سرهای قدسیان همه بر زانوی غم است
این ایام که با نام و یاد حضرت اباعبدالله الحسین (ع) گرهخورده، فرصتی است تا انسان در آینه عاشورا، نسبت خود را با حقیقت و آزادگی بازشناسد.
درک عمق این سوگواری و شناخت جایگاه رفیع زائر و گریه کننده بر مصائب کربلا، نیازمند نگاهی عالمانه و مستند به منابع اصیل شیعی است تا از پوسته ظاهری فراتر رفته و به هسته مرکزی این حماسه دست یابیم.
در این مسیر، بازخوانی روایات معتبر و سیره بزرگان دین میتواند چراغ راهی برای زائران و مجاوران آستان قدس رضوی باشد.
آنچه در ادامه میآید، حاصل همکلامی با حجتالاسلاموالمسلمین سیدحسین حسینی قمی، کارشناس دینی درباره برکات این ماه و ضرورت پیوند معرفت با عزای حسینی است.
نعمت حضور در خیمه عزای حسینی
استاد حسینی قمی با سپاس به درگاه الهی برای درک محرمی دیگر میگوید: شکرانه رسیدن به این ایام درک عمیق نعمتی است که نصیب هر کسی نمیشود و بسیاری آرزوی درک این روزها را داشتند؛ اما تقدیرشان به حضور در این خیمه نبود.
زیباترین توصیف از رابطه امام و مأموم در کلام ماندگار بریر بن خضیر از شهیدان واقعه کربلا و قاری سرشناس کوفه در شب عاشورا نهفته است؛ آنجا که این صحابی بزرگ در پاسخ به برداشتهشدن بیعت از سوی سیدالشهدا (ع) با شوقی وصفناپذیر عرضه داشت «لَقَدْ مَنَّ اللهُ بِکَ عَلَیْنَا أَنْ نُقَاتِلَ بَیْنَ یَدَیْکَ وَ تُقَطَّعَ فِیکَ أَعْضَاؤُنَا» یعنی خداوند باوجود شما بر ما منت نهاد که در رکابتان پیکار کنیم و پارهپاره شدن اعضای بدنمان در راه شما را روزی ما قرارداد.
این کارشناس دینی در ادامه به تبیین مفهوم منت الهی در برپایی عزای حسینی پرداخته و خاطرنشان میکند: اگر یاران امام قطعهقطعهشدن در راه حق را منتی از جانب پروردگار میدیدند ما نیز باید حضور در مجالس سوگواری را نه یک عادت بلکه یک موهبت بزرگ بدانیم.
به گفته استاد حسینی قمی، این توفیق که نام ما در شمار عزاداران حضرت ثبت شود رزقی معنوی است که بسیاری از آن محروم ماندهاند. قدرشناسی از این پیوند قلبی ایجاب میکند که با نگاهی معرفتشناسانه به این مجالس بنگریم و بدانیم که هر قطره اشک نشانهای از برگزیده شدن برای حضور در خیمه ولایت است و نباید بهسادگی از کنار این فرصت گذشت.
میراث هزارساله ابنقولویه در کاملالزیارات
این کارشناس دینی با معرفی کتاب ارزشمند کاملالزیارات بهعنوان منبعی اصیل میافزاید: ابنقولویه قمی که از استوانههای فقه و حدیث و استاد بزرگانی چون شیخ مفید و شیخ صدوق بوده است جامعترین اثر را در باب زیارت به یادگار گذاشته که مزار ایشان در کاظمین همواره ملجأ اهل معرفت است.
این کتاب که بیش از هزار سال قدمت دارد در سه بخش به فضیلت آداب و متن زیارات معصومین پرداخته و نکته شگفتانگیز آن آمار روایات است. از مجموع ۷۵۰ حدیث موجود در این اثر ۵۰۰ حدیث به طور اختصاصی به سیدالشهدا (ع) تعلق دارد که نشاندهنده جایگاه استثنایی آن حضرت در منظومه فکری ائمه اطهار (ع) است.
استاد حسینی قمی با استناد به روایات این کتاب درباره پاداش گریه بر مصائب کربلا یادآور میشود: طبق روایت امام صادق (ع) هیچ چشمی نزد خدا محبوبتر از چشمی نیست که بر حسین (ع) بگرید. در روز قیامت که همه در فزع و گرفتاری هستند گریهکنندگان بر سیدالشهدا (ع) در امنوامان خواهند بود و درحالیکه خلق عالم در پیشگاه پروردگار برای حسابوکتاب ایستادهاند این افراد در زیر سایه عرش الهی با امام حسین (ع) به گفتوگو نشستهاند. این جایگاهی است که حتی بهشت با تمام عظمتش در برابر آن رنگ میبازد؛ چرا که اینان همنشینی با امام را بر هر نعمتی ترجیح میدهند.
امنیت در سایه عرش و پاداش اشک
ایشان در ادامه به توصیف احوالات امام سجاد (ع) در سوگ پدر پرداخته و میگوید: زراره نقل میکند که امام صادق (ع) فرمودند آسمان و زمین بر حسین (ع) گریستند و جدم امام سجاد (ع) هرگاه به یاد پدر میافتادند چنان میگریستند که محاسن مبارکشان از اشک پر میشد و هر کس ایشان را در آن حال میدید بیاختیار به گریه میافتاد. این گریه تنها یک ابراز احساسات ساده نیست بلکه پیوندی عمیق با حقیقت هستی است. در غوغای محشر که عدهای آرزو میکنند حتی به قیمت رفتن به جهنم از سختیهای آن روز نجات یابند گریهکنندگان بر حسین (ع) در زیر سایه عرش الهی در آرامش کامل به سر میبرند.
