نوروز ۱۴۰۵؛ تلاقی شکوه فطرت، طبیعت، پایداری و مقاومت

 دکتر عبدالله صلواتی، پژوهشگر بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی و استاد دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران،دریادداشتی، با نگاهی پدیدارشناسانه، پیوند عمیق میان طهارت عید فطر، نوسازیِ نوروز و ایستادگی در برابر تهاجم دشمن را، تبیین کرده است.
 این نوشتار دعوتی است به فراتر رفتن از پوسته‌ آیین‌ها و رسیدن به مغزِ عید بندگی؛ جایی که هر روزِ بی‌معصیت و هر لحظه‌ مقاومت، خود یک عید است. 
همه ما با عید، خاطره‌ها و تجربه‌های زیسته زیبایی داریم. واژه‌هایی مثل شب عید، نماز عید، سفره عید نوروز و مواردی از این دست، دست ما را می گیرد و می‌برد در عمق تجربه‌های ما و ما را میهمان تصویرهای باشکوه و حالات خوش عید در قاب زندگی می کند.
غالبا انگاره‌ای که از عید داریم بازه زمانی است که در آن، یک سلسله اتفاقات مبارک رخ می‌دهد؛ بازه‌ای که معمولا هر ساله تکرار می‌شود. خواه بخواهد عید فطر باشد یا عید نوروز یا اعیاد دیگر.
اما امام علی(ع)، از عید آشنازدایی می‌کند و می‌فرماید آن روزی که معصیت خدا نشود، عید است: «کُلَّ یَومٍ لَا یُعصَیَ اللهُ تَعالَی فِیهِ فَهُوَ یَومُ عِیدٍ». مضمون این بیان را می‌توان در ساخت انگاره‌ای «عید یعنی تجربه روز پاک» مطرح کرد و نامش را بگذاریم «عید بندگی».
اگر عید فطر را نوعی بازگشت به اصل و سرآغاز بدانیم و اگر اصل آدمی را  بر پاکی و طهارت بدانیم و اگر وضعیت طهارت را وضعیت «تعادل و توازن» بدانیم، عید فطر به معنای بازگشت به «پاکی و تعادل و توازن» است.
تعادل و توازن نیز همنشین با ابتهاج است. بنابراین، آدمی که در وضعیت پاکی است مبتهج است و در عید بسر می‌برد. به دیگرسخن، عید را می‌توان «اسم»، یعنی امر ثابت و زمان‌مند و محدود تلقی کرد یا عید را «وصف» دانست، یعنی مستمر و جاری. وصف یادشده، نیاز به التفات و خودآگاهی و  پاکی دارد.
ماه رمضان به تعبیر امام سجاد(ع) ماه طهارت و تمحیص است: «وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی جَعَلَ مِنْ تِلْک السُّبُلِ شَهْرَهُ شَهْرَ رَمَضَانَ، شَهْرَ الصِّیامِ، وَ شَهْرَ الْإِسْلَامِ، وَ شَهْرَ الطَّهُورِ، وَ شَهْرَ التَّمْحِیصِ، وَ شَهْرَ الْقِیامِ «الَّذِی أُنْزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ، هُدىً لِلنَّاسِ، وَ بَیناتٍ مِنَ الْهُدى‌ وَ الْفُرْقانِ» (دعای ۴۴ صحیفه سجادیه) 
 عید فطر به معنای تجربه پاکی و ابتهاج، نتیجه طبیعی روزه‌داری رمضان است. با این تفاوت که طیفی، عید را «اسم» می‌بینند و پس از پایان رمضان، با آن خداحافظی می‌کنند. اما طایفه‌ای، عید را «وصف» می‌یابند و  در کار و زندگی، با انگاره «عید یعنی تجربه روز پاک» زیست می‌کنند.
هم‌چنین، پاکی با «تر و تازگی» همنشین است و از گرد آلودگی منزه است.‌ «عید نوروز» هم مقارن با نو شدن است. اگر عید نوروز را «اسم» بدانیم این عید در اول فروردین هر سال به ما روی می‌آورد. اما اگر عید نوروز را «وصف» بدانیم، پاکی، کانون «تر و تازه شدن» و «نو شدن» روز ماست و ما می‌توانیم در مسیر پاکی، مستمرا «توازن و تعادل و صلاح» را جشن بگیریم.
در قاب «توازن و تعادل و صلاح»، همدلی، بزرگ‌منشی، دلشوره دیگری، عزت و حکمت، نه از سر تکلف که در اتمسفر اشتیاق و ابتهاج، در کالبد فرد و امت جریان دارد و این جریان، یعنی عید.
دفاع از آب و خاک ایران اسلامی در برابر هجوم دشمن هم واجب است و تجربه روز پاک در این فقره، یعنی جانانه ایستادن و کوتاهی نکردن در فقره مقاومت و دفاع. بنابراین، این روزها ما با مقاومت خویش در برابر استکبار و توحش و تهاجم شیطان بزرگ(آمریکا) و عامل منطقه‌ای او (رژیم صهیونیستی) و حامیانش، در حال تجربه روزهای پاک، یعنی «عید مقاومت ایران اسلامی» هستیم.  
به یک معنا، طراوت و بنای اعیاد در اتمسفر اسلامی، عید بندگی است و اگر بخواهیم این عید را در قاب‌بندی‌ها و ظهورات متفاوت ببینیم  شنبه، اول فروردین ۱۴۰۵ برای ما ایرانیان، از منظری تلاقی سه عید بزرگ است: عید فطر، عید نوروز وعید مقاومت.