تربیت توحیدی؛ حلقه مفقوده دین‌داری نسل امروز

محفلی که در آن، حجت‌الاسلام‌والمسلمین قاسم سوری با تأکید بر ضرورت بازگشت به تربیت توحیدی، ریشه بسیاری از لغزش‌ها و ریزش‌های اعتقادی را، در فقدان معرفت‌الله دانست.

به گزارش آستان‌نیوز، این برنامه با دعا و ذکر آغاز شد و در ادامه حجت‌الاسلام‌والمسلمین سوری به ایراد سخن پرداخت و پایان‌بخش مراسم نیز توسل و مناجاتی بود که توسط حاج حمید دادوندی قرائت شد.

مادر بت‌ها، بت نفس شماست

حجت‌الاسلام‌والمسلمین سوری در ابتدای سخنان خود با نقل حکایتی کوتاه درباره شیطان و انسان گفت: بزرگ‌ترین مانع رشد انسان، نفس اوست. آنچه انسان را از مسیر حق بازمی‌دارد، پیش از هر چیز در درون اوست؛ همان حقیقتی که درباره‌اش گفته‌اند: «مادرِ بت‌ها، بتِ نفس شماست.»

وی با اشاره به شعر حافظ که می‌گوید «تو خود حجاب خودی»، افزود: بسیاری از لغزش‌ها را به شرایط اجتماعی نسبت می‌دهیم و طبیعی جلوه می‌دهیم، اما پرسش اساسی این است که چرا باید انسانی در مسیر دین دچار ریزش شود؟ پاسخ در نوع تربیت ما نهفته است.

أوَّلُ الدِّینِ مَعرِفَتُ الله

این سخنران با استناد به فرازی از خطبه اول نهج‌البلاغه یادآور شد: امیرالمؤمنین (ع) می‌فرمایند:

«أوَّلُ الدِّینِ مَعرِفَتُ الله» آغاز دین، شناخت خداست.

وی ادامه داد: تربیت دینی باید از معرفت آغاز شود، نه از مجموعه‌ای از باید‌ها و نباید‌های صرف. فرزند ما باید پیش از رسیدن به سن تکلیف، خدا را بشناسد؛ تا وقتی به مرحله عمل می‌رسد، اجرای احکام برایش امتداد یک فهم درونی باشد، نه تحمیل بیرونی.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین سوری با تأکید بر اینکه دین به معنای «روش زندگی» است، تصریح کرد: نماز، حجاب و احکام حلال و حرام برای سامان دادن به سبک زندگی آمده‌اند. اگر سبک زندگی ما توحیدی نباشد، عبادت‌ها نیز اثر واقعی خود را نخواهند داشت و حتی ممکن است انسان را دچار آسیب کنند.

مأموریت ما نمازخواندن صرف نیست

وی با انتقاد از تمرکز صرف خانواده‌ها بر ظواهر رفتاری گفت: ما تمام انرژی خود را صرف مسائل عینی و مقطعی مانند درس نخواندن، دیر خوابیدن یا برخی نافرمانی‌های رفتاری می‌کنیم، در حالی که مأموریت اصلی ما نمازخوان کردن فرزند نیست؛ مأموریت، تربیت توحیدی است.

او افزود: خدا باید در متن زندگی خانواده حضور داشته باشد. حتی در تعریف از زیبایی یا توانایی فرزند، می‌توان نام خدا را جاری کرد و نعمت را به او نسبت داد. خدا نباید فقط هنگام اذان یا در فضای مسجد معرفی شود.

غلبه فرهنگ موفقیت‌محور

سخنران محفل «نفس عمیق» در ادامه به غلبه فرهنگ موفقیت‌محور در جامعه اشاره کرد و گفت: امروز کودک و نوجوان ما دائماً به سمت موفقیت‌های تحصیلی و شغلی سوق داده می‌شود؛ اما کمتر فرصتی برای اندیشیدن درباره حقیقت خود پیدا می‌کند.

وی با اشاره به روایت مشهور «لا دِینَ لِمَن لا عَقلَ لَهُ» کسی که عقل ندارد دین ندارد، تأکید کرد: اگر قدرت تعقل در انسان تقویت نشود، در تشخیص حق از باطل دچار مشکل می‌شود. شیطان بر احساسات انسان اثر می‌گذارد، اما بر عقل مسلط نمی‌شود.

تربیت اندیشه‌ورز، نه محفوظات‌محور

حجت‌الاسلام‌والمسلمین سوری با بیان اینکه نظام آموزشی ما بیش از آنکه اندیشیدن را آموزش دهد، محفوظات را انباشته می‌کند، گفت: ما فرزندان خود را به جای آنکه اندیشه‌ورز تربیت کنیم، به محفوظات عادت داده‌ایم. در حالی که جامعه به انسان‌هایی نیاز دارد که قدرت تحلیل و تشخیص داشته باشند.

وی افزود: اگر اجازه ندهیم نوجوانان پرسش کنند و بیندیشند، در مواجهه با شبهات دچار تزلزل خواهند شد. یکی از خلأ‌های تربیتی امروز، ضعف در پرورش تفکر توحیدی و عقلانی است.

دعای پایانی؛ طلب عقلانیت

در پایان سخنرانی، حجت‌الاسلام‌والمسلمین سوری با قرائت مناجاتی، حاضران را به توسل و طلب افزایش عقلانیت فراخواند و چنین زمزمه کرد:

«مولا.. مولا.. أَنتَ أَنتَ وَ أَنَا أَنَا

أَنتَ نِعمَ الرَّبُّ وَ أَنَا بِئسَ العَبدُ

أَنتَ المُتَفَضِّلُ بِالمَغفِرَةِ وَ أَنَا المُقِرُّ بِالذَّنبِ…

با ما آن‌گونه رفتار کن که شایسته ربوبیت توست، نه آن‌گونه که شایسته بندگی ماست.»

وی در دعای پایانی خود از خداوند خواست در ماه مبارک رمضان، عقل و فهم جامعه اسلامی را افزایش دهد و تربیت نسل آینده را بر مدار توحید و تعقل استوار سازد؛ در انتهای مراسم نیز، روضه‌خوانی با نوای حاج حمید دادوندی رنگ و بویی معنوی به محفل بخشید.

گفتنی است، محفل خانوادگی «نفس عمیق» به صورت هفتگی در مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی برگزار می‌شود و با حضور خانواده‌ها، نوجوانان و جوانان، به تبیین مباحث تربیتی و معرفتی، می‌پردازد.