شلمچه منطقه‌ای مرزی در جنوب‌غرب ایران و در محدوده شهرستان خرمشهر است که در نزدیکی مرز ایران و عراق قرار دارد. این منطقه به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در مجاورت بصره، در دوران دفاع مقدس از اهمیت نظامی ویژه‌ای برخوردار بود و یکی از محور‌های اصلی درگیری میان نیرو‌های ایرانی و ارتش عراق به شمار می‌رفت.
شلمچه در جریان جنگ ایران و عراق شاهد چندین عملیات مهم بود که از جمله آنها می‌توان به بیت‌المقدس، رمضان، کربلای ۴، کربلای ۵، کربلای ۸ و بیت‌المقدس ۷ اشاره کرد. در میان این عملیات‌ها، کربلای ۵ که در دی‌ماه ۱۳۶۵ در محور شلمچه و شرق بصره آغاز شد، جایگاه ویژه‌ای در تاریخ دفاع مقدس دارد. استحکامات گسترده، دژها، کانال‌ها و موانع ایجادشده توسط ارتش عراق، این منطقه را به یکی از دشوارترین محور‌های عملیاتی تبدیل کرده بود.
پس از پایان جنگ، شلمچه به یکی از شناخته‌شده‌ترین یادمان‌های دفاع مقدس تبدیل شد. یادمان شهدای شلمچه در نزدیکی محل درگیری‌های دوران جنگ ساخته شده و بخشی از آن به محل حضور زائران و کاروان‌های راهیان نور اختصاص دارد. نزدیکی این یادمان به مرز عراق و باقی‌ماندن برخی آثار و نشانه‌های برجای‌مانده از منطقه عملیاتی، فضای شلمچه را به یکی از مقاصد اصلی بازدیدکنندگان مناطق جنگی جنوب کشور تبدیل کرده است.
شلمچه علاوه بر جایگاه نظامی در دوران جنگ، در فرهنگ عمومی ایران با خاطره شهدای عملیات‌های دفاع مقدس پیوند خورده است. هر سال گروه‌هایی از زائران و کاروان‌های راهیان نور با حضور در این منطقه، از یادمان شهدای شلمچه و محل‌های مرتبط با عملیات‌های دوران جنگ بازدید می‌کنند و برنامه‌های فرهنگی و یادبود شهدا در این محدوده برگزار می‌شود.
در صفحه «شلمچه» در پایگاه آستان‌نیوز، اخبار، گزارش‌ها و رویداد‌های مرتبط با شلمچه، یادمان شهدای این منطقه و برنامه‌های فرهنگی و زیارتی برگزارشده در آن گردآوری شده است.
