تلسکوپ ۱۴۵ ساله گنجینه نجوم موزه حرم رضوی معرفی شد

به گزارش آستان‌نیوز، این برنامه، پنجم اسفندماه ۱۴۰۴، هم‌زمان با روز بزرگداشت خواجه نصیرالدین طوسی، با عنوان «معرفی انواع تلسکوپ با تکیه بر تلسکوپ‌های موزه آستان قدس رضوی»، با حضور دکتر محمد مهدی مطیعی، مسئول رصدخانه دانشگاه فردوسی مشهد و جمعی از مدیران و کارشناسان سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی و علاقه‌مندان، در گنجینه نجوم موزه رضوی اجرا شد.

معرفی وظایف تلسکوپ

محمد مهدی مطیعی در این مراسم با تأکید بر اینکه برای دیدن بهتر آسمان، نیاز به تلسکوپ داریم، بیان کرد: اگرچه اختراع تلسکوپ به یک عینک‌ساز هلندی نسبت داده می‌شود، اما شواهدی وجود دارد که در اواخر دوران تمدن علمی اسلامی، دانشمندان ایرانی اسلامی به بحث شکست نور و ساخت دوربین و عدسی، دست یافته بودند.

مسئول رصدخانه دانشگاه فردوسی مشهد در ادامه، گفت: تلسکوپ، وظیفه جمع‌آوری نور، افزایش توان تفکیک و بزرگنمایی را دارد. به‌این‌ترتیب، با استفاده از آن می‌توان اجسام را پرنورتر، واضح‌تر و بزرگتر، مشاهده کرد.

وی ضمن ارائه توضیحاتی درباره چگونگی عملکرد انواع تلسکوپ‌ها همچون تلسکوپ شکستی، به انواع تلسکوپ بازتابی اعم از «نیوتُنی» و «کاسگرین» نیز اشاره کرد.

نمایش انواع تلسکوپ در موزه رضوی

مطیعی در ادامه این مراسم، عنوان کرد: تلسکوپ شکستی بزرگ موجود در گنجینه نجوم موزه رضوی که در سال ۱۸۸۱ میلادی (۱۲۵۹ شمسی) در ایرلند ساخته شده است، یکی از قدیمی‌ترین تلسکوپ‌های رصدخانه‌ای موجود در ایران به شمار می‌آید.

وی از سید جلال‌الدین حسینی تهرانی، به‌عنوان واقف این اثر در سال ۱۳۶۱ شمسی نام برد و گفت: این تلسکوپ دارای لوله‌ای با طول ۱۸۰ سانتی‌متر و عدسی‌های شیئی به قطر‌های ۱۵۰ و ۸۰ میلی‌متر است.

سخنران برنامه ضمن تقدیر از تیم احیاکننده این تلسکوپ شکستی بزرگ موزه رضوی، افزود: این اثر، امکان عکاسی از خورشیدگرفتگی، ماه‌گرفتگی و گذر با استفاده از فناوری اتاق تاریک را دارد. همچنین این اثر دارای ردیاب مکانیکی با استفاده از وزنه است.

مطیعی با معرفی برخی دیگر از انواع تلسکوپ‌های موزه رضوی همچون تلسکوپ بازتابی، گفت: آثار موجود در گنجینه نجوم این موزه همچون تلسکوپ‌ها، از اهمیت و نفاست خاصی برخوردار است.

وی ضمن گرامید‌اشت یاد سید جلال‌الدین حسینی تهرانی و تقدیر از خدماتش در گردآوری و وقف آثار حوزه نجوم به موزه رضوی، افزود: دراین‌میان، دانشگاه فردوسی این آمادگی را دارد با همکاری موزه، برنامه‌های متنوعی نظیر کارگاه برای بازدیدکنندگان به‌ویژه گروه‌های دانش‌آموزی و دانشجویی در حوزه نجوم برگزار کند.

مسئول رصدخانه دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به اینکه خواجه نصیرالدین طوسی، فقیه، منجم، ریاضی‌دان و دانشمند اخلاق بوده و رصدخانه مراغه را در دوران هلاکوخان مغول، تأسیس کرده است، خاطرنشان کرد: دانشمندان بزرگی همچون خواجه‌نصیرالدین طوسی که تمدن ایران زمین را ساختند را باید در مسیر ساخت و آبادانی کشور، الگو قرار داد.

گفتنی است، در بخش پایانی این مراسم، علی نخعی، مسئول امور مرمت اشیای موزه‌ای مدیریت مرمت آثار فرهنگی سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، توضیحاتی درباره چگونگی مرمت و احیای تلسکوپ بزرگ موزه رضوی، بیان کرد.