رهبر شهید انقلاب؛ شاعری که شعر را می‌شناخت و شاعران را می‌فهمید

او که سال‌ها از نزدیک با نگاه فرهنگی و ادبی آن بزرگوار آشنا بوده، امروز داغدار فقدان شخصیتی است که شعر متعهد را ارج می‌نهاد و همواره مشوق شاعران آیینی، بود.

این روز‌های پر از غم و اندوه برای او رنگ دیگری دارند و واژه واژه اشعار او بوی داغ و فراق می‌دهد.

شهادت رهبر انقلاب، زخمی عمیق بر دل شاعران انقلاب و آیین نهاده است و در این روز‌ها که جامعه ادبی کشور نیز همچون دیگر اقشار مردم در سوگ این ضایعه بزرگ نشسته است.

در گفت‌وگوی آستان نیوز، پای صحبت این شاعر آیینی نشستیم تا از خاطرات شعرخوانی‌اش در محضر آن یار سفرکرده و ویژگی‌های ادبی و شخصیت ایشان را برایمان روایت کند.

شما چند بار توفیق دیدار با رهبر شهید انقلاب را داشتید؟

دو بار این توفیق نصیبم شد و هر دوبار در دهه هشتاد و در بیت پدری ایشان. آنچه بیش از هر چیز در ذهنم مانده، شیوه اداره جلسات ادبی بود.

رهبر شهید انقلاب شخصاً مدیریت جلسه را بر عهده می‌گرفتند و بانظم و دقت مثال‌زدنی، برنامه را پیش می‌بردند. از همان ابتدا زمان‌بندی جلسه را اعلام می‌کردند و می‌فرمودند تا هنگام اذان به شعرخوانی ادامه خواهیم داد و اگر فرصت به همه نرسید، دوستان گله‌مند نباشند.

چه ویژگی‌ای از ایشان در محافل شعر بیش از همه برایتان ماندگار شده است؟

تسلط شگفت‌انگیز ایشان بر شعر و نقد ادبی. در یکی از جلسات که مرحوم استاد مؤید، مرحوم سروی و جمعی از شاعران برجسته حضور داشتند، یکی از شاعران قصیده‌ای بلند و بالایی را خواند.

رهبر شهید انقلاب بادقت فراوان به این قصیده گوش دادند و پس از پایان آن، به یکی از ابیات اشاره کردند و فرمودند مصرع دوم بیت شانزدهم بسیار به شعر فلان شاعر نزدیک شده است.

شاعر توضیح داد که این بخش، اقتباس بوده و در گیومه آورده شده است. سپس ایشان انتقاد‌هایی هم بر ابیات پایانی این قصیده وارد کردند و پیشنهاد دادند که این بیت به‌گونه‌ای دیگر نوشته شود که نشان می‌داد با نگاه یک شاعر و منتقد حرفه‌ای به اثر توجه دارند.

جایگاه رهبر شهید انقلاب در اعتلای شعر و ادبیات کشور را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

به باور من، ایشان در شعر و ادبیات، به‌ویژه شعر آئینی، یک تحول بزرگ ایجاد کردند. شاید امروز هنوز ابعاد این خدمت به‌خوبی شناخته نشده باشد، اما تاریخ‌ادبیات کشور درباره نقش ایشان در رشد شعر انقلاب و شعر آیینی قضاوت خواهد کرد. آینده بهتر نشان خواهد داد که رهبر شهید انقلاب چه تأثیر عمیقی بر جریان ادبی کشور گذاشتند.

پس از شنیدن خبر شهادت رهبر شهید انقلاب چه احساسی داشتید؟

شنیدن این خبر برای من بسیار سنگین بود.

صبح که خبر اعلام شد، چند ساعت در خلوت خودم نشستم و گریه کردم. کسانی که ایشان را از نزدیک دیده بودند، بهتر می‌دانند چه گوهر ارزشمندی را از دست داده‌ایم. پس از آن، دو غزل در سوگ ایشان سرودم که در رسانه‌ها منتشر شد و مورد استقبال مخاطبان قرار گرفت.

از شخصیت علمی و ادبی ایشان بگویید.

رهبر شهید انقلاب در حوزه ادبیات، شخصیتی نخبه و صاحب‌نظر بودند. وقتی وارد محفل شعر می‌شدند، تمام توجهشان به شعر و شاعران معطوف بود. بادقت به اشعار گوش می‌دادند، نقد می‌کردند، پیشنهاد می‌دادند و همین رفتار، برای شاعران دلگرم‌کننده و آموزنده بود.

به نظر شما امروز رسالت شاعران در قبال این واقعه تاریخی چیست؟

شاعران هم در کنار تاریخ‌نویسان، همواره به زبان شعر و ادب راوی تاریخ بوده‌اند. امروز نیز ما شاعران وظیفه داریم ناگفته‌های شخصیت و اندیشه رهبر شهید انقلاب را در قالب شعر برای نسل‌های آینده روایت کنیم. این تشییع باشکوه و این حضور عظیم مردم، خود یک شعر زنده است.

شعری که از احساس، عاطفه و حقیقت شکل‌گرفته است. ما نیز تلاش خواهیم کرد با زبان شعر، این حماسه را ماندگار کنیم و توصیه‌های رهبر شهید انقلاب را که همواره بر خلق آثار ماندگار تأکید داشتند، سرلوحه کار خود قرار دهیم.

مهم‌ترین توصیه‌های ایشان به شاعران جوان چه بود؟

ایشان همواره بر ماندگاری اثر و نوآوری تأکید داشتند. می‌فرمودند شعری بگویید که سال‌ها بعد نیز خواندنی باشد و از تکرار پرهیز کنید. این توصیه، به‌ویژه برای شاعران جوان، بسیار ارزشمند و راه‌گشا است و آنها را به سرودن اشعاری بدیع و قوی تشویق می‌کند.

مرثیه هجر یار

غلامرضا غلامپور در پایان این گفت‌و‌گو، اندوه فراق رهبر شهید انقلاب را با غزلی چنین روایت می‌کند:

سخت است بدون یار بودن، یک‌گوشه نشستن و سرودن

سخت است درون سینه داغش، در خانه دل، غم فراقش

سخت است که بی‌قرار بودن، دل زخمی روزگار بودن

آری، سخت است بی‌قرار بودن و دل زخمی

روزگار بودن؛ سخت است غم فراق بزرگ‌مردی که برای اهل شعر و ادب، تنها یک رهبر نبود، بلکه مخاطبی آگاه و همراهی دلسوز بود و قطعاً شاعران این سرزمین با زبان شعر و ادب سال‌های سال مرثیه‌خوان این داغ بزرگ خواهند بود.