حوزه‌های علمیه خواهران باید بانوانی عالم، تحلیلگر و جریان‌ساز تربیت کنند

به گزارش آستان نیوز، آیت‌الله احمد مروی در مراسم معارفه مدیر حوزه علمیه خواهران خراسان که در حرم مطهر امام رضا (ع) برگزار شد، با تأکید بر جایگاه بی‌بدیل بانوان در تربیت جامعه و ضرورت ارتقای جایگاه علمی و اجتماعی بانوان طلبه، اظهار کرد: حوزه‌های علمیه خواهران باید متناسب با مأموریت و کارکرد اختصاصی خود، مسیر رشد و بالندگی را طی کنند و با شناسایی استعداد‌های برتر، بانوانی برجسته و صاحب‌نظر در عرصه‌های دینی و اجتماعی پرورش دهند.

وی با اشاره به شکل‌گیری و توسعه حوزه‌های علمیه خواهران پس از پیروزی انقلاب اسلامی، این حرکت را نشان‌دهنده اهتمام جدی امام خمینی (ره) به جایگاه زن و نقش‌آفرینی بانوان در جامعه دانست و افزود: پیش از انقلاب نیز فعالیت‌هایی در این زمینه وجود داشت، اما فراگیر و برخوردار از جایگاه اجتماعی قابل توجه نبود. با اهتمام امام راحل و صدور احکام مسئولیت برای جمعی از بزرگان حوزه، از جمله آیات عظام مشکینی، اردبیلی و فاضل لنکرانی، زمینه شکل‌گیری و توسعه این مجموعه‌ها فراهم شد.

تولیت آستان قدس رضوی با اشاره به استمرار این رویکرد در دوران پس از امام خمینی (ره) تصریح کرد: رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز همواره نسبت به حوزه‌های علمیه خواهران اهتمام و توجه ویژه داشتند و سازوکار‌های مدیریتی و شورایی که در سال‌های اخیر برای این حوزه‌ها شکل گرفت، حاصل همان اندیشه و نگاه راهبردی است.

آیت‌الله مروی با بیان اینکه، مأموریت حوزه‌های علمیه خواهران با حوزه‌های علمیه برادران متفاوت است، خاطرنشان کرد: این تفاوت به معنای برتری یا ضعف یکی نسبت به دیگری نیست؛ هرکدام مأموریتی دارند که دیگری نمی‌تواند جایگزین آن شود. حوزه‌های علمیه خواهران از ظرفیت و نقش ویژه‌ای در تربیت جامعه برخوردارند و تأثیرگذاری آنان در این عرصه بسیار مهم است.

وی با اشاره به نگاه امام خمینی (ره) به جایگاه بانوان در تربیت انسان و جامعه، یادآور شد: تعبیر ماندگار ایشان مبنی بر اینکه «مرد از دامن زن به معراج می‌رود»، بیانگر اعتقاد عمیق به نقش بی‌بدیل زنان در پرورش انسان‌های بزرگ و هدایت جامعه است. تاریخ نیز نمونه‌های متعددی از تأثیرگذاری و قدرت نقش‌آفرینی بانوان را، نشان می‌دهد.

ضرورت تربیت بانوان برجسته و صاحب‌نظر

تولیت آستان قدس رضوی با انتقاد از کم‌رنگ بودن حضور بانوان طلبه در جایگاه‌های علمی، تحلیلی و رسانه‌ای گفت: با وجود تلاش‌های فراوانی که طی دهه‌های گذشته در حوزه‌های علمیه خواهران در شهر‌هایی مانند قم، تهران و مشهد صورت گرفته است، خروجی این تلاش‌ها متناسب با ظرفیت موجود، در عرصه عمومی و به‌ویژه در رسانه‌های پرمخاطب، نمود کافی ندارد.

وی، افزود: انتظار می‌رود پس از چند دهه فعالیت حوزه‌های علمیه خواهران، بانوان برجسته‌ای در عرصه سخنوری، تحلیل مسائل دینی و اجتماعی و حضور در رسانه ملی داشته باشیم؛ اما حضور بانوان طلبه در این جایگاه‌ها همچنان کم‌رنگ است و باید برای تقویت آن، تدبیر کرد.

آیت‌الله مروی با تأکید بر ضرورت تثبیت جایگاه حوزه‌های علمیه خواهران در میان دختران علاقه‌مند به علم و تحصیل تصریح کرد: حوزه‌های خواهران باید به جایگاهی برسند که دختران مستعد و علاقه‌مند، آن را به‌عنوان یک مسیر جدی علمی و تربیتی انتخاب کنند و هنگام تصمیم‌گیری میان دانشگاه و حوزه، ظرفیت‌ها و فرصت‌های حوزه نیز برای آنان به‌روشنی مطرح باشد.

جذب نخبگان با شناسایی هدفمند استعداد‌ها

تولیت آستان قدس رضوی یکی از الزامات تحول در حوزه‌های علمیه خواهران را، اصلاح شیوه جذب و شناسایی طلاب مستعد دانست و تصریح کرد: جذب استعداد‌های برتر صرفا با فراخوان، اطلاعیه و برگزاری آزمون محقق نمی‌شود. این روش برای پذیرش عمومی مناسب است، اما برای شناسایی و جذب نخبگان، باید تدبیر دیگری داشت.

