دکتر فاطمه خباز، عضو کارگروه جوانی جمعیت آستان قدس رضوی در گفتوگو با خبرنگار آستان نیوز، برای تبیینِ مفهومِ قدرتِ جمعیتی، با یک مثال ساده بحث را آغاز کرد و گفت: اگر دو کارخانه داشته باشیم؛ یکی با ۸۰ کارگر که اکثرشان در آستانه بازنشستگی هستند، و دیگری با ۵۰ کارگر که اکثریتشان جوان و پرانرژیاند، کدامیک در بحران دوام میآورد و نوآوری میکند؟ قطعاً کارخانه کوچکتر، اما جوانتر.
جامعه نیز دقیقاً با همین منطق عمل میکند. جوانی جمعیت، موتور محرک اقتصاد، دفاع و فناوری است؛ همان نیرویی که در دهه ۶۰، ایران را در برابر ابرقدرتها پایدار کرد و در سالهای بعد، زیرساختهای مدرن کشور را بنا نهاد.
سیاهچاله جمعیتی؛ وقتی یک نفر بارِ کل جامعه را به دوش میکشد
وی با ورود به تحلیلِ آمارهای نگرانکننده، اظهار کرد: ایران در حال حرکت بهسوی یک سیاهچاله جمعیتی است.
خباز ادامه داد: نرخ باروری ما که باید برای حفظ جمعیت حدود ۲.۱ باشد، اکنون به مرزهای خطرناکی سقوط کرده است.
اگر این روند ادامه یابد، ما با وضعیتی روبهرو خواهیم شد که از هر سه نفر در کشور، یک نفر سالمند است، یک نفر کودک و تنها یک نفر باقی میماند تا تمام بارِ اقتصادی، مالیاتی، بیمهای و جهادیِ جامعه را بهتنهایی به دوش بکشد. این دیگر یک هشدار نیست، یک بحرانِ ساختاری است.
پروژه جهانی برای تضعیف قدرت؛ گامهای استعمار در تغییر سبک زندگی
وی گفت: کاهش جمعیت، یک اتفاقِ تصادفی نیست؛ بلکه یک پروژه جهانی برای تضعیفِ کشورهای پرجمعیت است. استعمارگران با گامهای حسابشده وارد میدان شدند.
ابتدا با ترویج تحصیلاتِ افراطی برای دختران، سن ازدواج و فرزندآوری را به تأخیر انداختند سپس با تشویق به اشتغالِ زنان، الگوی سنتیِ مادرانگی را تغییر دادند. اما هدف نهایی، چیزی فراتر از اشتغال بود؛ هدف، تغییرِ فرهنگِ فرزندپروری و جایگزینی آن با سبک زندگی مدرن بود تا انرژی و زمانِ لازم برای تربیت نسلِ بعدی، از میان برود.
خباز خاطرنشان کرد: رهبر انقلاب (مدظلهالعالی) در پیامی که در اردیبهشتماه سال جاری منتشر شد، فرمودند: «مقاومت غیورانه و پیروزی افتخارآمیز در برابر تهاجم دیوسیرتان و شیاطین جهان، ملت را برای پاسداری از استقلال تمدنی و مقابله با تهاجم زبانی، فرهنگی، و سبک زندگی آمریکایی آمادهتر کرده است تا با ابتکار و نوآوریِ فعالان عرصهی فرهنگی در جهت تأمین پدافند زبانی و گفتمانی و رشد و بالندگی کودکان، نوجوانان و جوانان، مراحل باقیمانده تا پیروزی نهایی را با استواری بیشتر بپیماید».
وی ادامه داد: مفهوم و معنی این جمله برای بحث ما روشن است که سبک زندگی آمریکایی یک تهاجم است، نه یک الگوی بیطرف. همان سبکی که در آن هر چه دیرتر ازدواج کنی، مدرنتری، هر چه کمتر بچه داشته باشی، باکلاستری؛ هر چه بیشتر به خودت برسی، موفقتری.
پس ما برای پاسداری از استقلال تمدنی خود، باید در مقابل این تهاجم بایستیم و سبک زندگی ایرانیاسلامی و خانوادهمحور را احیا کنیم.
خباز در ادامه بر ضرورتِ تغییر رویکرد تأکید کرد و افزود: راه نجات ما، تنها یک راه است؛ بازگشت به توازنِ جمعیتی. ما باید با بالابردن نرخ باروری و بازسازیِ ترکیبِ سنیِ جامعه، حرکت به سمت این سیاهچاله را متوقف کنیم. اگر میخواهیم ایران یک ابرقدرت منطقهای باقی بماند، نباید اجازه دهیم پروژههای جهانی، موتور محرک کشور ما را از کار بیندازند.
ما نیاز به نسلِ نو داریم؛ نسلی که هم اقتصاد را بسازد و هم از مرزها دفاع کند.
نقش راهبُردی آستان قدس رضوی؛ فراتر از یک نهاد مذهبی
عضو گروه پزشکان سپیدار، اظهار کرد: در این میان، آستان قدس رضوی بهعنوان قلب معنوی ایران، پتانسیل نفوذی فراتر از سایر نهادها دارد.
این آستان مقدس تنها یک مرکز مذهبی نیست، بلکه تجمعی از میلیونها زائر است که از هر طیف و طبقهای هستند. وقتی این نهاد در حوزه جوانی جمعیت تصمیم راهبُردی میگیرد، ضریب نفوذ آن به دلیل اعتبار معنوی و جامعهی هدف گسترده، بسیار بالاتر از سایر فعالیتهاست.
از پژوهش تا اجرا؛ گامهای عملی آستان قدس در حوزه جمعیت
این پژوهشگر جمعیت گفت: آستان قدس رضوی با درک درست از این ضرورت، وارد میدان شده است. تشکیل «کارگروه جوانی جمعیت» در این مجموعه، نشاندهنده این است که فعالیتها صرفاً هیجانی نیست، بلکه بر پایه مطالعه، پژوهش ونظرات اساتید برتر کشور بنا شده است.
وی برگزاری دورههای تسهیلگری جوانی جمعیت، اعزام مبلغ تسهیلگر جوانی جمعیت و اجرای طرح ناجی را از جمله اقدامات مؤثر کارگروه جوانی جمعیت آستان قدس رضوی برشمرد و گفت: جامعه به الگوی واقعی نیاز دارد، نه شعارهای خشک، لذا با تولید مستندهایی از زندگی خانوادههای پرجمعیت، متدین و موفق، میتوان این باور را در جامعه تثبیت کرد.
عضو گروه پزشکان سپیدار ادامه داد: امروزه یکی از بزرگترین موانع، نگاه منفی اقتصادی به داشتن فرزند است؛ بنابراین اماکن مذهبی همچون آستان قدس رضوی میتواند با بازتعریف مفهوم «برکت» و استناد به روایات معصومین (ع) نظیر اینکه «هر بچهای که بیاید، روزیاش را با خود میآورد» این نگرش را از یک چالش مالی به یک یقین معنوی تبدیل کند.
وی در پایان گفت: مقابله با سیاهچاله جمعیتی، نیازمند استفاده از ابزارهای «نرم» است؛ نه زور و نه اجبار بلکه با بازگشت به سبک زندگی ایرانیاسلامی و خانوادهمحور است میتوانیم در برابر تهاجم فرهنگی ایستادگی کنیم و نسل نو را برای مدیریت آینده جهان آماده سازیم.
تلویزیون اینترنتی آستان نیوز