عاشورا؛ محور موضوعی ۵۰ اثر خوشنویسی استاد علی‌اکبر رضوانی

به گزارش آستان نیوز، هم‌زمان با دهه دوم محرم، نگارخانه رضوان به همت مؤسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی میزبان مجموعه‌ای از سطرنویسی‌های ترکیب بند ماندگار محتشم کاشانی با قلم شکسته‌نستعلیق استاد علی اکبر رضوانی و تذهیب و قطعه بندی فاطمه رضوانی است؛ نمایشگاهی که محور تمام آثار به نمایش گذاشته شده در آن با موضوع عاشورا با هم پیوند داده شده است.

دقیقاً هفتم تیرماه سال گذشته استاد رضوانی اولین دوره نمایشگاه هنری گلاب اشک را در نگارخانه رضوان برگزار کرد و حالا این چهارمین دوره‌ای است که علاقه‌مندان به خوشنویسی از نمایشگاه آثار این هنرمند پیش‌کسوت بازدید می‌کنند.

استاد علی‌اکبر رضوانی از چهره‌های برجسته هنر خوشنویسی کشور و مدرس انجمن خوشنویسان و مکتب هنر رضوان، وابسته به مؤسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی است.

این هنرمند پیش‌کسوت کاتب قرآن کریم و از شاگردان استاد یدالله کابلی است. او در سال ۱۳۸۹ موفق به کسب نشان درجه یک هنری، از شورای ارزشیابی هنرمندان کشور شده است.

بازخوانی سوگ‌نامه ماندگار عاشورا در آینه خط شکسته‌نستعلیق

در ورودی چهارمین دوره نمایشگاه گلاب اشک، تابلویی که حاوی متنی کوتاه و اثرگذار است و به‌نوعی به معرفی هدف برگزاری این نمایشگاه می‌پردازد، خودنمایی می‌کند.

در بخشی از متن این تابلو نوشته شده است:

«نمایشگاه حاضر تلاشی است برای بازخوانی سوگ‌نامه ماندگار عاشورا در آینه خط شکسته‌نستعلیق؛ خطی که در ذات خود واجد سیلان التهاب، تعلیق و موسیقی بصری است و ازاین‌رو، ظرفیت بیانی ویژه‌ای برای تجسم عاطفه سوگ و شکوه اندوه دارد.

انتخاب اشعار ترکیب‌بند محتشم کاشانی نه صرفاً به دلیل جایگاه بی‌بدیل این اثر در ادب آیینی فارسی، بلکه به سبب قدرت تصویرسازی خلوص عاطفی و ظرفیت حماسی مرثیه‌ای آن صورت‌گرفته است؛ منظومه‌ای که قرن‌هاست در حافظه جمعی ایرانیان به‌عنوان یکی از والاترین تجلیات سوگ حسینی حضوری زنده و اثرگذار دارد.

در این مجموعه، خط شکسته‌نستعلیق از سطح یک ابزار کتابت فراتر می‌رود و به رسانه‌ای برای ترجمان اندوه احترام و تأمل بدل می‌شود. شکست‌ها، کشیدگی‌ها، چرخش‌ها و ریتم درونی حروف در پیوند با مضمون عاشورا به زبانی بصری تبدیل شده‌اند که نه‌تنها معنا را حمل می‌کند؛ بلکه احساس را نیز به میدان دید منتقل می‌سازد.

این خط باروح سیال و بیانگر خود امکان می‌دهد که سوگ کلمات در فرم نیز متجلی شود؛ گویی حرکت قلم هم‌نوا با تپش تاریخ و سوگواری جان‌هاست.

در این آثار کوشش شده است تا نسبت میان محتوا و صورت کلام و تجسم و اندوه تاریخی و بیان معاصر در سطحی متوازن و اندیشیده شکل گیرد، ترکیب‌بندی‌ها با اتکا به ظرفیت‌های هندسی و احساسی خط شکسته‌نستعلیق در پی آن هستند که از یک‌سو حرمت متن مقدس و آیینی را پاس بدارند و ازسوی‌دیگر امکان خوانشی معاصر از سنت خوشنویسی ایران را فراهم آورند در این میان، رنگ، فضا، وزن بصری و فاصله‌گذاری‌ها نه به‌عنوان عناصر تزیینی بلکه به‌مثابه مؤلفه‌هایی معنابخش به کار گرفته شده‌اند تا کیفیت تأمل‌برانگیز و سوگمندانه اثر تقویت شود.

این نمایشگاه دعوتی است به مکث، به شنیدن سکوت حروف و به بازاندیشی در نسبت هنر و آیین. جایی که خوشنویسی نه‌تنها حامل متن بلکه حامل حافظه عاطفه و ایمان فرهنگی یک ملت است. امید است این مجموعه بتواند در آستانه ماه محرم، مجالی برای هم‌نشینی زیبایی و سوگ و تأملی دوباره بر جاودانگی پیام عاشو را فراهم آورد.»

در پایان این متن نام علی‌اکبر رضوانی هنرمند پیش‌کسوت و خالق آثار به نمایش گذاشته شده در نگارخانه رضوان همراه با اساتیدی همچون استاد یدالله کابلی خوانساری، استاد امیراحمد فلسفی، استاد عباسعلی صحافی مقدم و استاد محمد ابراهیمی فخر نوشته شده و در پایان، نام فاطمه رضوانی که قطعه‌بندی این آثار را انجام داده است، به چشم می‌خورد که در این بخش نیز نام اساتیدی همچون استاد طاهر نبی‌زاده، استاد محسن آقامیری و استاد علیرضا قزی ذکر شده است.

معجزه قلم و هنر خوشنویسی، انتقال پیام موضوعات مذهبی دینی به مردم است

استاد علی اکبر رضوانی، از هنرمندان پیش‌کسوت خوشنویسی، با اشاره به اینکه حدود ۵۰ قطعه اثر خوشنویسی با موضوع عاشورا و ۱۲ ترکیب‌بند با خط شکسته‌نستعلیق در نگارخانه رضوان به نمایش گذاشته شده است، به خبرنگار آستان نیوز اظهار می‌کند: سعی شده در این آثار به مهم‌ترین موضوعات عاشورایی پرداخته شود.

او با اشاره به اینکه امیدواریم بتوانیم نمایشگاه گلاب اشک را در ماه‌های آینده نیز برگزار کنیم، ادامه داد:

علاوه‌بر اینکه موضوعات دینی مذهبی بسیار گسترده است، معجزه قلم و هنر خوشنویسی نیز به‌گونه‌ای است که مخاطب می‌تواند با تماشای هر اثر خوشنویسی، پیام‌های نهفته در این آثار را نیز به‌خوبی درک کند.

این هنرمند که در سال‌های اخیر تجربه برگزاری تعداد زیادی از نمایشگاه‌های هنری هنرجویانش را در نگارخانه رضوان داشته است، بیان کرد: استقبال از نمایشگاه‌های خوشنویسی از سوی مردم همواره خوب بوده؛ زیرا آنها این هنر را به‌عنوان یک هنر مذهبی، دینی و معنوی می‌شناسند و علاقمند هستند از نمایشگاه‌های مرتبط با این هنر بازدید کنند.