روایت حفاظت و مرمت تفنگ سرپر چخماقی بریتانیایی ۲۲۵ ساله در کتابخانه رضوی

به گزارش آستان‌نیوز، این برنامه، ۲۹ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، به مناسبت گرامی‌داشت «هفته میراث فرهنگی» با عنوان «نگهداری علمی میراث موزه‌ای (مرور فرآیندهای حفاظت و مرمت در مدیریت مرمت آثار فرهنگی آستان قدس رضوی)»، با حضور جمعی از مدیران و کارشناسان سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد این آستان مقدس و دیگر علاقه‌مندان، در تالار «اندیشه» کتابخانه حرم مطهر حضرت رضا(ع)، اجرا شد.

حسین قرقانی، کارشناس مرمت اشیای موزه‌ای مدیریت مرمت آثار فرهنگی آستان قدس رضوی در این برنامه با محوریت حفاظت و مرمت تفنگ سرپر چخماقی نیروی دریایی بریتانیا که در سال 1801 میلادی ساخته شده است، گفت: این سلاح با توجه به آسیب‌های بسیاری که داشت، در این مدیریت مورد مرمت قرار گرفت.

وی با اشاره به وجود گنجینه سلاح در موزه رضوی، در خصوص پیشینه این اثر موزه‌ای، بیان کرد: این سلاح، متعلق به دوره فتحعلی‌شاه قاجار است و توسط تفنگ‌داران بریتانیایی مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

قرقانی ادامه داد: همچنین مُهرهای بریتانیایی و سال ساخت تفنگ بر روی آن به چشم می‌خورد. در این میان، وجود مهر نام «حسین اصفهانی» بر روی اثر می‌تواند روایتگر به غنیمت‌گرفتن آن توسط یک ایرانی باشد.

وی همچنین با نمایش تصویرهایی از مراحل قبل، حین و پس از مرمت این تفنگ، گفت: در ابتدا، اقدامات مستندنگاری و فن‌شناسی اثر انجام شد تا علاوه بر شناخت آسیب‌های آن، نوع مواد مورد استفاده در تفنگ همچون چوب و فلز نیز شناسایی شود.

کارشناس مرمت اشیای موزه‌ای مدیریت مرمت آثار فرهنگی آستان قدس رضوی افزود: سپس اجزای مختلف تفنگ را باز کرده و به پاکسازی آن پرداختیم. البته مرحله پاکسازی این اثر بیشتر به‌صورت مکانیکی انجام شد.

وی ضمن اشاره به سایر مراحل حفاظت و مرمت این اثر از جمله تثبیت آن، تصریح کرد: یک مرمت‌کار باید با حوزه‌های مختلف همچون رنگ‌شناسی، مکانیکی و شناخت مکانیزم و مواد آثار، آشنا باشد تا بتواند چنین اشیای موزه‌ای را مرمت کند. به‌طور مثال، اطلاعاتی درخصوص چگونگی باز کردن و دوباره بستن اجزای این تفنگ، کسب شد.

معرفی تخصصی‌ترین مرکز مرمت در شرق کشور

همچنین در این برنامه، علی نخعی، مسئول امور مرمت اشيای موزه‌ای مدیریت مرمت آثار فرهنگی آستان قدس رضوی با تأکید بر اینکه این مدیریت، تخصصی‌ترین مرکز مرمت در شرق کشور به شمار می‌آید، به معرفی منتخبی از فعالیت‌های این مدیریت به‌ویژه با محوریت حفاظت و مرمت آثار موزه‌ای، پرداخت.

وی اظهار کرد: این مرکز با توجه به مفاهیم علمی و تخصصی در حوزه حفاظت و مرمت آثار تاریخی و فرهنگی و همچنین قوانین ملی و بین‌المللی این حوزه، در حال بهینه‌سازی، بهبود و ارتقای سطح حفاظت و مرمت آثار و همکاری و حمایت از موزه‌ها و مجموعه‌های دولتی و خصوصی موجود در کشور است.

نخعی افزود: حفاظت پیشگیرانه از آثار موجود در مخازن، مستندسازی، فن‌شناسی و آسیب‌شناسی آثار موجود، مدیریت پیشگیری، همکاری علمی و پژوهشی با مراجع علمی داخلی و بین‌المللی، حفاظت و مرمت آثار، از جمله وظایف این مرکز است.

وی گفت: مدیریت مرمت آثار فرهنگی آستان قدس رضوی دارای بخش‌ها و کارگاه‌های مختلف همچون آزمایشگاه، حفاظت و مرمت، بخش مستندنگاری و مستندسازی و کارگاه‌های مرمت آثار مکتوب و موزه‌ای در قالب 7 کارگاه مرمت سنگ، سفال و شیشه، نقاشی، فلز و مدال، چوب، عاج و استخوان، منسوجات و فرش، نسخ خطی، اسناد تاریخی و صحافی، در ساختمان کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی است.

نخعی با نمایش تصویرهایی از مراحل مرمت آثار موزه‌ای، مطالبی با محوریت فرآیند عملیات حفاظت و مرمت بر روی آثار، بخش‌ها و کارگاه‌های مدیریت مرمت، بررسی و پایش آثار موزه‌ای، بازدید و نظارت بر حفاری‌های آستان قدس رضوی، حفاظت و مرمت آثار کشف شده، طراحی و ساخت استند جهت نمایش آثار، نظارت بر روند مرمت‌های انجام شده برون‌سپاری، امور ارجاعی و...، بیان کرد.

گفتنی است، در این برنامه بر آمادگی مدیریت مرمت آثار فرهنگی آستان قدس رضوی برای مرمت اشیای تاریخی مختلف که توسط افراد، نهادها و مجموعه‌داران مختلف نگهداری می‌شود، در راستای صیانت و حافظت از میراث فرهنگی کشور، تأکید شد.