تبلور پژوهش در زندگانی امام سجاد (ع) در آثار بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی

بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، با درک همین جایگاه چندوجهی، درطول سال‌های گذشته، آثاری متنوع و عمیق درباره این امام همام منتشر کرده است که هر کدام بخشی از این منظومه معرفتی را، روشن می‌سازند.

به گزارش آستان‌نیوز؛ بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی به مناسبت ولادت باسعادت حضرت امام زین‌العابدین (ع)، باری دیگر با معرفی مجموعه‌ای از آثار پژوهشی و معرفتی خود، بر نقش تمدن‌ساز، تربیتی و انسان‌ساز امام چهارم شیعیان در تاریخ اسلام تأکید کرد.

یکی از این آثار، کتاب «امام سجاد؛ جمال نیایشگران»، به قلم احمد ترابی است؛ اثری روان و در عین حال جامع که زندگانی امام سجاد (ع) را از ولادت تا شهادت مرور کرده و در کنار آن، به ابعاد معنوی، اجتماعی، سیاسی و علمی شخصیت ایشان می‌پردازد. این کتاب با نثری قابل فهم، تلاش کرده است چهره‌ای زنده و کاربردی از امام چهارم شیعیان ارائه دهد و درس‌هایی عملی از سیره آن حضرت استخراج کند.

نگرشی آمیخته از تحلیل و تاریخ

کتاب «امام سجاد؛ چهارمین پیشوای معصوم (ع)» نیز، نگاهی تاریخی ـ تحلیلی به زندگی امام زین‌العابدین (ع) دارد.در این اثر، علاوه بر مرور زندگی امام، به معرفی زمامداران معاصر، یاران برجسته و آثار ماندگار آن حضرت پرداخته شده است.

توجه ویژه به صحیفه سجادیه و رساله حقوق، همراه با ارائه فهرستی از دعا‌ها و ترجمه بخشی از رساله حقوق، این کتاب را به منبعی آموزشی برای مخاطبان فارسی‌زبان و غیر فارسی‌زبان تبدیل کرده است؛ به‌ویژه آنکه ترجمه انگلیسی آن نیز، در دسترس قرار گرفته است.

به قلم نویسندگان مطرح سیره معصومین (ع)

در حوزه تبیین معارف دعا و نیایش، کتاب «جلوه اخلاق در نیایش‌های حضرت سجاد (ع)»، تألیف میرزا احمد محدث خراسانی و شیخ اسماعیل معتمد خراسانی، با تمرکز بر صحیفه سجادیه، کوشیده است لایه‌های توحیدی، معرفتی و انسان‌شناختی دعا‌های امام سجاد (ع) را آشکار کند و نشان دهد که دعا در مکتب اهل‌بیت (ع)، صرفاً زمزمه‌ای فردی نیست، بلکه مدرسه‌ای برای تربیت انسان و اصلاح جامعه است.

از منظر اجتماعی و سیاسی، کتاب «جهاد امام سجاد (ع)» اثر موسی دانش، روایتی متفاوت از نقش تاریخی امام چهارم ارائه می‌دهد.این اثر با نگاهی پژوهش‌محور، این باور رایج را به چالش می‌کشد که امام سجاد (ع) پس از واقعه کربلا از عرصه سیاست کناره گرفته است.

نویسنده نشان می‌دهد که آن حضرت، با بهره‌گیری از ابزارهایی، چون دعا، تعلیم، تربیت و روشنگری تدریجی، مبارزه‌ای عمیق و هوشمندانه را علیه انحرافات سیاسی و فکری زمانه، پیش برده است.

کتاب «زندگانی امام زین‌العابدین (ع)»، نوشته سید عبدالرزاق مقرم و ترجمه حبیب روحانی نیز اثری کلاسیک و معتبر در شناخت سیره امام سجاد (ع) به شمار می‌رود.

در این کتاب، افزون بر شرح زندگانی امام، بخش‌هایی از حکمت‌های صحیفه سجادیه، رساله حقوق، سخنان اخلاقی و جلوه‌هایی از کرامات آن حضرت، مورد توجه قرار گرفته است.

در کنار این آثار، بنیاد پژوهش‌های اسلامی کتاب ارزشمند «آموزه‌های اخلاقی و عرفانی صحیفه سجادیه» را نیز، منتشر کرده است؛ اثری که منتخبی از کتاب ماندگار «ریاض‌السالکین فی شرح صحیفه سیدالساجدین» نوشته صدرالدین سیدعلی‌خان مدنی به شمار می‌رود. این کتاب با رویکردی تحلیلی و کاربردی، آموزه‌های اخلاقی و عرفانی دعا‌های امام سجاد (ع) را استخراج کرده و آنها را به‌مثابه یک نظام تربیتی منسجم معرفی می‌کند.

اهمیت این اثر در آن است که صحیفه سجادیه را نه صرفاً متنی عبادی، بلکه منشوری برای تهذیب فرد، اصلاح جامعه و تقویت نسبت انسان با خداوند تبیین می‌کند.

مجموعه این آثار نشان می‌دهد که، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، با نگاهی عمیق و مسئله‌محور، تلاش کرده است میراث علمی و معنوی امام سجاد (ع) را متناسب با نیاز‌های فکری و فرهنگی مخاطب معاصر بازخوانی کند؛ میراثی که همچنان می‌تواند راهنمای زیست اخلاقی، اجتماعی و معنوی انسان امروز، باشد.