناوری و هم از نظر علمی، ظرفیتهای بسیار خوبی دارد و با استفاده از افراد متخصص، میتوان از این ظرفیتها استفاده کرد و بسیاری از مشکلات خود آستان و کشور را حل کرد.»
نظمپرست در پاسخ به چگونگی پیوند فناوری با عواطف زیارت، بر محدودیت هوش مصنوعی در انتقال کامل عواطف انسانی تأکید کرد و گفت: در این زمینه همچنان بهتر است از نیروی انسانی استفاده شود تا حس خوب و عاطفه موجود در فضای زیارت، منتقل شود.
او همچنین گفت: پس از بازدید از دانشگاه امام رضا (ع) و بخش فناوری آستان قدس، مشخص شد که این مجموعه پروژههایی در سطح کشور و با سطح بالایی انجام داده است.
این مدالآور جهانی، زیرساخت موجود در آستان قدس را ظرفیتی ارزشمند برای ساخت و توسعه مدلهای هوش مصنوعی دانست و گفت: این زیرساخت میتوانداجرای پروژههای هوش مصنوعی در سطح کشور را آسانتر کند.
مانی منجیپور، دارنده مدال برنز جهانی المپیاد هوش مصنوعی، نیز بخش کاربردی فعالیتهای آستان قدس را از نکات قابل توجه این بازدید بیان کرد و افزود: «مخصوصاً در حوزههای کاربردی هوش مصنوعی، بسیار خبره هستند و تلاش میکنند که هم در حرم، هم در بخشهای دیگر آستان قدس و هم برای حل مشکلات ملی و کشوری، از ظرفیتهای هوش مصنوعی کشور استفاده کنند.»
منجیپور همچنین تلاش برای ایجاد ارتباطات علمی با هدف عبور از محدودیتهای سختافزاری را از نکات جالب این بازدید عنوان کرد.
او درباره پیوند فناوری با تجربه زیارت نیز تأکید کرد: هوش مصنوعی میتواند برخی خدمات را تسهیل کند، اما نباید جایگزین بخش انسانی و معنوی زیارت شود؛ چراکه برخی بخشهای انسانی و ارتباط عاطفی را نمیتوان با مدلهای هوش مصنوعی جایگزین کرد.
منجیپور پیش از این سفر تصور میکرد فعالیتهای آستان قدس رضوی بیشتر به حوزه حرم محدود میشود، اما در جریان بازدید متوجه شد که پروژههایی برای مسائل و مشکلات کشور نیز در این مجموعه دنبال میشود.
او تأمین سختافزارهای مورد نیاز برای آموزش و استفاده از مدلهای هوش مصنوعی را یکی از زمینههای حمایت از نخبگان خواند و گفت: افزایش این حمایتها میتواند کمک کننده باشد.
منجیپور درباره تجربه حضور در آستان قدس نیز گفت: «تجربهای که در آستان قدس داشتیم، جدید و خوب بود» و ابراز امیدواری کرداین مجموعه در مسیری که برای بهبود برنامهریزی و حل مشکلات کشور دنبال میکند، ادامه دهد.
سه مدالآور جهانی هوش مصنوعی، اگرچه از سه زاویه متفاوت به ظرفیتهای آستان قدس رضوی نگاه کردند، در یک نقطه اشتراک داشتند؛ آن هم استفاده از ظرفیت علمی و زیرساختی آستان قدس برای ارتباط بیشتر با جامعه نخبگانی و بهرهگیری از توان متخصصان در مسیر حل مسائل.
در نگاه این نخبگان، فناوری میتواند در خدمت تسهیل امور و ارتقای خدمات قرار گیرد، اما در حوزه زیارت، جایگزین وجه انسانی و عاطفی آن نمیشود؛ رویکردی که میتواند مسیر استفاده از هوش مصنوعی در آستان قدس رضوی را در کنار حفظ ارتباط انسانی و معنوی، دنبال کند.
تلویزیون اینترنتی آستان نیوز