فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی؛ مرجع پژوهشگران علم دانش‌شناسی

به گزارش آستان نیوز، فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، نخستین فصلنامه علمی - پژوهشی در حوزه علم اطلاعات و دانش‌شناسی در آستان مقدس حضرت رضا (ع) است که به صاحب‌امتیازی سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی به‌صورت الکترونیکی منتشر می‌شود.

تاکنون نیز ۱۱۲ شماره از این نشریه علمی در دسترس دانش‌پژوهان قرار گرفته است. در این میان، نتایج ارزیابی سال ۱۴۰۴ کمیسیون نشریات علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نشان می‌دهد که این فصلنامه برای پنجمین سال متوالی، موفق به کسب «رتبه الف» شده است.

به این بهانه با پریسا خاتمیان‌فر، دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی و مدیر اجرایی فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی به گفت‌و‌گو می‌پردازیم که خلاصه آن را در ادامه، می‌خوانید:

تاریخچه نشر این فصلنامه و چگونگی کسب رتبه‌های علمی آن را شرح دهید.

اولین شماره این نشریه در پاییز ۱۳۷۶ باهدف ارتقای سطح دانش و آگاهی جامعه کتابداری چاپ شد و پس از یک وقفه ۶ماهه که در نیمه دوم سال ۱۳۷۷ برای آن به وجود آمد، به طور منظم منتشر شده است. این نشریه توانست با برخورداری از هیئت تحریریه‌ای فرهیخته و ارائه مقاله‌هایی باکیفیت علمی -پژوهشی، گام‌های مؤثری در راستای دانش‌افزایی مخاطبان خود بردارد؛ چنان‌که پس از انتشار ۱۹ شماره، در زمستان ۱۳۸۱ موفق به کسب درجه «علمی -ترویجی» از سوی کمیسیون بررسی نشریه‌های علمی کشور شد.

در واقع، پس از نشریات کتابداری و فصلنامه کتاب، سومین نشریه‌ای بود که به کسب این درجه نائل شده بود؛ اما این مسیر را با سرعت بیشتری طی کرده بود. نکته مهم‌تر اینجاست که فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی در بهار ۱۳۸۴ موفق به کسب درجه «علمی -پژوهشی» از سوی کمیسیون بررسی نشریه‌های علمی کشور شد و به‌عنوان نخستین نشریه علمی -پژوهشی در حوزه کتابداری و اطلاع‌رسانی شناخته و معرفی شد.

در طول دو دهه، سردبیری این نشریه بر عهده استاد محمدحسین دیانی بود و نتیجه تلاش‌های وی، انتشار ۷۰ شماره شایسته تقدیر است. در حال حاضر، این نشریه به سردبیری سعیدرضایی شریف‌آبادی، استاد گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه الزهرا (س) به انتشار خود، ادامه می‌دهد.

این مجله علمی در چه حوزه‌هایی موضوعی منتشر می‌شود؟

فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، مقاله‌های علمی -پژوهشی و مروری در حوزه‌های علم اطلاعات، مدیریت اطلاعات، کتابخانه و علوم کتابداری، نظام‌ها و خدمات اطلاع‌رسانی، مدیریت دانش، آرشیو و سندداری، نسخه‌شناسی، صنعت چاپ و نشر و مباحث نوین اطلاع‌رسانی را به زبان فارسی، به همراه چکیده انگلیسی، منتشر می‌کند.

البته مقالات قابل‌انتشار در آن باید برگرفته از پژوهش‌های اصیل و معتبر بوده و با ساختار علمی و روان منطبق با شیوه‌نامه نشریه تدوین شده باشند. همچنین محتوا و داده‌ها باید از صحت و اعتبار علمی برخوردار باشد و یافته‌ها مستند و مستدل ارائه شوند.

در ادامه، فرایند داوری مقالات فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی را توضیح دهید.