این سخنران برجسته با اشاره به خطبههای ۱۰۱ و ۱۰۹ نهجالبلاغه و توصیف سختیهای قیامت خاطرنشان میکند: در آن روز که بهترین حال برای انسان یافتن جای پایی برای یک نفسکشیدن است.
امام صادق (ع) میفرمایند به گریهکنندگان بر حسین خطاب میشود که حسابوکتاب تمام شده و به بهشت بروید؛ اما آن ها میگویند ما همنشینی با حسین (ع) را نمیخواهیم رها کنیم. این همان معنای حقیقی بهشت است که در تماشای جمال حسینی خلاصه میشود و نشان میدهد که پیوند با کربلا چگونه فرجام انسان را در ابدیت تضمین میکند.
سیره مراجع در تعظیم شعائر حسینی
استاد حسینی قمی با بازخوانی سیره علمای بزرگ در تعظیم شعائر حسینی، بیان میکند: میرزای شیرازی بزرگ که استوانهای در تاریخ فقاهت است درس خود را همواره با قرائت فرازهایی از نهجالبلاغه و روضهخوانی آغاز میکرد. نقل شده است که روزی یکی از شاگردان تنها این جمله را خواند که دَخَلَتْ زَیْنَبُ عَلَی ابْنِ زِیَادٍ یعنی زینب را بر ابن زیاد وارد کردند و میرزا چنان منقلب شد و گریست که درس را تعطیل کرد و فرمود باید حق همین یک جمله ادا شود. این سیره نشان میدهد که عالمان حقیقی چگونه در برابر مصائب اهلبیت خاضع بودهاند.
ایشان با اشاره به صدمین سال تأسیس حوزه علمیه و مجاهدتهای آیتالله حائری میگوید: ایشان در دوران خفقان رضاخانی که عزاداری ممنوع شده بود از غصه این محرومیت جان سپرد. وقتی به ایشان گفتند عزاداری یک امر مستحب است و نباید اینقدر بیتابی کرد فرمودند بله مستحب است؛ اما مستحبی که هزار واجب از دل آن بیرون میآید. تمام باورهای دینی و نماز ما مدیون همین مجالس است و اگر امروز اذان و اقامهای شنیده میشود به برکت خونی است که در کربلا بر زمین ریخت.
پیروزی نماز بر شمشیرهای آخته
این کارشناس دینی در تحلیل پیروزی خون بر شمشیر و کلام امام سجاد (ع) خاطرنشان میکند: هنگامی که کاروان اسرا به مدینه بازگشت شخصی برای شماتت پرسید که در این جنگ چه کسی پیروز شد و امام در پاسخ فرمودند إِذَا دَخَلَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَأَذِّنْ وَ أَقِمْ تَعْرِفِ الْغَالِبَ یعنی هرگاه وقت نماز شد اذان و اقامه بگو آن وقت خواهی فهمید که پیروز واقعی کیست. این کلام به معنای آن است که هدف دشمن نابودی نام پیامبر (ص) و آیین حق بود؛ اما تا زمانی که بانگ توحید بلند است پیروزی با جبهه حسین است.
ایشان با اشاره به کینه دشمنان از نام پیامبر اکرم (ص) یادآور میشود: ابن ابیالحدید معتزلی نقل میکند که معاویه آرزو داشت نام پیامبر (ص) را دفن کند؛ اما امام حسین (ع) با فداکاری خود مانع این اتفاق شد. سیره بزرگی چون آیتالله سید عبد الهادی شیرازی که پیش از تکبیره الاحرام نماز به امام حسین (ع) سلام میداد گویای این حقیقت است که نماز بدون پیوند با ولایت و یاد سیدالشهدا (ع) کالبدی بیروح است. ما باید شکرگزار باشیم که امروز بدون ترس از قطعهقطعهشدن میتوانیم نام حسین (ع) را فریاد بزنیم.
کشتی نجات و دعوت همگانی به آستان حسین (ع)
این استاد حوزه و دانشگاه با دعوت از همگان برای حضور در کشتی نجات حسینی تأکید میکند: شایسته نیست که ما تنها تماشاگر باشیم و دیگران با خونجگر مجالس را اقامه کنند.
بزرگان ما افتخارشان جفتکردن کفش عزاداران و خدمت در این آستان بود. امسال باید سعی کنیم کسانی را که شاید ظاهرشان با معیارهای ما متفاوت است به این مجالس بیاوریم؛ چرا که امام حسین (ع) کشتی نجاتی است که برای همهجا دارد و سرعت و وسعتش از تمام درهای بهشت بیشتر است.
استاد حسینی قمی در پایان، با یاد ورود کاروان حسینی به کربلا و غربت سیدالشهدا (ع) میگوید: امام حسین (ع) هرچه داشت در راه خدا داد. پیروزی امام حسین (ع) یک پیروزی جهانی است که حتی غیرمسلمانان را نیز تحت تأثیر قرار داده است. امروز در روز اول محرم از آقا میخواهیم که نام ما را در شمار سربازانش بنویسد و ما را در این مسیر ثابتقدم بدارد.
سلام بر آن بدنی که در کربلا بیکفن ماند اما حرارت عشقش تا ابد در دلهای مؤمنان سرد نخواهد شد.
- پربازدیدترین
- آخرین اخبار
تلویزیون اینترنتی آستان نیوز
