سینمای خراسان به بازار، زیرساخت و انسجام حرفه‌ای نیاز دارد

به گزارش آستان نیوز، سومین جلسه انجمن «عصر سینما» با محور «۴۷ سال تجربه، خاطرات، چالش‌ها و ظرفیت‌های سینمای خراسان»، یکشنبه ۱۲ مهرماه در مؤسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی، برگزار شد.

سید مهدی رضازاده در این نشست، با مرور بخشی از مسیر حرفه‌ای خود از تئاتر تا دستیاری، برنامه‌ریزی و کارگردانی در سینما، به تجربه همکاری و مراوده با چهره‌هایی، چون علی رفیعی، ناصر تقوایی، بهرام بیضایی و دیگر سینماگران اشاره کرد و بخشی از تحولات سینمای ایران را از منظر تجربه شخصی خود، روایت کرد.

سینمای خراسان بیش از ساخت فیلم به یک جریان حرفه‌ای نیاز دارد

رضازاده، بخش مهمی از سخنان خود را به آسیب‌شناسی سینمای خراسان اختصاص داد و گفت: در مقطعی، مجموعه‌ای از نیرو‌های سینمایی خراسان توانسته بودند در کنار یکدیگر جریان منسجمی شکل دهند و حتی بدون حرکت به سمت تهران، در سطح ملی دیده شوند؛ اما این انسجام در ادامه، آسیب دید.

وی یکی از مشکلات این مسیر را ازهم‌گسیختگی میان نیرو‌های سینمایی و حرکت‌های فردی دانست و تأکید کرد: سینمای خراسان برای بازگشت به موقعیت حرفه‌ای خود، بیش از هر چیز به شکل‌گیری دوباره یک مجموعه منسجم و همراه نیاز دارد.

این فیلمساز با اشاره به ظرفیت نیروی انسانی در مشهد افزود: استعداد‌های فراوانی در میان فیلمسازان جوان خراسان وجود دارد و بسیاری از آنان با امکانات محدود، آثاری خلاقانه تولید می‌کنند؛ مسئله این است که باید شرایطی فراهم شود تا این نیرو‌ها برای ادامه مسیر حرفه‌ای ناچار به مهاجرت نباشند.

مسئله فقط تولید نیست؛ فیلم باید به مخاطب برسد

رضازاده پخش و بازار را از مسائل اساسی سینما دانست و اظهار کرد: ساخت فیلم به‌تنهایی مسئله را حل نمی‌کند؛ فیلم باید امکان دیده‌شدن و رسیدن به مخاطب را پیدا کند.

وی با انتقاد از محدودکردن هدف فیلم‌سازی به حضور در جشنواره‌ها گفت: سینما برای مردم ساخته می‌شود و فیلمساز باید بتواند قصه‌ای تعریف کند که مخاطب با آن ارتباط برقرار کند و از تماشای آن لذت ببرد.

رضازاده با تأکید بر امکان جمع میان کیفیت هنری و جذابیت عمومی تصریح کرد: بهترین آثار تاریخ سینما توانسته‌اند این دو وجه را کنار هم قرار دهند و نباید چنین تصور کرد که اثر هنری الزاماً باید از مخاطب عمومی فاصله داشته باشد.

وی همچنین به تغییر الگوی مصرف رسانه‌ای و گسترش محتوای کوتاه در شبکه‌های اجتماعی اشاره کرد و گفت: فیلمساز امروز با مخاطبی مواجه است که شیوه تماشا و میزان تمرکزش تغییر کرده است؛ ازاین‌رو، اثر سینمایی باید آن‌قدر قدرتمند باشد که بتواند مخاطب را همراه خود نگه دارد.

سینما بدون اقتصاد پایدار رشد نمی‌کند

این کارگردان یکی دیگر از مشکلات تولید سینمایی را نبود الگوی اقتصادی پایدار دانست و تأکید کرد: اگر چند فیلمساز بتوانند در برابر چشم دیگران به موفقیت واقعی در بازار برسند، انگیزه و مسیر برای ورود نیرو‌های تازه نیز ایجاد خواهد شد.

رضازاده با اشاره به تجربه خود در تولید آثار مذهبی گفت: توصیه به ساخت آثار دینی یا فرهنگی، بدون فراهم‌کردن امکان عرضه، بازگشت سرمایه و ادامه فعالیت حرفه‌ای فیلمساز، نمی‌تواند به شکل‌گیری یک جریان پایدار منجر شود.

وی افزود: وقتی یک فیلمساز ببیند تولید یک اثر فرهنگی یا مذهبی می‌تواند علاوه بر اثرگذاری فرهنگی، امکان ادامه فعالیت حرفه‌ای او را نیز فراهم کند، طبیعی است که انگیزه بیشتری برای ورود به این حوزه خواهد داشت.

پیشنهاد ایجاد زیرساخت دائمی برای تولید آثار رضوی

رضازاده در بخش دیگری از این نشست، مشهد را دارای ظرفیت ویژه‌ای برای تولید آثار تاریخی و رضوی دانست و پیشنهاد کرد زیرساخت‌های دائمی برای تولید چنین آثاری ایجاد شود.

وی با بیان این‌که فیلم‌برداری در حرم مطهر رضوی نباید موجب اختلال در امر زیارت شود، گفت: می‌توان دکور‌های سینمایی متناسب با دوره‌های تاریخی مختلف حرم مطهر رضوی ایجاد کرد تا فیلمسازان امکان تولید آثار تاریخی و مذهبی را بدون ایجاد محدودیت برای زائران داشته باشند.

این فیلمساز همچنین ایجاد یک استودیوی حرفه‌ای برای خدمات پساتولید سینمایی در مشهد را از نیاز‌های زیرساختی این حوزه عنوان کرد و گفت: وجود چنین ظرفیت‌هایی می‌تواند بخشی از نیاز فیلمسازان مشهد و حتی تولیدات خارج از استان را، پوشش دهد.

فیلمساز باید مردم و جهان خودش را بشناسد

رضازاده در پاسخ به پرسشی درباره دستیابی فیلمساز به جهان شخصی نیز گفت: جهان شخصی صرفاً بامطالعه به وجود نمی‌آید و بخشی از آن به استعداد، دغدغه‌ها و نوع نگاه هر فرد به زندگی بازمی‌گردد.

وی ادمه داد: فیلمساز در کنار شناخت خود باید جهان آدم‌ها را نیز بشناسد و بتواند با مردم ارتباط برقرار کند. صداقت فیلمساز با خودش و شناخت زندگی و آدم‌های پیرامونش می‌تواند زمینه شکل‌گیری نگاه شخصی او را فراهم کند.

رضازاده در پایان با اشاره به تجربه‌های خود در سال‌های فعالیت حرفه‌ای، یکی از موانع جدی شکوفایی بسیاری از استعداد‌های سینما را دشواری‌های اقتصادی دانست و تأکید کرد: استعداد و دانش سینمایی، بدون فراهم‌شدن امکان استمرار فعالیت حرفه‌ای، لزوماً به تولید آثار مطلوب منجر نخواهد شد.