غدیر؛ مبدأ تکمیل دین و راهبردی برای اتحاد امت اسلامی

به گزارش آستان‌نیوز، معین سامانیان، پژوهشگر حوزه تبلیغ و ارتباطات، در گفت‌و‌گو با خبرنگار آستان‌نیوز، ضمن اشاره به جایگاه ویژه غدیر در تاریخ اسلام اظهار کرد: غدیر را باید روز تکمیل دین الهی و نقطه آغاز تحقق اتحاد واقعی مسلمانان در پناه وحی دانست.

به گفته وی، بررسی تاریخ ادیان نشان می‌دهد که پس از هر پیامبر، اختلاف بر سر رهبری و جانشینی شکل گرفته و به تدریج زمینه پیدایش فرقه‌ها و جریان‌های مختلف را فراهم کرده است.

وی افزود: قرآن کریم نیز ریشه بسیاری از این اختلافات را در رقابت بر سر قدرت پس از پیامبران می‌داند، در حالی که از حضرت آدم (ع) تا خاتم‌الانبیا (ص)، اصول اعتقادی و اخلاقی ادیان الهی مشترک بوده است.از این رو، تعیین رهبر برای امت پس از پیامبر، نقشی اساسی در حفظ مسیر اصیل دین و جلوگیری از انحرافات دارد.

سامانیان با بیان اینکه غدیر در واقع تکمیل‌کننده فرآیند ابلاغ رسالت الهی بود، تصریح کرد: در آخرین حج پیامبر اکرم (ص)، امت اسلامی که به‌عنوان بهترین امت برای مردم معرفی شده بود، برای استمرار مسیر هدایت نیازمند رهبری الهی بود. در واقع، شخصیتی که در همه مراحل زندگی پیامبر حضور داشت، سال‌ها در مکتب ایشان پرورش یافته و در عرصه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی همراه و یاور رسول خدا (ص) بود، در غدیر به عنوان ولی و رهبر امت معرفی شد.

این پژوهشگر حوزه تبلیغ و ارتباطات با تأکید بر اینکه مسئله ولایت را نمی‌توان صرفاً با معیار‌های عرفی و الگو‌های متداول سیاسی تحلیل کرد، گفت: موضوع ولایت در حوزه هدایت الهی قرار می‌گیرد و فراتر از محاسبات صرف انسانی است.

به گفته وی، پذیرش فرمان الهی در غدیر می‌توانست عامل انسجام و وحدت امت اسلامی باشد، اما فاصله گرفتن از این مسیر، آثار و پیامد‌هایی را در طول قرن‌های بعدی برای جهان اسلام به همراه داشت.

وی ادامه داد: بخشی از مشکلات تاریخی جهان اسلام به انحراف از مسیر تعیین‌شده در غدیر بازمی‌گردد. برخی جریان‌های سیاسی و فکری در همان دوران شکل گرفتند و آثار آنها در دوره‌های بعد نیز ادامه یافت. این روند در مواجهه جهان اسلام با تمدن غرب نیز خود را نشان داد و در برخی حوزه‌های فقهی و اندیشه سیاسی، زمینه بروز ضعف‌ها و چالش‌هایی را فراهم کرد.

سامانیان همچنین با اشاره به تأثیر استعمار و نفوذ فکری غرب در منطقه افزود: در دوره‌های بعد، حضور قدرت‌های استعماری و گسترش جریان‌های فکری متأثر از غرب بر پیچیدگی مسائل جهان اسلام افزود و برخی جریان‌های داخلی نیز ناخواسته به تقویت این روند کمک کردند.

وی درباره راهکار تحقق وحدت امت اسلامی در شرایط کنونی اظهار کرد: تنها مسیر واقعی برای اتحاد امت اسلامی، بازگشت به مفهوم غدیر و درک جایگاه ولایت در تکمیل نعمت الهی است. این نگاه می‌تواند ملت‌های مسلمان را در سایه عدالت علوی و حقیقت دین محمدی (ص) به یک‌دیگر نزدیک‌تر کند.

این پژوهشگر در پایان خاطرنشان کرد: امروز نیز می‌توان جلوه‌هایی از این روحیه را در مقاومت و ایستادگی ملت‌های منطقه در کشور‌هایی مانند ایران، لبنان، عراق و یمن مشاهده کرد. همین مسئله سبب شده است که توجه به شخصیت‌هایی همچون امیرالمؤمنین علی (ع) و امام حسین (ع) در میان پیروان سایر ادیان نیز افزایش یابد و پژوهش‌های بین ادیانی بیش از گذشته به این حوزه بپردازند.