چالش جوانی جمعیت؛ فراتر از یک عدد، یک ضرورت برای توازن نسلی

مدیرکل امور زنان استانداری خراسان رضوی، گفت: آستان قدس رضوی با عبور از نگاه ملی، گفتمان تمدنیِ فرزندآوری را در سطح ملی، پیاده‌سازی کرده است. فاطمه حامد ابریشم‌تاب، مدیرکل دفتر امور زنان و خانواده استانداری خراسان رضوی، در گفت وگو با خبرنگار آستان نیوز، به بررسی ابعاد مدیریتی و اجتماعی چالش جوانی جمعیت پرداخت و گفت: چالش جوانی جمعیت؛ فراتر از یک عدد، یک ضرورت برای توازن نسلی است.

حامد ابریشم‌تاب گفت: از منظر مدیریتی، هدف ما رسیدن به نرخ باروری در سطح جایگزینی (۲.۵) است تا نیروی انسانیِ خلاق و باانگیزه، موتور پیشران توسعه کشور باشد.

وی افزود: کاهش این نرخ، جامعه را به سمت پیریِ زودرس سوق می‌دهد؛ وضعیتی که در آن پیوندهای عاطفی تضعیف شده و جامعه با بحران تنهاییِ جمعی و کاهش توانِ تاب‌آوری اجتماعی روبرو خواهد شد.

ساختار سنی؛ پیشرانِ اقتصاد و توانِ تاب‌آوری

وی با اشاره به پیوند مستقیم ساختار سنی با رشد اقتصادی، افزود: جامعه جوان، جامعه قدرتِ ریسک و نوآوری است.

وقتی بخش اعظم جمعیت در سن فعالیت باشند، بار تکفل سالمندان سبک‌تر شده و منابع مالی کشور به‌جای صرف هزینه‌های درمانی سنگین، در صنایع و دانش سرمایه‌گذاری می‌شود.

فراتر از مسکن و اشتغال؛ نیاز به امنیت روانی و تغییر فرهنگ

مدیرکل امور زنان استانداری استان خراسان رضوی، در تحلیل ریشه‌های نرخ باروری، اظهار کرد: اگرچه اشتغال و مسکن پایه‌های امنیتِ بیرونی خانواده محسوب می‌شود؛ اما تجربه نشان داده که این دو به‌تنهایی کفایت نمی‌کند در بسیاری از خانواده‌های با درآمد متوسط که از امنیت روانی و امید به آینده برخوردار هستند، نرخ فرزندآوری بالاتر است؛ بنابراین، اشتغال و مسکن تنها بستر است، اما فرهنگِ فرزندآوری و تغییر نگرش‌ها، موتور اصلی این تصمیم‌گیری است.

آستان قدس رضوی؛ از مدیریت مالی تا حکمرانیِ تمدنی

حامد ابریشم‌تاب با ارجاع به نقش‌برجسته آستان قدس رضوی، این نهاد را یک مرجعیت فرهنگی در سطح ملی عنوان کرد و گفت: آستان قدس با بهره‌گیری از شبکه گسترده‌ای از تسهیل‌گران همچون مانند ۱۰ هزار گروه مرجع، توانسته است از نگاه صرفاً مالی عبور کرده و یک گفتمان تمدنی ایجاد کند. در این مدل، فرزندآوری نه یک هزینه، بلکه یک سرمایه الهی و تمدنی معرفی می‌شود. این الگوی موفق در حکمرانی خانواده‌محور، می‌تواند در سایر نقاط کشور نیز پیاده‌سازی شود.

حرم امام رضا (ع)؛ پایتختِ امید ایران

وی با توصیف نقش معنوی بارگاه مطهر رضوی، افزود: حرم ملکوتی امام مهربانی‌ها، پایتختِ امیدِ ایران است. این فضا با ارائه روایت‌های زندگی اهل‌بیت (ع) و مشاوره‌های دینی، ترس‌های کاذب و شبهات ذهنی درباره فرزندآوری را از میان می‌برد.

در این محیط، باور به رزاقیت خداوند جایگزین ترس‌های مادی می‌شود؛ همان چیزی که در فعالیت‌های فرهنگی بنیاد کرامت رضوی به‌وضوح مشاهده می‌شود.

تحلیل موفقیت‌های استان؛ از پیشگیری از سقط‌جنین تا رشد ۵۳ درصدی فرزند سوم

حامد ابریشم‌تاب با ارائه آمارهای چشمگیر در سطح استان، موفقیت رویکرد آستان قدس را در دولایه تحلیل کرد و گفت: لایه پیشگیرانه که مداخلات موفق مددکاری و حمایت‌های عاطفی توسط تشکل‌های مردمی، منجر به کاهش چشمگیر آمار سقط‌جنین در استان شده است و لایه ترویجی رشد ۵۳ درصدی الگوی فرزند سوم نشان‌دهنده موفقیت در ایجاد یک خرده‌فرهنگ مثبت از خانواده‌های چند فرزندی آرام است.

مدل نهایی؛ تسهیل‌گری چهره‌به‌چهره در برابر کلیشه‌های رسانه‌ای

وی در پایان مدل تسهیل‌گری چهره‌به‌چهره را بهترین راهکار برای آینده دانست و تأکید کرد: وقتی خادمان فرهنگ و تسهیل‌گران جوانی جمعیت، با روایت‌های صادقانه و واقعی از تجربیات خود، با خانواده‌ها گفت وگو می‌کنند، اعتماد عمومی شکل می‌گیرد؛ لذا آستان قدس رضوی می‌تواند با برجسته‌سازی الگوهای واقعی خانواده‌های ایرانی، کلیشه‌های غلط رسانه‌ای که باهدف فردگرایی، فرزند را با مفاهیم غیرانسانی جایگزین می‌کنند، خنثی کرده و شکوهِ خانواده ایرانی را بازسازی کند.