تماشای شکوه هنر و ارادت در گنجینه هنر‌های تجسمی موزه رضوی

به گزارش آستان‌نیوز، هنر‌های تجسمی، هنرهای بصری یا دیداری است که حس بینایی مخاطب را هدف قرار داده تا جایی که او مجذوب این هنرهای چشم‌نواز می‌شود. هنرهایی همچون نقاشی، خوشنویسی، طراحی، عکاسی و...، در این حوزه هنری قرار می‌گیرد. در این میان، بیست ‌و هفت سال است که از افتتاح گنجینه‌ای تخصصی برای نمایش آثار نفیس حوزه هنرهای تجسمی در موزه حرم مطهر رضوی می‌گذرد؛ مکانی که شکوه رنگ و فرم، چشم‌ها را به تماشای نفایس اهدایی هنرمندان و هنردوستان فرا می‌خواند. در ادامه، به مناسبت سالگرد افتتاح گنجینه هنرهای تجسمی موزه رضوی، با عبدالحسین ملک‌جعفریان، رئیس اداره گنجینه‌های معاونت موزه‌ها و گنجینه‌های فرهنگی آستان قدس رضوی به گفت‌وگو می‌نشینیم تا با این گنجینه و نفایس آن بیشتر آشنا شویم.

از خزانه آثار تا گنجینه‌ای برای نمایش

از ملک‌جعفریان درباره چگونگی راه‌اندازی گنجینه هنرهای تجسمی در موزه رضوی می‌پرسم که پاسخ می‌دهد: در خزانه آستان قدس رضوی، مجموعه‌ای بالغ بر یک هزار تابلو نگهداری می‌شود که با تکنیک‌های متنوع هنری خلق شده ‌است.

وی بیان می‌کند: از جمله این آثار می‌توان به تابلوهای نقاشی ایرانی و خارجی در سبک‌های مختلف، از قرن هفدهم میلادی تا عصر حاضر، تابلوهای معرق‌کاری، آینه‌کاری، قلم‌زنی، جُنده‌کاری، خوشنویسی، خاتم‌کاری، نقاشی پشت شیشه، تابلوهای نقاشی به سبک قهوه‌خانه‌ای و...، اشاره کرد که برپایه سنت‌های نیکوی وقف و اهدا، به موزه آستان قدس رضوی تقدیم شده است.

وی می‌افزاید: در سال 1378 شمسی با توسعه فضاهای نمایشی و همچنین با توجه به اهمیت این آثار، تعدادی از تابلوهای نقاشی ایرانی و خارجی انتخاب و در تیرماه همان سال، بخش هنرهای تجسمی به مساحت 450 مترمربع در طبقه اول موزه مرکزی آستان قدس رضوی(موزه رضوی) افتتاح شد.

چشم‌نوازی تابلوهای نفیس هنری

رئیس اداره گنجینه‌های معاونت موزه‌ها و گنجینه‌های فرهنگی آستان قدس رضوی می‌گوید: در حال حاضر، گنجینه هنرهای تجسمی موزه دارای 16 ویترین است و در مجموع، 45 اثر در این ویترین‌ها در معرض نمایش گذاشته شده است.

وی ادامه می‌دهد: در این گنجینه، آثار متنوعی اعم از سه تابلو برجسته‌کاری مسی، 9 تابلو منبت از استادان چیره‌دستی همچون محمدرضا توسلی گلپایگانی و بیش از 30 تابلو نقاشی از هنرمندان ایرانی و خارجی، به چشم می‌خورد.

به گفته ملک‌جعفریان، گنجینه هنرهای تجسمی، یکی از پربازدیدترین بخش‌های موزه این آستان ملکوتی است که از آن، حدود یک میلیون نفر در سال، بازدید می‌کنند.

وی با تأکید بر زیبادوستی بشر و نقش هنر در بهبود روح و روان افراد جامعه، می‌افزاید: با توجه به این کارکرد آثار هنری در زندگی انسان‌ها، تمامی اقشار و گروه‌ها اعم از کودکان، دانش‌آموزان، پژوهشگران، هنرمندان و...، علاقه‌مند به به بازدید از گنجینه هنرهای تجسمی هستند؛ به خصوص که در این گنجینه، آثاری از هنرهای گوناگون چشم‌نوازی می‌کند.

