تمهیدات گسترده حرم مطهر رضوی برای میزبانی از زائران در مراسم تحویل سال و نماز عید سعید فطر 

به گزارش آستان نیوز، تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که این دو مناسبت معنوی ملی و مذهبی، از پرترددترین و پرجمعیت‌ترین مقاطع حضور زائران در حرم مطهر رضوی به شمار می‌رود و همین مسئله ضرورت برنامه‌ریزی دقیق، پیش‌بینی سناریوهای مختلف و مدیریت چندلایه جمعیت را بیش‌ازپیش آشکار می‌سازد.
مدیریت چنین حجم گسترده‌ای از حضور مردمی در فضایی محدود، صرفاً به معنای ساماندهی تردد نیست، بلکه نیازمند طراحی یک نظام جامع مدیریت جمعیت است که در آن مجموعه‌ای از اقدامات پیشگیرانه، کنترلی و هدایتگرانه در کنار یکدیگر قرار گیرد تا ضمن حفظ نظم و امنیت محیط، امکان بهره‌مندی آرام و معنوی زائران از برنامه‌های این ایام فراهم شود.
بر همین اساس، معاونت اماکن متبرکه حرم مطهر رضوی با بهره‌گیری از تجربه سال‌های گذشته، تحلیل الگوهای حضور زائران و بررسی نقاط پرتردد، بسته‌ای از اقدامات آفندی و پدافندی در حوزه مدیریت جمعیت را برای ویژه‌برنامه‌های تحویل سال و نماز عید سعید فطر طراحی و اجرایی کرده است.

مدیریت چندلایه ورودی‌ها و خروجی‌های حرم مطهر
امین بهنام، معاون اماکن متبرکه حرم مطهر رضوی، با اشاره به تمهیدات پیش‌بینی شده برای این ایام اظهار کرد: باتوجه‌به پیش‌بینی حضور گسترده زائران در آیین تحویل سال و همچنین اقامه نماز عید سعید فطر، مجموعه‌ای از تدابیر اجرایی برای مدیریت و هدایت جمعیت در اماکن متبرکه و فضاهای پیرامونی حرم مطهر برنامه‌ریزی شده است تا حضور زائران در فضایی امن، منظم و آرام انجام شود.
وی با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین محورهای این برنامه‌ریزی‌ها، طراحی نظام چندلایه برای مدیریت ورودی‌ها و خروجی‌های حرم مطهر است، افزود: در این ایام، مدیریت تردد زائران در چندلایه مختلف انجام می‌شود تا از تمرکز بیش از حد جمعیت در نقاط خاص جلوگیری شود و جریان ورود و خروج زائران به‌صورت روان و کنترل‌شده برقرار باشد.

بهره‌برداری حداکثری از ظرفیت فضاهای مسقف
به گفته معاون اماکن متبرکه حرم مطهر رضوی، محدودیت فضاهای مسقف در برابر حجم گسترده حضور زائران، یکی از مهم‌ترین ملاحظاتی است که در طراحی برنامه‌های مدیریت جمعیت موردتوجه قرار گرفته است. بر همین اساس، برنامه‌ریزی به‌گونه‌ای انجام شده که حدود ۸۰ درصد ظرفیت رواق‌ها و فضاهای سرپوشیده به استقرار زائران و نمازگزاران اختصاص یابد و ۲۰ درصد از فضا نیز برای مسیرهای تردد، ورود و خروج در نظر گرفته شود تا جریان حرکت جمعیت بدون اختلال ادامه پیدا کند.

اقدامات آفندی برای توزیع متوازن جمعیت
بهنام، با اشاره به اقدامات آفندی در مدیریت جمعیت، گفت: در این بخش تلاش شده است با افزایش ظرفیت بهره‌برداری از فضاهای موجود و همچنین پیش‌بینی فضاهای مکمل، امکان استقرار تعداد بیشتری از زائران فراهم شود. بر همین اساس، علاوه بر رواق‌ها و صحن‌های مرکزی و پیرامونی حرم مطهر، بست‌ها، مسیرهای پیرامونی و حتی خیابان‌های منتهی به حرم مطهر نیز برای استقرار زائران پیش‌بینی شده است تا توزیع جمعیت در گستره وسیع‌تری انجام گیرد.
وی ادامه داد: این اقدام سبب می‌شود تمرکز جمعیت در نقاط مرکزی کاهش یابد و زائران بتوانند در فضاهای مختلف حرم مطهر و محدوده پیرامونی آن مستقر شوند. به همین منظور، تمامی این نقاط تحت پوشش کامل سیستم صوت و تصویر ویژه‌برنامه‌های حرم مطهر قرار دارند تا زائران بتوانند در هر نقطه‌ای از این محدوده، برنامه‌های معنوی تحویل سال و مراسم نماز عید سعید فطر را دنبال کنند.

