بسیج یک نهاد مردمی، اجتماعی و انقلابی است که به فرمان بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، حضرت امام خمینی (ره)، در تاریخ ۵ آذر ۱۳۵۸ تشکیل شد. هدف اصلی از ایجاد این سازمان، سازماندهی و آموزش نیروهای مردمی برای تشکیل «ارتش بیست میلیونی» و ایجاد پشتوانهای گسترده برای دفاع ملی، امنیت اجتماعی و مشارکت مردمی در پیشبرد امور کشور بود.
بسیج از ابتدای تأسیس تا امروز، در حوزههای مختلف نقشآفرینی کرده است؛ از جمله:
- جذب، آموزش و سازماندهی نیروهای مردمی
- پشتیبانی از نیروهای رزم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
- همکاری با دستگاهها و نهادهای ملی مانند سوادآموزی، جهاد سازندگی، بهداشت و درمان و نهادهای خدماتی
- دفاع محلی و مقاومت مردمی
- فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی و تربیتی
- خدمات امدادی، جهادی و مردمیارانه
اعضای این سازمان بر اساس میزان تعهد، حضور و سطح فعالیت به سه دسته تقسیم میشوند:
بسیجی عادی، بسیجی فعال و بسیجی ویژه.
این ساختار منسجم، بسیج را به یکی از گستردهترین نهادهای مردمی کشور تبدیل کرده است؛ نهادی که نقش و جایگاه آن بهویژه در هفته بسیج بیش از پیش مورد توجه قرار میگیرد و جلوهای از روحیه جهادی و مردمی انقلاب اسلامی را به نمایش میگذارد.