پیوند دانش‌پژوهان با دریای اندیشه‌های علامه حلی در کتابخانه رضوی

به گزارش آستان‌نیوز، حجت‌الاسلام‌والمسلمین سید جلال حسینی، رئیس سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی به مناسبت سالگرد درگذشت علامه حلی به خبرنگار ما، گفت: این سازمان با گردآوری مجموعه‌ای ارزشمند از آثار و تألیفات مرتبط با علامه حلی در کتابخانه حرم مطهر رضوی، زمینه مطالعه و تحقیق پیرامون دنیای اندیشه‌ها و گوهر‌های علمی و معنوی میراث ماندگار او را برای دانش‌پژوهان فراهم کرده است.

وی ادامه داد: «ابومنصور جمال‌الدین حسن بن یوسف بن مطهر حلی»، معروف به علامه حلی، فقیه، مجتهد و متکلم بزرگ شیعه سده‌های هفتم و هشتم هجری قمری و پدر فخرالمحققین حلی بود.

وجود ۱۹۶۰ نسخه خطی

حجت‌الاسلام‌والمسلمین حسینی بیان کرد: در حال حاضر، در مرکز نسخ خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی، ۱۹۶۰ نسخه خطی از آثار علامه حلی به زبان‌های عربی و فارسی وجود دارد که کتاب عربی «قواعد الجلیه فى شرح الرساله الشمسیه» به شماره ۱۱۱۴، قدیمی‌ترین نسخه موجود در این کتابخانه به شمار می‌آید.

وی گفت: این نسخه، شرحى است با عبارت (قال-اقول) از علامه حلى بر شمسیه نجم‌الدین على بن عمر کاتبى قزوینى که در زمان حیات خودش، استنساخ شده است.

وی افزود: نسخه خطی حاضر در ربیع‌الثانی سال ۶۷۹ هجری قمری به‌خط نسخ خوب ۱۷ سطرى با اعراب و اعجام بر روی ۱۵۰ برگ کاغذ سمرقندی کتابت و با میشن عنابی تجلید شده است. این اثر در سال ۱۰۷۶ هجری قمری توسط «ابن خاتون» تقدیم این آستان مقدس شده است.

نگهداری از ۷۰۰ کتاب چاپ سنگی

رئیس سازمان عنوان کرد: همچنین از حدود ۷۰۰ نسخه در موضوعات مختلف نظیر فقه، کلام و عقاید، اصول و رجال، با محوریت آثار علامه حلی در مخزن کتاب‌های چاپ سنگی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی، نگهداری می‌شود.

وی گفت: از جمله این آثار در موضوع فقه می‌توان از کتاب «قواعد الاحکام فی معرفه الحلال و الحرام»، با شماره اموالی ۱۳۴۵۳، منتشر شده در سال ۱۲۷۲ هجری قمری نام برد که قدیمی‌ترین نسخه چاپ شده اثر نیز محسوب می‌شود. همچنین می‌توان به کتاب «تذکره الفقهاء» که در همین سال منتشر شده، اشاره کرد.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین حسینی افزود: کتاب «کشف الیقین فی فضایل امیرالمؤمنین (ع)» با شماره اموالی ۸۳۱۱ که در سال ۱۲۹۸ هجری قمری در تبریز منتشر شده و کتاب «منهاج الکرامه فی اثبات الامامه» با شماره اموالی ۳۸۹۹۹ که در سال ۱۲۹۶ هجری قمری چاپ شده، از جمله آثار چاپ سنگی کتابخانه آستان قدس رضوی با محوریت علامه حلی در موضوع کلام و عقاید، محسوب می‌شود.

وی همچنین از کتاب چاپ سنگی «تهذیب الوصول الی علم الاصول» با شماره اموالی ۵۰۷۸ در موضوع اصول که به اهتمام ابوالقاسم جیلانی در سال ۱۳۰۸ هجری قمری و کتاب چاپ سنگی «خلاصه الاقوال فی معرفه الرجال» با شماره اموالی ۵۹۱۳ در موضوع رجال که در سال ۱۳۱۲ هجری قمری، در تهران چاپ شده است، نام برد.

وجود منابع متنوع چاپی و دیجیتال

رئیس سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی بیان کرد: در مجموع، ۱۴۰ عنوان کتاب چاپی به زبان فارسی، ۱۰ عنوان پایان‌نامه و پنج منبع دیداری و شنیداری با محوریت موضوعی علامه حلی در کتابخانه مرکزی و کتابخانه‌های وابسته به این سازمان، در دسترس اهل علم و پژوهش قرار دارد.

وی ادامه داد: در تالار مطالعه کتاب‌های خارجی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نیز سه نسخه کتاب چاپی به زبان انگلیسی با محوریت علامه حلی در دو عنوان؛ «مبادی الوصول الی علم الاصول» و «کشف الیقین» وجود دارد که در سال‌های ۱۹۹۸، ۲۰۰۷ و ۲۰۱۷ میلادی، منتشر شده است.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین حسینی تصریح کرد: هم‌اکنون در مجموع، ۲۳۵ رکورد منبع اطلاعاتی در حوزه‌های نسخه خطی، کتاب چاپی، پایان‌نامه و مقاله در موضوع علامه حلی در کتابخانه دیجیتال آستان قدس رضوی در دسترس کاربران قرار دارد.

وی افزود: همچنین اهل علم و پژوهش امکان دسترسی به منابع متعددی با محوریت علامه حلی در پایگاه‌های اطلاعاتی اشتراکی سازمان اعم از پایگاه پایان‌نامه «ایرانداک» و پایگاه‌های مقاله «مگیران»، «نورمگز»، «سیویلیکا» و «علوم انسانی» را دارند.

گفتنی است، خدمات غیرحضوری سازمان از طریق وب‌سایت کتابخانه دیجیتال آستان قدس رضوی به نشانی «https://digital.aqr.ir»، به دانش‌پژوهان ارائه می‌شود.