اقدامات پدافندی برای پیشگیری از ازدحام
معاون اماکن متبرکه حرم مطهر رضوی، همچنین در ادامه به اقدامات پدافندی در مدیریت جمعیت اشاره کرد و گفت: در کنار افزایش ظرفیت فضاها و هدایت جمعیت، مجموعه‌ای از اقدامات کنترلی نیز برای جلوگیری از شکل‌گیری ازدحام‌های ناگهانی پیش‌بینی شده است. از جمله این اقدامات می‌توان به مدیریت هوشمند ورودی‌ها و خروجی‌ها، پایش مستمر تراکم جمعیت در نقاط مختلف حرم مطهر و آمادگی برای اعمال محدودیت‌های مقطعی در صورت تکمیل ظرفیت فضاها اشاره کرد.
وی افزود: در شرایطی که ظرفیت برخی فضاهای اماکن متبرکه تکمیل شود، محدودیت‌های موقتی در برخی ورودی‌ها اعمال خواهد شد تا از افزایش بیش از حد تراکم جمعیت جلوگیری شود. این اقدام باهدف حفظ ایمنی زائران و جلوگیری از بروز گره‌های جمعیتی در مسیرهای تردد انجام می‌شود.

هدایت میدانی زائران و پایش مستمر جمعیت

بهنام، با اشاره به اهمیت هدایت میدانی زائران خاطرنشان کرد: در این ایام، ۱۲ هزار خادم و خادم‌یار حرم مطهر در نقاط مختلف مسیرهای تردد و فضاهای استقرار زائران مستقر خواهند بود تا ضمن راهنمایی زائران و توزیع مناسب جمعیت در فضاهای مختلف تسهیل و در بخش‌های مختلف به زائران خدمت‌رسانی کنند.
به گفته این مقام مسئول، پایش مستمر تراکم جمعیت در نقاط مختلف حرم مطهر از دیگر محورهای این برنامه‌ریزی‌هاست تا در صورت افزایش تراکم در برخی نقاط، اقدامات لازم برای هدایت زائران به فضاهای دیگر انجام شود.

پیش‌بینی فضاهای مسقف جایگزین
وی همچنین به پیش‌بینی سناریوهای مختلف برای شرایط خاص اشاره کرد و گفت: یکی از محورهای مهم برنامه‌ریزی‌ها، آمادگی برای مواجهه با شرایط پیش‌بینی‌نشده از جمله تغییرات جوی است. بر همین اساس، در صورت نامساعد بودن شرایط آب‌وهوایی، پارکینگ‌های شماره یک و سه نیز به‌عنوان فضاهای جایگزین برای استقرار زائران پیش‌بینی شده است.
به گفته معاون اماکن متبرکه حرم مطهر رضوی، در این فضاها اقدامات لازم برای مفروش‌سازی و آماده‌سازی محیط انجام شده و امکانات صوت و تصویر نیز پیش‌بینی شده است تا زائران بتوانند برنامه‌های حرم مطهر را به‌صورت کامل دنبال کنند.

حضور ایمن و آرام زائران
بهنام تأکید کرد: مجموعه این اقدامات در چارچوب یک رویکرد جامع مدیریت جمعیت طراحی شده است که هدف اصلی آن ایجاد تعادل میان ظرفیت فضاهای موجود و حجم حضور زائران است. در چنین شرایطی تلاش می‌شود با هدایت مناسب جمعیت، از تمرکز بیش از حد در نقاط محدود جلوگیری شده و امکان حضور ایمن و آرام زائران فراهم شود.
وی خاطرنشان کرد: حرم مطهر رضوی هر ساله در مناسبت‌های بزرگ مذهبی میزبان میلیون‌ها زائر است و تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که با برنامه‌ریزی دقیق، هماهنگی میان بخش‌های مختلف خدمت‌رسان و اجرای نظام مدیریت جمعیت، می‌توان شرایطی فراهم کرد تا زائران در فضایی آرام، منظم و سرشار از معنویت، لحظات تحویل سال و آیین باشکوه نماز عید سعید فطر را در جوار بارگاه نورانی امام رضا (ع) تجربه کنند.