مقاله‌های ارسالی توسط نویسندگان، در دو مرحله، مورد بررسی قرار می‌گیرد. در مرحله اول، مقاله به لحاظ تناسب موضوعی باهدف و موضوع مجله، سطح علمی و تدوین آن مطابق با شیوه‌نامه مجله توسط سردبیر و اعضای هیئت تحریریه داوری می‌شود. چنانچه مقالات در این مرحله موردتأیید باشند، برای حداقل دو داور ارسال می‌شود.

البته مقالات نیازمند بازنگری برای انجام اصلاحات به نویسنده بازگردانده می‌شود. سپس طی مراحلی، نسخه بازنگری شده به همراه فرم پاسخ به داوران برای انجام داوری تطبیقی، دوباره برای داوران ارسال می‌شود. این فرایند تا تعیین تکلیف نهایی مقاله شامل پذیرش یا عدم‌پذیرش آن، ادامه خواهد داشت. همچنین تمامی مراحل دریافت، بررسی اولیه، داوری (بر مبنای سیاست دو سو ناشناس)، بازنگری، پذیرش و یا رد مقاله، از طریق سامانه فصلنامه انجام می‌شود.

اعضای هیئت تحریریه و داوران این فصلنامه نیز همگی از استادان و اعضای هیئت‌علمی گروه‌های علم اطلاعات و دانش‌شناسی در سطح کشور هستند. دراین‌بین، حمیدرضا جمالی مهموئی، دانشیار علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه چارلز استوارت نیوساوت ولز استرالیا، از جمله اعضای هیئت تحریریه نشریه است.

مجله حاضر چه جایگاهی در میان مجلات علمی حوزه کتابداری و اطلاع‌رسانی کشور دارد؟

این فصلنامه در سامانه نشریات علمی ISC (مؤسسه استنادی و پایش علم‌وفناوری جهان اسلام)، در لیست نشریات هسته حوزه علم اطلاعات و دانش‌شناسی قرار دارد که نشان از کیفیت بالای نشریه از نظر محتوای علمی است.

شاخص‌هایی همچون به‌روز بودن موضوعات پژوهشی، کاربردی‌بودن یافته‌ها، خوانایی و کیفیت علمی، روش‌شناسی دقیق، ارائه فهم‌پذیر داده‌ها، بحث منطقی، استدلال دقیق و شیوه نتیجه‌گیری، همگی در انتخاب نشریات هسته، موردتوجه قرار می‌گیرند.

آستان قدس رضوی چه برنامه‌هایی برای ارتقای این نشریه علمی در آینده دارد؟

دست‌اندرکاران نشریه در حال تلاش و ارتقای فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی از نظر شاخص‌های مدنظر برای نمایه‌سازی در پایگاه استنادی Scopus هستند که یکی از معتبرترین پایگاه‌های استنادی در سطح بین‌الملل محسوب می‌شود. البته در حال حاضر، این نشریه علمی در برخی از پایگاه‌های بین‌المللی و شبکه‌های اجتماعی، نمایه شده است.

افزون بر این، سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی به حضور فعال مدیران اجرایی فصلنامه در رویداد‌های علمی و آموزشی باهدف روزآمدی دانش و مهارت‌های تخصصی آنها، توجه ویژه‌ای دارد که امری ستودنی است.

به چگونگی ارتباط دانش‌پژوهان با فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی نیز اشاره بفرمایید؟

نویسندگان و مخاطبان نشریه می‌توانند همه‌روزه به‌جز دوشنبه‌ها و روز‌های تعطیل، از ساعت ۸ تا ۱۲، با شماره تماس ۰۵۱۳۲۲۳۵۳۳۱ یا شماره‌تلفن ۰۵۱۳۲۲۳۲۰۰۴، داخلی ۳۲۸۳، با دفتر نشریه (مدیر اجرایی) تماس بگیرند. همچنین می‌توانند از طریق ایمیل نشریه به آدرس lis@library.razavi.ir، پرسش‌های خود را مطرح کنند. ارسال مقالات و مشاهده وضعیت جاری مقالات نیز از طریق سامانه به نشانی اینترنتی https://lis.aqr-libjournal.ir، فراهم است.