رهیافتی از دو واژه قرائت و تلاوت با تأکید بر کتاب المعجم

به گزارش آستان‌نیوز، در ابتدای جلسه، حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر علی جلالیان اکبرنیا، دبیر علمی برنامه، با ارائه مقدمه‌ای به اهمیت بررسی دقیق واژگان قرآنی پرداخت و گفت: شناخت تفاوت معنایی واژگان کلیدی مانند «قرائت» و «تلاوت» می‌تواند مسیر ترجمه و تفسیر قرآن را روشن کند.

سپس حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا نوری کوهبنانی، مدیر گروه مطالعات قرآنی بنیاد پژوهش‌های اسلامی، بعد از بیان علت انتخاب این موضوع، به توضیح تفاوت این دو واژه پرداخت.

حجت‌الاسلام نوری کوهبنانی با نگاهی عمیق به معنای لغوی این دو واژه تصریح کرد: قرائت به ادای صوتی کلمات و ورود به متن اشاره دارد و شامل همه متون می‌شود، اما تلاوت مختص کتاب‌های آسمانی است و در ذات آن پیوستگی معنایی و توجه به پیام کتاب الهی اهمیت دارد.

نوری کوهبنانی با ذکر دعا‌ها و احادیث، از جمله دعای روز دوم و روز بیستم ماه رمضان و خطبه شعبانیه پیامبر (ص)، نشان داد: هر دو واژه در منابع دینی به کار رفته، اما بار معنایی متفاوت دارند.

مدیر گروه مطالعات قرآنی بنیاد پژوهش‌ها با بیان اینکه در ترجمه و تفسیر‌ها بعضی کلمات مترادف هم در نظر گرفته می‌شوند تصریح کرد: در لغت عربی چیزی به نام مترادف به معنای تام و از تمام جهات نداریم؛ این نکته‌ای است که باید مورد توجه قرار بگیرد.

وی با اشاره به دیدگاه‌های لغویان کلاسیک، توضیح داد: هر قرائتی ممکن است شامل تلاوت بشود یا نشود، اما هر تلاوتی مستلزم توجه به متن و پیروی از پیام کتاب الهی است.

حجت‌الاسلام نوری کوهبنانی با تشریح رابطه بین دو واژه قرائت و تلاوت از نظر لغوی رابطه بین این واژه را عموم و خصوص من وجه و از نظر مفهومی عموم و خصوص مطلق دانست.

وی همچنین بر ضرورت دقت مترجمان و مفسران در تعیین مرز‌های معنایی و توجه به منابع لغوی معتبر تأکید کرد.

در ادامه جلسه، دکتر جلالیان به بیان نکاتی درباره ریشه واژه «قرآن» و سوالاتی درمورد کاربرد ویژه «تلاوت» پرداخت و بحث‌های علمی جلسه پیرامون تفاوت نگاه لغوی و عملی این دو واژه و اهمیت آن در ترجمه و تفسیر قرآن ادامه یافت.

گفتنی است، این نشست با حضور پژوهشگران، اساتید و علاقه‌مندان و با بخش پرسش و پاسخ به پایان رسید و مورد استقبال شرکت‌کنندگان قرار گرفت. این جلسه نمونه‌ای از تلاش‌های بنیاد پژوهش‌های اسلامی برای تعمیق پژوهش‌های تخصصی علوم قرآن و ایجاد فضای گفت‌وگوی علمی میان پژوهشگران و علاقه‌مندان بود.