تولیت آستان قدس رضوی با پیشنهاد شناسایی دانش‌آموزان ممتاز، به‌ویژه دختران دارای استعداد علمی و معدل‌های بالا، خاطرنشان کرد: باید از ظرفیت آموزش‌وپرورش استفاده کرد، دانش‌آموزان مستعد را شناسایی کرد، با خود آنان و خانواده‌هایشان گفت‌و‌گو کرد و زمینه آشنایی آنان با حوزه‌های علمیه را فراهم ساخت. حتی اگر از میان تعداد زیادی دانش‌آموز شناسایی‌شده، تنها چند نفر جذب شوند، این اقدام می‌تواند در بلندمدت، نتایج ارزشمندی داشته باشد.

آیت‌الله مروی با تأکید بر اینکه این رویکرد به معنای نادیده گرفتن سایر علاقه‌مندان به تحصیل در حوزه نیست، افزود: همه طلاب و علاقه‌مندان باید مورد احترام باشند و از فرصت رشد برخوردار شوند؛ اما در کنار پذیرش عمومی، باید برای شناسایی و جذب استعداد‌های برتر نیز، برنامه‌ای هدفمند وجود داشته باشد.

تولیت آستان قدس رضوی در بخش دیگری از سخنان خود، تربیت طلاب آگاه، عمیق و برخوردار از قدرت تحلیل را از ضرورت‌های اساسی حوزه‌های علمیه دانست و تأکید کرد: طلبه نباید صرفاً به دانش ظاهری و آشنایی با اصطلاحات اکتفا کند، بلکه باید بتواند مسائل را بفهمد، تحلیل کند و بر اساس مبانی دینی و اعتقادی، موضع بگیرد.

وی با اشاره به تجربه‌های تاریخی صدر اسلام و وقوع جنگ‌های داخلی میان مسلمانان پس از رحلت پیامبر اکرم (ص)، خاطرنشان کرد: در بسیاری از این حوادث، طرفین درگیری مسلمان بودند و مسئله اصلی، ناآگاهی و فقدان بصیرت و قدرت تشخیص بود. از این رو، صرف برخورداری از ظاهر دینداری برای شناخت درست مسائل، کافی نیست.

آیت‌الله مروی با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب اسلامی بر ضرورت تعمیق معرفت دینی نیرو‌های انقلابی، گفت: رهبر معظم شهید در دیدار با ائمه جمعه، ضمن تأکید بر ارتباط با همه اقشار جامعه، بر ضرورت ارتباط گسترده‌تر و صمیمی‌تر با نیرو‌های انقلابی و تربیت آنان با عمق دینی تأکید کرد می‌کردند و معتقد بودند نباید به تظاهر و شعار بسنده کرد.

وی افزود: امروز یکی از آسیب‌ها این است که برخی افراد به‌دلیل شهرت، مورد توجه و تبعیت قرار می‌گیرند؛ در حالی که شهرت به‌تنهایی نه نشانه مقبولیت است و نه مشروعیت. طلبه باید بتواند سخنان و مواضع افراد را با مبانی فکری و اعتقادی امام خمینی (ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی تطبیق دهد و درباره درستی یا نادرستی آنها قضاوت کند.

وی خطاب به مدیران و مسئولان حوزه‌های علمیه خواهران و برادران تأکید کرد: باید طلابی تربیت کرد که قدرت اندیشه و تحلیل داشته باشند، مبانی فکری و اعتقادی خود را بشناسند و به‌جای دنباله‌روی از دیگران، خود بتوانند در جامعه، نقش هدایتگری ایفا کنند.

عمق‌بخشی به فعالیت‌های حوزوی مقدم بر توسعه تشکیلات است

آیت‌الله مروی در ادامه، با تأکید بر ضرورت تمرکز حوزه‌های علمیه بر فعالیت‌های علمی و محتوایی، نسبت به گسترش ساختار‌های اداری غیرضروری هشدار داد و گفت: حوزه علمیه پیش از هر چیز به محتوا، عمق علمی و تربیت نیروی انسانی نیاز دارد، نه تشکیلات گسترده و هزینه‌های غیرضروری.

تولیت آستان قدس رضوی، افزود: هرچه سازوکار‌های غیرضروری در حوزه‌ها افزایش پیدا کند، ممکن است مجموعه را از مأموریت اصلی خود دور سازد و به‌جای ارتقای خروجی علمی، هزینه‌های بیشتری بر آن تحمیل کند. باید امکانات و منابع را تا حد امکان صرف تقویت محتوای علمی، تعمیق آموزش و تربیت طلاب توانمند کرد.

وی در پایان، با تأکید بر ضرورت همکاری و هم‌افزایی میان مدیریت حوزه علمیه خواهران و شورای عالی حوزه علمیه خراسان، اظهار کرد: در این مسیر، از تجربه‌ها و ظرفیت‌های موجود استفاده شود و در مواردی که امکان انجام کار مشترک وجود دارد، از ایجاد سازوکار‌های موازی و تحمیل هزینه‌های غیرضروری، پرهیز شود.

آیت‌الله مروی با ابراز امیدواری نسبت به موفقیت مدیریت جدید حوزه علمیه خواهران خراسان، تصریح کرد: امیدواریم این تحول، تجربه‌ای موفق در مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران باشد و زمینه‌ای فراهم کند تا در آینده، بانوان توانمند بتوانند مسئولیت اداره مجموعه‌های بزرگ‌تر علمی و حوزوی را نیز، بر عهده بگیرند.

در این مراسم، حکم سرکار خانم صدیقه رضایی به‌عنوان مدیر جدید حوزه علمیه خواهران خراسان قرائت و به ایشان اعطا شد.