معرفی تابلوهای نفیس گنجینه

این مقام مسئول در ادامه، عنوان می‌کند: چهار تابلو نقاشی اثر استاد کمال‌الملک، نقاش پرآوازه کشور در دوره قاجار که به سبک ناتورآلیسم(طبیعت‌گرایی) و با تکنیک رنگ و روغن روی بوم پارچه‌ای کشیده شده است، از جمله آثار نفیس این گنجینه به شمار می‌آید. تاریخ خلق این تابلوهای نقاشی بر طبق کتیبه‌های منقوش روی آن‌ها، سال 1292 هجری قمری است.

وی می‌گوید: در گنجینه هنرهای تجسمی موزه رضوی، علاوه بر آثار استاد کمال‌الملک، از هنرمندان معاصر نیز آثار ارزشمندی نگهداری و نمایش داده می‌شود. به‌طور مثال می‌توان از تابلوی نقاشی «غروب پاییز»، اثر استاد محسن سهیلی، از هنرمندان دوره معاصر نام برد که در سال 1336 هجری شمسی با تکنیک رنگ و روغن بر روی پارچه، خلق شده است.

ملک‌جعفریان بیان می‌کند: همچنین آثار اهدایی هنرمندانی نظیر رضا بدرالسماء، مهدی فرخی، حسین رزاقی، زهره مهانی‌منش و...، در گنجینه هنرهای تجسمی موزه رضوی خودنمایی می‌کند.

وی می‌افزاید: علاوه بر آثار هنرمندان ایرانی، تعدادی تابلوی نقاشی نفیس از هنرمندان خارجی نیز در گنجینه حاضر، قابل مشاهده است. یکی از این آثار، تابلو «شهر ونیز» است که در فاصله سال‌های 1771-1761 میلادی، توسط «ویلیام جیمز» با تکنیک رنگ و روغن بر روی پارچه کشیده شده است.

وی ادامه می‌دهد: تابلو «تفرجگاه» که در سال 1669 میلادی توسط «اف.ام.آمس»، به سبک کلاسیک رنسانس با تکنیک رنگ و روغن بر روی تخته خلق شده است، از دیگر آثار هنرمندان خارجی این گنجینه محسوب می‌شود.

ارتقای روزافزون خدمات موزه

از ملک‌جعفریان درباره اقدامات انجام شده در موزه آستان قدس رضوی در مسیر ارتقای سطح ارائه خدمات گنجینه هنرهای تجسمی به بازدیدکنندگان هم می‌پرسم که پاسخ می‌دهد: با بهره‌گیری از خدمات تعاملی و طراحی تجربه‌های تازه برای بازدیدکنندگان، گنجینه هنرهای تجسمی ‌موزه رضوی از یک مکان صرفاً نمایشی به یک موزه فعال تبدیل شده است که این امر یکی از مهم‌ترین اقدامات موزه در این مسیر محسوب می‌شود.

وی همچنین به راه‌اندازی تورهای مجازی، نرم‌افزارهای راهنما، کدهای کیو آر (QR) برای دریافت اطلاعات تکمیلی، استفاده از واقعیت افزوده و واقعیت مجازی و طراحی بازی‌های آموزشی و نمایش‌های چندرسانه‌ای به‌عنوان اقداماتی نام می‌برد که به همت سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی در موزه حرم مطهر انجام شده تا تجربه بازدید را از حالت سنتی خارج کرده و به اتفاقی جذاب و خاطره‌انگیز تبدیل کند.

وی اضافه می‌کند: معاونت موزه‌ها و گنجینه‌های فرهنگی این سازمان نیز به‌طور مستمر از ظرفیت نگارخانه موزه رضوی برای نمایش آثار فاخر هنرمندان عصر حاضر در قالب نمایشگاه‌های مناسبتی استفاده می‌کند تا بر پویایی هنری این موزه بیفزاید. برپایی نمایشگاه گروهی آثار نقاشی‌خط و خوشنویسی «رستخیز عظیم»، از جمله این نمایشگاه‌هاست که به مناسبت ایام سوگواری اباعبدالله الحسین(ع) و یاران باوفای ایشان، دایر شده است.

این مقام مسئول خاطرنشان می‌کند: گنجینه هنرهای تجسمی آستان قدس رضوی در طبقه اول موزه رضوی واقع در صحن کوثر حرم مطهر حضرت رضا(ع)، همه روزه حتی ایام تعطیل، از ساعت 8 تا 17:45، پذیرای اهل هنر و معرفت است.